DÜRRÎ, Dürrî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1494-5’ten sonra/900’den sonra)
divan şiiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Dürrî mahlaslı şairin asıl adı, doğum tarihi ve eğitimi hakkında biyografik kaynaklarda herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Tuhfe-i Nâilî’de “Çelebi” nisbesiyle anılmaktadır (Tuman 2001: 279). Üsküplüdür. Hakkındaki en ayrıntılı bilgiyi veren Latîfî, onun kâtiplik ve hattâtlık yaptığını belirtmektedir (Canım 2000: 258). Mala mülke önem vermediği bilinen Dürrî için (İsen 1997: 134), Kâmûsu’l-A’lâm’da (Şemsettin Sâmi 1996: 2139), “dervîş-nihâd ve fakr u kanaate mâil bir zât” (derviş yaratılışlı, yoksulluk ve kanaata meyilli) denmektedir. Latifî Tezkiresi’nde (Canım 2000: 258) ise, “latîfe-gûy u hande-rûy ve ferhunde-hûy kimesne idi” ifadesiyle onun “hoş sohbet, güler yüzlü, iyi huylu” biri olduğuna değinilmektedir. Mehmed Süreyyâ (Keskin vd. 1996: 371) ve Nâil Tuman (2001: 279) Dürrî’nin 900/1494-5’ten sonra öldüğünü belirtilmekteyse de Ergun (1936-1945: 1191), bu tarihin kesin olmadığını ifade etmektedir. Kaynaklarda şairin eser yazıp yazmadığına dair bir kayıt yoktur, sadece şiirlerinden örnekler mevcuttur. Nitekim Latîfî, onun Cullâbî ile karşılıklı söyledikleri beyitleri aktarmakta, şiirlerinde işlediği konuların da büyük oranda fakirlikle ilgili olduğunu söylemektedir (Canım 2000: 258). Kimi araştırmacılar da şairin, manzumelerinde atasözü ve deyimlere geniş biçimde yer verdiğini (Nureski 2006: 47), şiirlerini “rintçe söyleyiş”le kaleme aldığını ifade etmektedir (İsen 1997: 134).

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Cunbur, Müjgan (2003). “Dürrî”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 3. Ankara: AKM Yay. 225.

Ergun, Saadettin Nüzhet (1936-1945). Türk Şairleri. C. III. İstanbul.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (hzl.) (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (1997). “Kültür Tarihimizde Üsküp ve Üsküplü Divan Şairleri”. Ötelerden bir Ses. Ankara: Akçağ Yay. 131-142.

Keskin, Mustafa, A. Öztürk, R. Tosun (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye. C. II. İstanbul: Sebil Yayınevi.

Nureski, Dzuneis (2006). Tezkirelere Göre Makedonya Şehirlerinden Yetişen Divan Şairleri. Yüksek Lisans Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219122/h/tsmetina.pdf [erişim tarihi: 22.10.2014].

Şemsettin Sâmi (1996). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 3. Ankara: Kaşgar Neşriyat.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâ’ilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I. hzl. C. Kurnaz; M. Tatcı. Ankara: Bizim Büro Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). C. 2. “Dürrî (Üsküplü)”. İstanbul: Dergâh Yay. 401.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HANİFE KONCU
Yayın Tarihi: 30.10.2014

Eserlerinden Örnekler

Matla’

Ey hâce fakr u fâkamuz mâl ü gınâya virmezüz

Bu köhne şâl ü hırkayı atlas kabâya virmezüz

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219122/h/tsmetina.pdf [erişim tarihi: 22.10.2014]. 314.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Necati Zekeriyad. 11 Kasım 1928 - ö. 10 Haziran 1988Doğum YeriGörüntüle
2SEYDÎ, Dülgerzâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Doğum YeriGörüntüle
4Necati Zekeriyad. 11 Kasım 1928 - ö. 10 Haziran 1988Doğum YılıGörüntüle
5SEYDÎ, Dülgerzâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Doğum YılıGörüntüle
7Necati Zekeriyad. 11 Kasım 1928 - ö. 10 Haziran 1988Ölüm YılıGörüntüle
8SEYDÎ, Dülgerzâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Ölüm YılıGörüntüle
10Necati Zekeriyad. 11 Kasım 1928 - ö. 10 Haziran 1988MeslekGörüntüle
11SEYDÎ, Dülgerzâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016MeslekGörüntüle
13Necati Zekeriyad. 11 Kasım 1928 - ö. 10 Haziran 1988Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEYDÎ, Dülgerzâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Necati Zekeriyad. 11 Kasım 1928 - ö. 10 Haziran 1988Madde AdıGörüntüle
17SEYDÎ, Dülgerzâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Madde AdıGörüntüle