DERTLİ HAYDAR/HAYDAR, Haydar Özdemir

(d. 1914 / ö. 1988)
Çerçi, güreşçi
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Haydar Özdemir, 1914'te Sivas'ın Yıldızeli ilçesine bağlı Doğanlı köyünde doğmuştur. Şiirlerinde Dertli Haydar mahlasını kullanan âşığın babasının adı Yusuf’tur. Hayatını çerçilik yaparak köyünde geçirmiştir. İyi bir güreşçi olan âşığın hiç tahsili yoktur; buna rağmen okuryazardır. Arap alfabesini daha iyi bildiğini söylemiştir. Arap alfabesini de Tokat’ın Batmandaş köyünden bir baba dostundan öğrendiğini ifade eder. Altı kere evlenir, iki oğlu sünnet sırasında kan kaybından ölür; hayatta iki kızı kalır. Ticaretten elde ettiği parayı biriktirmeyi başarır. Tokat’a göçünce bir ev alır; kalan parasını da bir vakfa bağışlamıştır. Ömrünün son on yılında gözleri görmez olmuştur. Ömrünün sonunda son eşinden de ayrılmıştır. Geri kalan ömrünü kızının yanında geçirmiştir. 1988’de İstanbul’da vefat etmiştir (Kaya 2009: 67).

Saz çalmayı küçük yaşlarda öğrenmiştir. Sazıyla uyuyacak kadar saza son derece tutkundur. Aynı zamanda saz yapımıyla da ilgilenmiş ve sazını da son derece ustalıkla çalmıştır. Hasan Dede’nin ağzına tükürmesi sonucu dili çözülerek söylemeye başlamıştır. Toplum karşısında ilk defa Fuat Doğu Paşa’nın ve İbrahim Aslanoğlu’nun düzenlediği 1964’teki Sivas Halk Şairleri Bayramı'nda çıkmıştır (Kaya 2009: 67).

On beş yaşında köyünde Aniş adlı bir kızı sevmiş, şiire yönelmesinde bu aşkın da rolü olmuştur. Nitekim şiirlerindeki aşk temasında sevdikleri önemli rol oynamıştır. Şiirlerinde beşeri konuların yanı sıra Hz. Muhammet ve Hz. Ali sevgisinden, Kur'an-ı Kerim'den ve ayetlerinden, Kerbela olayından, sonrasında Hasan ve Hüseyin'den, dört kapı makamından, Aleviliğin merhalelerinden konulardan bahsetmiştir. Şiirlerinde Dertli Haydar veya Âşık Haydar mahlasını kullanmıştır. Dertli Haydar’ın şiirleri teknik yönden oldukça zayıftır. Hece ölçüsüyle, dörtlük nazım birimiyle şiirlerini yazan Dertli Haydar’ın dili açık, anlaşılır ve akıcıdır (Kaya 2009: 67-70).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. C.II. Sivas: Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. FİDAN UĞUR ÇERİKAN
Yayın Tarihi: 26.03.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÖMLEKSİZ, Mehmet Ağcaoğlud. 1911 - ö. 28.04.1984Doğum YeriGörüntüle
2Gönenç, Tekind. 08 Mart 1933 - ö. 17 Mayıs 2020Doğum YeriGörüntüle
3MAHMUT GÜNÖNÜd. 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Celal Sılayd. 1914 - ö. 07 Eylül 1974Doğum YılıGörüntüle
5Fazıl Hüsnü Dağlarcad. 26 Ağustos 1914 - ö. 15 Ekim 2008Doğum YılıGörüntüle
6Sezai Solellid. 1914 - ö. 1979Doğum YılıGörüntüle
7Şehriyard. 1906 - ö. 18 Eylül 1988Ölüm YılıGörüntüle
8AHMET/AHMET BAYHAN, Ahmet Bayhand. 1907 - ö. 1988Ölüm YılıGörüntüle
9BEHÇET MAHİRd. 1919 - ö. 22.06.1988Ölüm YılıGörüntüle
10(ÇAYHANLI) CUMALİ EFE, Cumali Efed. 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
11İBRAHİM, İbrahim Aydınd. 1941 - ö. ?MeslekGörüntüle
12İKRAMÎ (ÇERÇİ/KARACAOĞLAN), Mehmet Gündoğand. 1896 - ö. 1954MeslekGörüntüle
13FERŞAD/FERŞADZADE, Ferşad İbrahim Hakkıd. 1866 - ö. 03.09.1929Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜSEYNİ/MAHSUN HÜSEYİN, Hasan Hüseyin Orhand. 1900 - ö. 17.11.1945Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAZANÎ, Erdoğan Bektaşd. 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ENVERÎ, Ahmed Enverî Efendid. ? - ö. 1884Madde AdıGörüntüle
17HASBÎ, Mehmed Hasîbd. ? - ö. 1850Madde AdıGörüntüle
18VAHDETÎ, Derviş Vahdetî, Lefkoşalıd. 1869 - ö. 1909Madde AdıGörüntüle