EFKÂRÎ, Ali Demir

(d. 1935 / ö. ?)
marangoz
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ali Demir, 1935’te Sivas Hafik’in Yağmurseki köyünde doğmuştur. Yedi çocuklu bir ailenin tek erkek çocuğu olan Efkârî, 1942'de annesini kaybeder. Annesinin ölümü üzerine, aile Ulaş’ın Çatalpınar köyüne göç eder. Sonrasında, yaşadıkları arsanın istimlak edilmesi üzerine Şarkışla’nın Paşa köyüne yerleşir. Daha sonra babasının yeniden evlenmesi nedeniyle evden ayrılmak durumunda kalan Efkârî; sırasıyla İstanbul, Ulaş, Şarkışla, Sivas’ta çalıştıktan sonra, 1971'de, yirmi yıl kalacağı Almanya’ya işçi olarak gider (Ermiş 2007). Almanya’dan dönen ozan, Doğan Kaya’nın bildirdiğine göre bir süre Ankara’da yaşamıştır (Kaya 2009: 182). Günümüzde yapılan araştırmada hâlen İstanbul Fatih’te yaşadığı tespit edilmiştir.

Efkarî'nin şiire, amcalarının etkisiyle başladığı ve mahlasının dedesi tarafından verildiği bilinmektedir. Bu bilgi ışığında, şair bir aileden geldiğini söylemek mümkündür. Pir Sultan Abdal, Seyranî, Ruhsatî, Âşık Veysel, Ali İzzet Özkan; sevdiği âşıklardandır. Yine Kaya’nın aktardığı bilgiye göre şiirlerini irticalen (doğaçlama olarak) söylemediği ve çok usta olmasa da bağlama çaldığı kaydedilmiştir (Kaya 2009: 182). Tespit edilen şiirlerinden, dilinin sade ve akıcı olduğu tespit edilen Efkârî, şiirlerinde ülkesi, Anadolu, güzellik, aşk ve tanrı temalarını sıkça kullanmaktadır.

Hakkında, kendisi de bir âşık olan Naçari Baba tarafından kaleme alınan Anadolu’nun Hür Ozanı Efkari Baba isimli bir kitap bulunmaktadır. Ayrıca kendisinin yazdığı Ozan Efkar Çileli Ozan başlıklı bir eseri de vardır.

Kaynakça

Baba, Naçari (2007). Anadolu’nun Hür Ozanı Efkari Baba. Ankara: Kuloğlu Matbaacılık.

Ermiş, Mustafa (2007). “Anadoluyu Gezen Ozanlar Ozan Efkar-I” Gazete Trakya.

http://www.gazetetrakya.com/Haber/Anadoluyu_Gezen_Ozanlar_Ozan_Efkari/273361.html [erişim tarihi: 23.01.2019].

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. C. 2. Sivas: Sivas İl Kültür Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: EBRU KİPAY BAŞAK
Yayın Tarihi: 24.07.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Ozan Efkar Çileli OzanCan Yayınları (Ali Adil Atalay) / İstanbul2008Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HASAN İRİSd. 1887 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2OZAN CEFA, Mehmet Özlerd. 1938 - ö. 23.04.1994Doğum YeriGörüntüle
3BAHTUNÎ, Bahattin Çetind. 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Nikolay Tufard. 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5YETİMÎ, Demir Doğan Kandemird. 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Hasan Aydınd. 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KEMAL, Kemal Doğand. 05.07.1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
8TURGUT YALÇINd. 1931 - ö. 30.06.2017MeslekGörüntüle
9OZAN BİLGİN, Bilgin Çakmakd. 06.07.1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
10SIRRI, Salih Sırrı Aktand. 1878 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEHMET, Mehmet Kurnazd. 1929 - ö. 05.02.2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12OZAN GÜRBÜZ, Gürbüz Değerd. 10.01.1955 - ö. 22.11.2006Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SAFDERÎ, Salihd. 1849 - ö. 1914Madde AdıGörüntüle
14MÜSLİM SEYRANÎ/MÜSLİM SEYRAN, Müslim Kumrud. 1938 - ö. 25.02.2009Madde AdıGörüntüle
15ŞEMSî, Mustafad. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle