Efe, Necdet Rüştü

Yalçın Tekin, Cımbız, Yalçın Tevfik, Türk Ozan, N. R., N. R. E., N. R. Efe
(d. 1900 / ö. 24 Eylül 1969)
Şair, Yazar, Gazeteci
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Fatma Meliha Hanım ve Rüştü Hakkı Bey’in oğlu olarak İstanbul’un Şehzadebaşı semtinde dünyaya geldi. Mekteb-i Saadet’te başladığı eğitim hayatına Fatih Numune Mektebi’nde devam etti. 1921’de Vefa Lisesi’nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde başladığı öğrenimini yarıda bıraktı. Çeşitli kurum ve kuruluşlarda öğretmenlik, bankacılık, sigortacılık, kâtiplik ve müfettişlik görevlerinde bulundu. 1953-1960 arasında Basın Yayın ve Turizm Bakanlığı'nda şube müdürü olarak çalıştı. 1960’tan sonra serbest gazetecilikle uğraşan yazar, geçirdiği beyin kanaması neticesinde 24 Eylül 1969’da vefat etti. Kabri, Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır.

Akbaba, Papağan, Karikatür gibi döneminin önemli mizah dergi ve gazetelerinde yayımladığı manzum ve mensur çalışmalarıyla tanınmaktadır. Kolay nazmetme kabiliyeti sayesinde hece ve aruzla çok sayıda şiir ve manzum hikâye kaleme almış, iş hayatı vesilesiyle gezip gördüğü yerleri eserlerine konu etmiştir. Sade bir anlatımı tercih eden Necdet Rüştü şiirlerinde genellikle aşk, özlem, ölüm, kadın, vatan sevgisi ve Atatürk konularını işlemiştir. Demokrat Köylü ve Âşığın Sazından adlı şiir kitapları hiciv mahiyetindedir. Romanlarının dördü de manzum olup hikâyeleriyle benzer muhteva özelliklerine sahiptir. Bu türlere ait eserlerinde özellikle aşk, kadın, ihanet ve aile gibi konuları ele almıştır. Komedi başlığı altında topladığı oyunları kadın-erkek münasebetleri üzerinedir. Özellikle 1960 yılından sonra çocuklara yönelik eserler yazmaya başlayan Necdet Rüştü, oyundan hikâyeye, mizahi fıkradan masala pek çok türde kaleme aldığı çocuk edebiyatı kapsamındaki eserlerinde eğlendirerek öğretme amacını gütmüştür. Türk Nüktecileri adlı kitabı, Efe'nin yaşamöyküsünün yanı sıra nükteci olmaları ile tanınmış kişilerle alakalı nükte ve anıları içermektedir. “Mazi Kalbimde Bir Yaradır”, “Sarı Yapıncak”, “Daktilo” ve “Batan Gün Kana Benziyor” bestelenen şiirlerindendir.

Kaynakça

Aydemir, Fikri (2008). Necdet Rüştü Efe Hayatı, Sanatı, Eserleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.

Dural, Güngör ve Fethi Okutan (2003). "Efe, Necdet Rüştü". Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. C. 3. s. 256.

Necatigil, Behçet (1991). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (14. Baskı). İstanbul: Varlık Yayınları. s. 113.

Yalçın, Murat (Ed.) (2010). "Efe, Necdet Rüştü". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. C. 1. s. 367-368.

