EMÎN, Azîzzâde Mehmed Emin Efendi

(d. 1716-17/1129 - ö. 1750-51/1164)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1129/1716-17 yılında İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mehmed Emîn’dir. Azîzzâde Mustafa Na‘îm Efendi’nin oğlu olduğundan Azîzzâde Mehmed Emin Efendi olarak tanındı. Tezkire sahibi Râmiz’in ağabeyi, anne tarafından Ebezâde Abdullah Efendi’nin kardeşi Hüseyin Efendi’nin torunudur. Dayısı, şair Mektûbî Feyzullah Feyzî Efendi’dir. Diğer dayısı da Mektûbî Mustafa Efendi’dir. Medrese öğrenimi gördü. Vardarî Şeyhzâde Mehmed Efendi’den mülâzım oldu. Pîrîzâde Sahib Mehmed Efendi tarafından çelebi rütbesiyle Bosna sınırındaki Kamangrad kadılığına tayin edildi. Sonra Eğri rütbesiyle Engelkaysarı kadılığına getirildi. Engelkaysarı, Es'ad (Oğraş 2001: 53)’da Enlikasrı şeklindedir. Zamanı dolunca azledildi ve İstanbul’a döndü. İstanbul’dan Mora’da Balyabadra’ya naip olarak gönderildi. Bu görevde iken 1164/1750-51 yılında vefat etti. Râmiz (Erdem 1994: 20)’e göre Hatumanoğlu, Esad (Oğraş 2001: 53)’a göre Hatvânoğlu adlı bir din düşmanının emrindeki doktor tarafından zehirlendi. Mezarı Balyabadra’da bir cami avlusundadır. Kadirî tarikatından Şeyh Ali Efendi’ye intisap etmişti.

Râmiz (Erdem 1994: 20)’e göre “şi‘r ü inşâya kâdir ve ilm-i ferâ’izde mahâreti zâhir” bir kimseydi. Mürettep Divan’ı/Divançe’si ve Ferâ’iz Risalesi vardır (Erdem 1994: 20; Oğraş 2001: 53). Nüshalarına rastlanmamıştır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 450.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 19-20.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 68.

Oğraş, Rıza (hzl.) (2001). Esad Mehmed Efendi ve Bağçe-i Safâ-Endûz’u İnceleme-Metin. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10734,bahcepdf.pdf?0 [erişim tarihi: 10.05.2014].

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1979). “Emin Efendi (Azizzâde)”. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. 30. 

Ünver, Niyazi (2003). “Emin”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 3. Ankara: AKM Yay. 320. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 27.05.2014

Eserlerinden Örnekler

Nazm

Gün gösterir mi zerrece ol âftâbımız

Artar mı yohsa hicri ile ıztırâbımız

Bu nev-zemîn-i dil-keşe pey-rev ol Emîn*

Bahr-i sühanda tâ biline âb ü tâbımız

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 20.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Doğum YeriGörüntüle
2KİRÂMÎd. ? - ö. 1574/75Doğum YeriGörüntüle
3Ayfer Cengizd. 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Doğum YılıGörüntüle
5KİRÂMÎd. ? - ö. 1574/75Doğum YılıGörüntüle
6Ayfer Cengizd. 1963 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Ölüm YılıGörüntüle
8KİRÂMÎd. ? - ö. 1574/75Ölüm YılıGörüntüle
9Ayfer Cengizd. 1963 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964MeslekGörüntüle
11KİRÂMÎd. ? - ö. 1574/75MeslekGörüntüle
12Ayfer Cengizd. 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KİRÂMÎd. ? - ö. 1574/75Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ayfer Cengizd. 1963 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Madde AdıGörüntüle
17KİRÂMÎd. ? - ö. 1574/75Madde AdıGörüntüle
18Ayfer Cengizd. 1963 - ö. ?Madde AdıGörüntüle