Elçin Hüseyinbeyli

Karaçuha
(d. 23 Aralık 1961 / ö. ?)
Yazar, Gazeteci
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)

Karabağ’ın Cebrayıl ilçesinde doğdu. 1989 yılında M. V. Lomosonov Moskova Devlet Üniversitesi Gazetecilik Fakültesi’ni üstün başarıyla tamamladı. Bakü’ye döndükten sonra uzun yıllar bağımsız matbuatta çalıştı. Sonraları aktif gazetecilikten uzaklaştı ancak siyasi yazılar yazmaktan vazgeçmedi. 2000’li yıllarda Ulduz dergisinin baş redaktörlüğünü yaptı. 2005 yılında siyasi yazılarını “Cenab XXI. Esr” kitabında topladı (Hemzeyev ve Kobetskayte 2018, http://senet.az/elcin-huseynb%C9%99yli-yaradiciliginda-ag-v%C9%99-qara/; erişim: 13.03.2019). Edebî eserlerinde Karaçuha mahlasını kullandı. Pek çok önemli ödülle taltif edilen yazarın eserleri İngilizce, Almanca, Fransızca, Rusça, Ukraynaca, Gürcüce, Litvanca, Arapça, Farsça, Korece gibi dünya dillerine çevrilip bu ülkelerde yayımlandı. Ülkemizde seçme hikâyelerinden oluşan Sılaya Dönüş ile Azerbaycanlı Don Juan ve Şah Abbas romanları Türkiye Türkçesine çevrilip basıldı. Eserlerinden bazıları Türkiye Türkçesinin yanı sıra Özbek ve Kırgız Türkçelerine de çevrilip söz konusu ülkelerde okuyucuyla buluştu. Evli ve iki çocuk babası olan Hüseyinbeyli, Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesidir (Hüseyinbeyli 2011: 4).

Elçin Hüseyinbeyli, 1980’lerin sonu ile 1990’lı yılların başlarında edebiyat dünyasında hikâye yazarlığı ile tanınmaya başladı. İlk hikâyeleri “Gençlik”, “Ulduz” ve “Azerbaycan” dergilerinde yayımlandı. Yazar, Karabağ’da dünyaya geldiği için Karabağ tarihi ve olayları onu derinden etkiledi. Esirler, Kende Gün Çıxanda Qayıdacağıq, Kendden Mektublar, Gözüne Gün Düşür, Külekli Çöl, İlk Öpüş, Şimallı Gelin, Qocanın Axdığı Gün, Qaracanın Qara Başı, Boş Eşşeyin Mektubları hikâyelerinde Karabağ sorununu ustalıkla işledi. Yene İki Od Arasında (2017) adlı son romanını da Karabağ tarihi üzerine yazdı (Hemzeyev ve Kobetskayte 2018, http://senet.az/elcin-huseynb%C9%99yli-yaradiciliginda-ag-v%C9%99-qara/; erişim: 13.03.2019).

2001’de basılan Raks Eden Oğlan adlı hikâye kitabındaki kimi hikâyelerinde 90’lı yıllarda Azerbaycan’da yaşanan hadiselerden söz etti. Çocukluk yılları, Moskova’daki öğrencilik yılları, kent yaşamının izleri ve pek çok güncel mesele eserlerinin konuları arasındadır. Tut Ağacı Boyunca, Balıq Adam (2004), Yovşan Qağayılar (2005), Metro Vadisi (2009) romanları psikolojik, On Üçüncü Hevari-141-ci Don Juan (2007) ve Şah Abbas (2008) romanları tarihî ve çağdaş yaşamın birlikte verildiği eserlerdir (Yusifli 2011, https://old.525.az/view.php?lang=az&menu=7&id=36988&type=1#gsc.tab=0; erişim 10.03.2019].

Yazarın 2013’te Azıx ve Aişe adlarında iki romanı yayımlandı. Hikâye ve romanlarının yanı sıra drama eserleri ile de ünlüdür. İrili ufaklı on beş civarında piyes yazan Hüseyinbeyli’nin tiyatro eserleri günümüzde Azerbaycan Devlet Tiyatrolarında sahnelenmektedir.