Yıldırım, Tahsin (2006). Edebiyatımızda Müstear İsimler. İstanbul: Selis Kitaplar. s. 145.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ESENGÜL SAĞLAM CAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
AhenkNumune Matbaası / İstanbul1920Şiir
23 Nisan Şiirleri- / İstanbul1923Şiir
Bir Damla GözyaşıKitâbhâne-i Sûdî / İstanbul1924Şiir
Aşkın Gözüİktisat Matbaası / İstanbul1928Roman
Dirilen Aşkİktisat Matbaası / İstanbul1928Roman
Gazi’nin DestanıTürk Gençliği Neşriyat Yurdu / İstanbul1929Şiir
Kadın Asker OlursaAkşam Kitaphanesi / İstanbul1933Tiyatro
Türk Çocuklarının ÜlküleriÜlkü Matbaası / İstanbul1934Şiir
Niyet Manileri: 100 FalMuallim Ahmet Halit Kitaphanesi / İstanbul1934Diğer
Yürekler AcısıÜlkü Matbaası / İstanbul1937Hikâye
Zavallı KadınlarCemal Azmi Basım ve Kitabevi / İstanbul1938Diğer
PintiÜlkü Basımevi / İstanbul1938Çeviri
Robenson KrüzoeÜlkü Basımevi / İstanbul1938Çeviri
Yurdum ve SevgilimÜlkü Basımevi / İstanbul1939Şiir
TanyeriTürk Hava Kurumu-Alaeddin Kıral Basımevi / Ankara-İstanbul1942Tiyatro
Çadır Fahişesi- / İstanbul1943Roman
BahçeKenan Matbaası / İstanbul1944Şiir
Nisan Yağmuru- / İstanbul1944Roman
Altın BilezikÜlkü Basımevi / İstanbul1947Tiyatro
Gönül MasallarıVakit Matbaası / İstanbul1950Hikâye
Mecnun GibiEge Matbaası / İstanbul1953Şiir
Âşığın SazındanGüneş Matbaası / Ankara1954Şiir
Demokrat KöylüGüneş Matbaası / Ankara1954Şiir
Salla Kuyruğunu Söyle BuyruğunuÜlkü Yayınevi / İstanbul1963Hikâye
Kırmızı Bereli KızÜlkü Yayınevi / İstanbul1963Masal
Billûr PapuçlarÜlkü Yayınları / İstanbul1963Diğer
Nasrettin HocaÇocukkalbi Kitabevi / İstanbul1964Fıkra
İstanbul GezisiMillî Eğitim Yayınevi / İstanbul1965Hikâye
Kavgacı BobiÖzyürek Yayınevi / İstanbul1968Hikâye
Türk NüktecileriNebioğlu Yayınevi / İstanbul1968Derleme
Amerika'dan MektupÖzyürek Yayınevi / İstanbul1968Hikâye
Bir Fırtınalı GünÖzyürek Yayınevi / İstanbul1968Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Hızlan, Doğand. 22 Aralık 1937 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MEYLÎ, EBUSSUUD-ZÂDE MEHMED ÇELEBİd. 1524-25 - ö. 1563-64Doğum YeriGörüntüle
3EMNÎ, Seyyid Emnî Mehmed Beyd. ? - ö. 1749-50?Doğum YeriGörüntüle
4Yeşil, Cemald. 1900 - ö. 27 Kasım 1977Doğum YılıGörüntüle
5EFKÂRÎ, Adem Şentürkd. 28.06.1900 - ö. 15.05.1980Doğum YılıGörüntüle
6Sıdık Karaçevd. 1900 - ö. 1937Doğum YılıGörüntüle
7Behçet Kemal Çağlard. 23 Temmuz 1908 - ö. 25 Ekim 1969Ölüm YılıGörüntüle
8HALİL İBRAHİM, Halil İbrahim Yörükd. 1907 - ö. 1969Ölüm YılıGörüntüle
9Mustafa Seyit Sutüvend. 1908 - ö. 14 Ekim 1969Ölüm YılıGörüntüle
10Hergünsel, Caferd. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Hande Altaylıd. 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Bekir Çobanzaded. 1893 - ö. 13 Ekim 1937MeslekGörüntüle
13Tanrıöver, Hamdullah Suphid. 1885 - ö. 19 Haziran 1966Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Kuntay, Mithat Cemald. 1885 - ö. 30 Mart 1956Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Gönensay, Hıfzı Tevfikd. 1892 - ö. 13 Kasım 1949Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Neyzen Tevfikd. 24 Mart 1879 - ö. 28 Ocak 1953Madde AdıGörüntüle
17Rüştü Onurd. 3 Ağustos 1920 - ö. 2 Aralık 1942Madde AdıGörüntüle
18SERVET BEYBABA, Ahmed Tevfikd. 1845 - ö. 1895Madde AdıGörüntüle