DERTLİ HAYDAR/HAYDAR, Haydar Özdemir

(d. 1914 / ö. 1988)
Çerçi, güreşçi
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Haydar Özdemir, 1914'te Sivas'ın Yıldızeli ilçesine bağlı Doğanlı köyünde doğmuştur. Şiirlerinde Dertli Haydar mahlasını kullanan âşığın babasının adı Yusuf’tur. Hayatını çerçilik yaparak köyünde geçirmiştir. İyi bir güreşçi olan âşığın hiç tahsili yoktur; buna rağmen okuryazardır. Arap alfabesini daha iyi bildiğini söylemiştir. Arap alfabesini de Tokat’ın Batmandaş köyünden bir baba dostundan öğrendiğini ifade eder. Altı kere evlenir, iki oğlu sünnet sırasında kan kaybından ölür; hayatta iki kızı kalır. Ticaretten elde ettiği parayı biriktirmeyi başarır. Tokat’a göçünce bir ev alır; kalan parasını da bir vakfa bağışlamıştır. Ömrünün son on yılında gözleri görmez olmuştur. Ömrünün sonunda son eşinden de ayrılmıştır. Geri kalan ömrünü kızının yanında geçirmiştir. 1988’de İstanbul’da vefat etmiştir (Kaya 2009: 67).

Saz çalmayı küçük yaşlarda öğrenmiştir. Sazıyla uyuyacak kadar saza son derece tutkundur. Aynı zamanda saz yapımıyla da ilgilenmiş ve sazını da son derece ustalıkla çalmıştır. Hasan Dede’nin ağzına tükürmesi sonucu dili çözülerek söylemeye başlamıştır. Toplum karşısında ilk defa Fuat Doğu Paşa’nın ve İbrahim Aslanoğlu’nun düzenlediği 1964’teki Sivas Halk Şairleri Bayramı'nda çıkmıştır (Kaya 2009: 67).

On beş yaşında köyünde Aniş adlı bir kızı sevmiş, şiire yönelmesinde bu aşkın da rolü olmuştur. Nitekim şiirlerindeki aşk temasında sevdikleri önemli rol oynamıştır. Şiirlerinde beşeri konuların yanı sıra Hz. Muhammet ve Hz. Ali sevgisinden, Kur'an-ı Kerim'den ve ayetlerinden, Kerbela olayından, sonrasında Hasan ve Hüseyin'den, dört kapı makamından, Aleviliğin merhalelerinden konulardan bahsetmiştir. Şiirlerinde Dertli Haydar veya Âşık Haydar mahlasını kullanmıştır. Dertli Haydar’ın şiirleri teknik yönden oldukça zayıftır. Hece ölçüsüyle, dörtlük nazım birimiyle şiirlerini yazan Dertli Haydar’ın dili açık, anlaşılır ve akıcıdır (Kaya 2009: 67-70).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. C. II. Sivas: Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. FİDAN UĞUR ÇERİKAN
Yayın Tarihi: 26.03.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KINCIRÎ, Necdet Kıncırd. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2CEMÂLÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3FATMA HASGÜLd. 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HIDIR ÖZKANd. 1914 - ö. 27.11.1979Doğum YılıGörüntüle
5Cahit Tanyold. 1914 - ö. 11 Ağustos 2020Doğum YılıGörüntüle
6Mustafa Gündüz Göktürkd. 1914 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Şevket Bohçad. 1920 - ö. 26 Şubat 1988Ölüm YılıGörüntüle
8Sıtkı Yırcalıd. 13 Eylül 1908 - ö. 29 Eylül 1988Ölüm YılıGörüntüle
9Zeki Kurucad. 20 Kasım 1922 - ö. 12 Mart 1988Ölüm YılıGörüntüle
10(ÇAYHANLI) CUMALİ EFE, Cumali Efed. 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ÖZKALE, Adil Özkaled. 1926 - ö. ?MeslekGörüntüle
12İKRAMÎ (ÇERÇİ/KARACAOĞLAN), Mehmet Gündoğand. 1896 - ö. 1954MeslekGörüntüle
13(MEVLEVİ) MEHMET ABDÜLBAKİd. 1882 - ö. 25.02.1935Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜSEYİN, Hüseyin Orhand. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZEYNEL ABİDİN SÖNMEZd. 05.10.1970 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÜMÎDÎ, Mustafa/Mehmed Ümîdî Paşad. ? - ö. 1539-40Madde AdıGörüntüle
17RÂCÎ/TÜRÂBÎ/VELİYÜDDÎN, Türâbî Veliyüddîn Efendid. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
18GEDÂYÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle