EDHEM, Kadı-zâde Edhem Efendi

(d. 1268/1851 - ö. 1330/1912)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1268/1851 yılında Diyarbakır'da doğdu. O bölgenin önemli şairlerinden olan ve zamanında Nef'î-i zamân olarak tanınan Kadı-zâde Mustafa Tâlib Efendi'nin oğludur. Kadı-zâde sanıyla tanındı. Babasının isteği ve yönlendirmesiyle Mekteb-i Harbiye'ye girdi. Burada zekâsı ve gösterdiği çalışkanlıktan dolayı Erkân-ı Harb sınıfına ayrıldı. Bu okulda son sınıfa kadar geldiyse de babasının vefatı üzerine mazeret bildirerek buradan ayrıldı ve iki bin kuruş maaşla Mahrec-i Aklâm-ı Riyâziyyât muallimliğine tayin olundu. 1294/1877 senesinde muvakkaten teşkil olunan Asâkir-i Milliye binbaşılığı görevine getirildi. Bir süre sonra Bursa vilayeti Turuk ve Ma'âbir birinci sınıf mühendisliğine tayin edildi. Daha sonra da Bâb-ı Vâlâ-yı Seraskerî Umûm-ı Erkân-ı Harbiyye teşkilatında görev verildi. 1296/1879 senesinde iki bin beş yüz kuruş maaşla Eskişehir Lületaşı Madeni Müdürlüğü'ne getirildi. Hakkındaki tek önemli kaynak olan Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid'de (Ali Emîrî 1328: 10-11) hayatının bu kısmına kadar bilgi vardır. Bundan sonra vefatına kadar hangi görevlerde bulunduğu bilinmemektedir. Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları adlı eserde ise vefat yeri bildirilmeden ve kaynak gösterilmeden sadece 1330/1912 tarihinde vefat etti denilmektedir (Beysanoğlu 1997: 54).

Şiirine örnek Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid'dedir.

Kaynakça

Ali Emîrî (1328). Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid. İstanbul.

Beysanoğlu, Şevket (1997). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. II. Ankara: San Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 27.08.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Olur dûd-ı dilimden hep sehâb-ı âsumân peydâ

Habâb-ı eşk-i hûnînimle seyl-âb-ı cihân peydâ

Olunca derd-i vaslın yâresi fevvâr hûn-âsâ

Eder bir bahr-ı tûfân-zâr dilde nâgehân peydâ

Tecellî eyledikçe sûretin levh-i hayâlimde

Eder her lahzada feyzinle bin rûh-ı revân peydâ

Felek dûr oldugu-çün çîn-i ruhsârından ey hurşîd

Edip çâk-ı girîbân eylemiş bir kehkeşân peydâ

Nesîm-i zülfün esdikçe nola sûy-ı mezârımda

Ederse her sütûnum bir hayât-ı câvidân peydâ

Gönül âgâh isen ol mushaf-ı gülzâr-ı vahdetden

Olur her bir varakda nice sırr-ı râygân peydâ

Yine pür-feyz olup aşkınla sen de Âferîn Edem

Bu rütbe eyledin dâğınla ra'nâ gülsitân peydâ

(Ali Emîrî (1328). Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid. İstanbul. 11.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HALİL KARGINd. 1923 - ö. 2009Doğum YeriGörüntüle
2MUSTAFÂ, Şeyh Mustafâ Çelebi, Diyarbakırlıd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
3HADÎDÎ, Hadîdî Çelebid. ? - ö. 1815Doğum YeriGörüntüle
4KERÎMÎ, İstanbullu Âsımd. 1851 - ö. 1920Doğum YılıGörüntüle
5HIFZÎd. 1851 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
6GÜLAM HAYDAR (SEFİL HAYDAR)d. 1851 - ö. 1914?Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Celald. 1867 - ö. 25 Ocak 1912Ölüm YılıGörüntüle
8YÛSUF, Yûsuf Seryâmî, Abduşüküroğlud. 1840 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
9RİF'AT, Hacı Memiş-zâded. 1844 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
10TANER CANd. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Nevres Kırdard. 29 Nisan 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ADMÎ, Urfalıd. 1818 - ö. 1900MeslekGörüntüle
13ZEVKÎ/CELÂL, Recâ‘î-zâde Mehmed Celâl Beyd. 1838 - ö. 1882Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NEVRES, Mehmed Nevres Paşad. 1825 - ö. 1872Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÜSNÎ, Hasan Hüsnî Efendid. ? - ö. 1829Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16LEBÎB, Müftî Efendi-zâded. ? - ö. 1768-69Madde AdıGörüntüle
17CÂMÎ, Habîb-zâde Abdülbâkî Câmî Çelebid. ? - ö. 1610-11Madde AdıGörüntüle
18FEYZÎ, Defterdar-zâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 7 Ekim 1729Madde AdıGörüntüle