DERVÎŞ, Karaçelebizâde Molla Mustafa Efendi

(d. ?/? - ö. Ekim-Kasım 1760/Rebiyülevvel 1174)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Eyüp’te doğdu. Asıl adı Mustafa’dır. Râmiz (Erdem 1994: 98)'e göre adı Mehmed’di. Karaçelibizâde Mehmed Efendi’nin oğlu olduğundan Karaçelebizâde Derviş Mustafa Efendi olarak tanındı. Durmuşzâde Ahmed Efendi ile Kâtibzâde Kazasker Mehmed Ref‘î Efendi’den talik hattını meşk etti. Medrese öğrenimi gördü. Müderrislik yaptı. Daha sonra Halep ve Bursa kadılığı görevlerine atandı. Bursa kadılığından azledilip Eyüp’e döndü. Rebiyülevvel 1174/Ekim-Kasım 1760’ta vefat etti. Vefatına Müstakimzâde (1928: 744) “kazâ-yı Rabbânî 1174” terkibiyle tarih düşürdü. Eyüp’te türbe arkasında defnedildi. Kazâbâdî Ahmed Efendi’nin damadıydı. Oğlu Ahmed Reşid Efendi olup 1207/1793’te vefat etti (Akbayar 1996: 418).

Râmiz (1994: 98)’e göre fazilet sahibi bir kimseydi. Müstakimzâde (1928: 744)’ye göre ise Arapça, Farsça ve Türkçe olmak üzere üç dilde şiir söylemeye kadir, derviş yaradılışlı, cömert ve eşsiz bir kimseydi. Kaynaklarda eserlerine dair bir bilgi yoktur.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 417-418.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 98-99.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936-1945). “Derviş (Mehmed)”. Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Bozkurt Matbaası. 1170.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 278.

Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 743-744.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). “Derviş Mustafa Efendi (Karaçelebizâde)”. C. 2. İstanbul: Dergâh Yay. 261.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 17.04.2014

Eserlerinden Örnekler

O kim itmez keremden teşnegân-ı mihneti irvâ

Ne hâsıl cûş-ı ikbâl ile olmuş lücce-i deryâ

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 99.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SALÂHÎ, Safiye Sultan-zâde Mehmed Beyd. 1856 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
2Tekdoğan, M. Turand. 15 Mart 1931 - ö. 22 Mayıs 2018Doğum YeriGörüntüle
3MÂ’İL, Beyazî-zâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendid. ? - ö. Mart 1729Doğum YeriGörüntüle
4SALÂHÎ, Safiye Sultan-zâde Mehmed Beyd. 1856 - ö. 1910Doğum YılıGörüntüle
5Tekdoğan, M. Turand. 15 Mart 1931 - ö. 22 Mayıs 2018Doğum YılıGörüntüle
6MÂ’İL, Beyazî-zâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendid. ? - ö. Mart 1729Doğum YılıGörüntüle
7SALÂHÎ, Safiye Sultan-zâde Mehmed Beyd. 1856 - ö. 1910Ölüm YılıGörüntüle
8Tekdoğan, M. Turand. 15 Mart 1931 - ö. 22 Mayıs 2018Ölüm YılıGörüntüle
9MÂ’İL, Beyazî-zâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendid. ? - ö. Mart 1729Ölüm YılıGörüntüle
10SALÂHÎ, Safiye Sultan-zâde Mehmed Beyd. 1856 - ö. 1910MeslekGörüntüle
11Tekdoğan, M. Turand. 15 Mart 1931 - ö. 22 Mayıs 2018MeslekGörüntüle
12MÂ’İL, Beyazî-zâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendid. ? - ö. Mart 1729MeslekGörüntüle
13SALÂHÎ, Safiye Sultan-zâde Mehmed Beyd. 1856 - ö. 1910Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Tekdoğan, M. Turand. 15 Mart 1931 - ö. 22 Mayıs 2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MÂ’İL, Beyazî-zâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendid. ? - ö. Mart 1729Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SALÂHÎ, Safiye Sultan-zâde Mehmed Beyd. 1856 - ö. 1910Madde AdıGörüntüle
17Tekdoğan, M. Turand. 15 Mart 1931 - ö. 22 Mayıs 2018Madde AdıGörüntüle
18MÂ’İL, Beyazî-zâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendid. ? - ö. Mart 1729Madde AdıGörüntüle