DERVİŞ MEHMED, Derviş Muhammed

(d. ?/? - ö. 1244/1828)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Derviş Mehmed (Muhammed), Asım Bezirci’nin Türk Halk Şiiri adlı eserine göre bilinmeyen bir tarihte Malatya’nın Arguvan ilçesine bağlı İsa köyünde doğmuştur. Kötülüğe, ahlaksızlığa dayanamayan, iyi yürekli, dürüst bir kişi olduğu ifade edilen şairin babası Kerkük Türklerinden Seyyah Hüseyin'dir (1993: 309). Metin Doğan’ın Derviş Muhammed Kolunda Gelenek, Etkileşim, Eğitim ve Âşıkî'nin Şiir Anlayışı başlıklı yüksek lisans çalışmasında, Derviş Mehmed mahlasını kullanan şairin usta-çırak ilişkisini yansıtan âşık kollarının Malatya'da öne çıkan örneklerinden Derviş Muhammed Kolu’na adını verdiği ifade edilmiştir (2012: 51). Mahmut Ercil’in Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri) başlıklı yüksek lisans tezinde, şairin Malatyalı Âşık Birfâni tarafından “doğa sözcüsü” şairlerden biri olarak tanıtıldığı nakledilmektedir (2008: 60). Bezirci, Derviş Mehmed’in, yaşadığı şehir olan Kerkük’ten çıkarak Kerbela ve Mekke'ye gittiği ve oradan da Anadolu’ya geçtiğini belirtmiştir. Kırşehir’de bir süre Hacı Bektaş tekkesine konuk olan şair, yaşamının kalan bölümünü Malatya’da geçirmiş ve 1828'de vefat etmiştir (1993: 309). 

Derviş Mehmed’e ait müstakil bir eserin olup olmadığı bilinmemektedir. Ercil’in yukarıda söz konusu edilen tezinde, Malatyalı Âşıkî, Şah Sultan ve Âşık Hıdır Baba adlı şairlerin yetişmelerinde pay sahibi olduğu belirtilen Derviş Mehmed (2008: 59)’e ait bir şiir örneği Yurt Ansiklopedisi’nden alınarak aşağıda paylaşılmıştır (1982: 5489). 

Kaynakça

Bezirci, Asım (1993). Türk Halk Şiiri, Ankara: Say Yay.

Doğan, Metin (2012). Derviş Muhammed Kolunda Gelenek, Etkileşim, Eğitim ve Âşıkî'nin Şiir AnlayışıYayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.

Ercil, Mahmut (2008). Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi.

Yurt Ansiklopedisi (1982). C. 8. İstanbul: Anadolu Yay. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL
Yayın Tarihi: 06.12.2014
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

...

Derviş Mehmed’im nurunu gördüm
Aman mürüvvet dedim darına durdum
Seni bildim billahi yanıldım
Gayrı bundan geri emroldu bize 

Yurt Ansiklopedisi (1982). C. 8. İstanbul: Anadolu Yay. 5489. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KIRBIYIK, Ali Afkar Kırbıyıkd. 1874 - ö. 07.10.1936Doğum YeriGörüntüle
2ARÂBİ/ARABALİ, Arap Demird. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3OZANOĞLU/ELVANÎ, Nurettin Gürd. 01.04.1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KIRBIYIK, Ali Afkar Kırbıyıkd. 1874 - ö. 07.10.1936Doğum YılıGörüntüle
5ARÂBİ/ARABALİ, Arap Demird. 1948 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6OZANOĞLU/ELVANÎ, Nurettin Gürd. 01.04.1950 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KIRBIYIK, Ali Afkar Kırbıyıkd. 1874 - ö. 07.10.1936Ölüm YılıGörüntüle
8ARÂBİ/ARABALİ, Arap Demird. 1948 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9OZANOĞLU/ELVANÎ, Nurettin Gürd. 01.04.1950 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KIRBIYIK, Ali Afkar Kırbıyıkd. 1874 - ö. 07.10.1936Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ARÂBİ/ARABALİ, Arap Demird. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12OZANOĞLU/ELVANÎ, Nurettin Gürd. 01.04.1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13KIRBIYIK, Ali Afkar Kırbıyıkd. 1874 - ö. 07.10.1936Madde AdıGörüntüle
14ARÂBİ/ARABALİ, Arap Demird. 1948 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15OZANOĞLU/ELVANÎ, Nurettin Gürd. 01.04.1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle