DÜRRÎ, Dürrî Çelebi

(d. ?/? - ö. 900’den sonra/1494-5’ten sonra)
divan şiiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Dürrî mahlaslı şairin asıl adı, doğum tarihi ve eğitimi hakkında biyografik kaynaklarda herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Tuhfe-i Nâilî’de “Çelebi” nisbesiyle anılmaktadır (Tuman 2001: 279). Üsküplüdür. Hakkındaki en ayrıntılı bilgiyi veren Latîfî, onun kâtiplik ve hattâtlık yaptığını belirtmektedir (Canım 2000: 258). Mala mülke önem vermediği bilinen Dürrî için (İsen 1997: 134), Kâmûsu’l-A’lâm’da (Şemsettin Sâmi 1996: 2139), “dervîş-nihâd ve fakr u kanaate mâil bir zât” (derviş yaratılışlı, yoksulluk ve kanaata meyilli) denmektedir. Latifî Tezkiresi’nde (Canım 2000: 258) ise, “latîfe-gûy u hande-rûy ve ferhunde-hûy kimesne idi” ifadesiyle onun “hoş sohbet, güler yüzlü, iyi huylu” biri olduğuna değinilmektedir. Mehmed Süreyyâ (Keskin vd. 1996: 371) ve Nâil Tuman (2001: 279) Dürrî’nin 900/1494-5’ten sonra öldüğünü belirtilmekteyse de Ergun (1936-1945: 1191), bu tarihin kesin olmadığını ifade etmektedir. Kaynaklarda şairin eser yazıp yazmadığına dair bir kayıt yoktur, sadece şiirlerinden örnekler mevcuttur. Nitekim Latîfî, onun Cullâbî ile karşılıklı söyledikleri beyitleri aktarmakta, şiirlerinde işlediği konuların da büyük oranda fakirlikle ilgili olduğunu söylemektedir (Canım 2000: 258). Kimi araştırmacılar da şairin, manzumelerinde atasözü ve deyimlere geniş biçimde yer verdiğini (Nureski 2006: 47), şiirlerini “rintçe söyleyiş”le kaleme aldığını ifade etmektedir (İsen 1997: 134).

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Cunbur, Müjgan (2003). “Dürrî”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 3. Ankara: AKM Yay. 225.

Ergun, Saadettin Nüzhet (1936-1945). Türk Şairleri. C. III. İstanbul.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (hzl.) (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (1997). “Kültür Tarihimizde Üsküp ve Üsküplü Divan Şairleri”. Ötelerden bir Ses. Ankara: Akçağ Yay. 131-142.

Keskin, Mustafa, A. Öztürk, R. Tosun (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye. C. II. İstanbul: Sebil Yayınevi.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Nureski, Dzuneis (2006). Tezkirelere Göre Makedonya Şehirlerinden Yetişen Divan Şairleri. Yüksek Lisans Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219122/h/tsmetina.pdf [erişim tarihi: 22.10.2014].

Şemsettin Sâmi (1996). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 3. Ankara: Kaşgar Neşriyat.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). C. 2. “Dürrî (Üsküplü)”. İstanbul: Dergâh Yay. 401.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HANİFE KONCU
Yayın Tarihi: 30.10.2014
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Matla’

Ey hâce fakr u fâkamuz mâl ü gınâya virmezüz

Bu köhne şâl ü hırkayı atlas kabâya virmezüz

(Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219122/h/tsmetina.pdf [erişim tarihi: 22.10.2014]. 314.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SEYDÎ, Dülger-zâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2EMÎN, Şeyh Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1680Doğum YeriGörüntüle
3ALTIPARMAK, Muhammed b. Muhammed (Altıparmak Mehmed Efendi)d. ? - ö. 1623-24Doğum YeriGörüntüle
4SEYDÎ, Dülger-zâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5EMÎN, Şeyh Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1680Doğum YılıGörüntüle
6ALTIPARMAK, Muhammed b. Muhammed (Altıparmak Mehmed Efendi)d. ? - ö. 1623-24Doğum YılıGörüntüle
7SEYDÎ, Dülger-zâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8EMÎN, Şeyh Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1680Ölüm YılıGörüntüle
9ALTIPARMAK, Muhammed b. Muhammed (Altıparmak Mehmed Efendi)d. ? - ö. 1623-24Ölüm YılıGörüntüle
10SEYDÎ, Dülger-zâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11EMÎN, Şeyh Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1680MeslekGörüntüle
12ALTIPARMAK, Muhammed b. Muhammed (Altıparmak Mehmed Efendi)d. ? - ö. 1623-24MeslekGörüntüle
13SEYDÎ, Dülger-zâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EMÎN, Şeyh Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1680Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ALTIPARMAK, Muhammed b. Muhammed (Altıparmak Mehmed Efendi)d. ? - ö. 1623-24Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SEYDÎ, Dülger-zâde Seydî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17EMÎN, Şeyh Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1680Madde AdıGörüntüle
18ALTIPARMAK, Muhammed b. Muhammed (Altıparmak Mehmed Efendi)d. ? - ö. 1623-24Madde AdıGörüntüle