Azerbaycan’ın ünlü edebiyat eleştirmenlerinden Vakıf Yusifli, Elçin’in Azerbaycan nesrine yenilikler getiren öncü bir isim olduğunu ve edebiyat tarihinde şimdiden müstesna bir yer edindiğini ifade eder (https://old.525.az/view.php?lang=az&menu=7&id=36988&type=1#gsc.tab=0; erişim 10.03.2019]. Azerbaycan’da edebî tenkit yazılarıyla öne çıkan Yegzar Caferli de Elçin’in eserlerinde millî ve manevi değerlere yer vermesinin önemine değinerek Elçin’i zengin bir yaratıcılık kabiliyetine sahip bir yazar olarak tanımlar. Ona göre eserleri 50 değil 100 yıllık bir ömre yetecek nicelik ve niteliktedir (http://www.bizimyazi.az/?p=1399; erişim 13.03.2019). Yazarlığın Tanrı vergisi bir yetenek olduğuna inanan Elçin Hüseyinbeyli, doğru bildiği yoldan şaşmayan bir şahsiyettir. Kendine has dili ve üslubu olan yazar, orta dönem Azerbaycan edebiyatında çok önemli bir yere sahiptir.

Kaynakça

Caferli, Yegzar (2011), “Elçin Hüseyinbeyli-50”, http://www.bizimyazi.az/?p=1399; [erişim tarihi: 13.03.2019]

Hemzeyev, Mahir-Halina Kobetskayte (2018), “Elçin Hüseynbəyli Yaradıcılığında Ağ və Qara”, Senet.Az Edebiyat ve Sanat Dergisi, http://senet.az/elcin-huseynb%C9%99yli-yaradiciliginda-ag-v%C9%99-qara/; [erişim tarihi: 13.03.2019]

Hüseyinbeyli, Elçin (2011), Sılaya Dönüş, Çevirenler: İmdat Avşar ve Ömer Küçükmehmetoğlu, Ankara: Bengü Yay.

Yusifli, Vakıf (2011), “Salam, Elçin Hüseynbəyli!”, https://old.525.az/view.php?lang=az&menu=7&id=36988&type=1#gsc.tab=0; [erişim tarihi: 10.03.2019]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ZEYNEP ASLAN
Yayın Tarihi: 29.03.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Balıq AdamQələm Nəşr / Bakü2004Roman
Cənab XXI əsrAdiloğlu / Bakü2005Diğer
Yovşan QağayılarQələm Nəşr / Bakü2005Roman
On Üçüncü Həvari-141-ci Don JuanQələm Nəşr / Bakü2007Roman
Şah AbbasQələm Nəşr / Bakü2008Roman
Metro VadisiQələm Nəşr / Bakü2009Roman
Sılaya DönüşBengü Yayınları / Ankara2011Hikâye
Yolayrıcında QaçışQanun Nəşriyyatı / Bakü2012Roman
Azıx? / Bakü2013Roman
AişəQələm Nəşr / Bakü2013Roman
Ağ-QaraQələm Nəşr / Bakü2014Hikâye
Yenə İki Od ArasındaQələm Nəşr / Bakü2017Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Süleyman Portakald. 11 Nisan 1961 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
2Turgay Algand. 25 Aralık 1961 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
3Akdoğan Özkand. 1961 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
4Şeyhmus Dağtekind. 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
5Ünlüer, İhsand. 14 Mayıs 1926 - ö. 4 Mayıs 1990MeslekGörüntüle
6Uğur Yüceld. 26 Mayıs 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
7Latif Karagözd. 12 Ocak 1939 - ö. 22 Nisan 2009Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
8Salican Cigitovd. 17 Mart 1936 - ö. 11 Şubat 2006Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
9Ayaz Gıylecevd. 1928 - ö. 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10Elçin Poyrazlard. 1975 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
11Elçin, Şükrüd. 23 Eylül 1912 - ö. 27 Kasım 2008Madde AdıGörüntüle
12Elçin Efendioğlud. 13 Mayis 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle