EMÎNÎ, Mustafa Çelebi

(d. ?/? - ö. 1599-1600/1008)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Asıl adı Riyâzî, Rıza ve Kaf-zâde Fâizî’ye göre Mustafa; Âşık Çelebi’ye göreyse Mehmed’dir. Hayatı hakkında eldeki bilgiler sınırlıdır. Kâğıtemini Hızır Çelebi’nin oğludur. Bu yüzden Kâğıtemini-zâde sanıyla meşhur oldu ve Emînî mahlasını kullandı. Sipahi zümresine mensup olan Emînî, 1008/1599-1600 yılında İstanbul’da öldü. Kaf-zâde Fâizî “Bir haftada Bâkî ile Emînî geçdi” mısraını ölümüne tarih düşürdü. Mezarı Eyüp’tedir.

Emînî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmualarda şaire ait şiirlere rastlanmaktadır.

Beyânî, Emînî’nin latif şiirlerinin ve güzel tarihlerinin olduğunu söyler.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 2. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. C. 3. İstanbul.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kaf-zâde Fâ’izî. Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 10a.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 1. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Ens. Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Riyâzî. Riyâzu’ş-Şu’arâ. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu, 06 Hk 1275. vr. 21a.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 2. İstanbul: Mihran Matbaası.

Zavotçu, Gencay (2009). Zehr-i Mâr-zâde Seyyid Mehmet Rızâ, Hayatı, Eserleri, Edebî Kişiliği ve Tezkiresi. Ankara: KTB. Yay. E-kitap:, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83506/zehr-i-mrzade-seyyid-mehmed-riza---tezkire-i-riza.html. [Erişim Tarihi: 01.01.2014].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 11.04.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Hüsnüne hâyil degül hatt-ı gubâr ay âfitâb

Pertev-i hurşîde zîrâ zerreler olmaz hicâb

 

Ser-güzeştüm yâr ile şerh itmek içün illere

Kıssa-i Leylî vü Mecnûn gibi yazdum bin kitâb

Hatt-ı gülden la’lüne gavgâya düşdi ehl-i dil

Kanda ise fitneye bâ’isdür ey sâkî şarâb

Haddün üzre zülf-i müşgînün perîşân eyleme

Hâyil olmasun güneş ruhsâruna ey meh sehâb

Şa’şa’a sanma hicâb idüp ruh-ı dildârdan

Rûyına barmakların tutar Emînî âfitâb

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. 241.

xxx

Görmesek câm-ı musaffâyı açılmaz gözimüz

Gül gibi elde kadeh olmasa gülmez yüzimüz

xxx

Cevre yüz tutma görüp kaçma bu gamhârundan

Yüz çevirme güzelüm ‘âşık-ı dîdârundan

xxx

Didüm ayaguna bu eşk-i hûnînüm yiter düşdi

Bu sözden renk alup ol yâr-ı cânum bana ter düşdi

xxx

Mahşerde görmek ola mı ol serv-kâmeti

Haşr olmag içün isteriz ey dil kıyâmeti

xxx

Ser-tirâş ol kâküli ter tut sakın gâfil me-bâş

Bir kılı düşdügi yirde virürüz biz cân u baş

xxx

Devr olaldan ol perî-rû dîdeden yaşum gibi

Yalınuz kaldum cihânda onmaduk başum gibi

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 141-42.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂŞİM, Seyyid Mehmed Hâşim Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1723Doğum YeriGörüntüle
2Ayral, Cüneytd. 13 Şubat 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1826-27Doğum YeriGörüntüle
4HÂŞİM, Seyyid Mehmed Hâşim Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1723Doğum YılıGörüntüle
5Ayral, Cüneytd. 13 Şubat 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1826-27Doğum YılıGörüntüle
7HÂŞİM, Seyyid Mehmed Hâşim Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1723Ölüm YılıGörüntüle
8Ayral, Cüneytd. 13 Şubat 1954 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1826-27Ölüm YılıGörüntüle
10HÂŞİM, Seyyid Mehmed Hâşim Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1723MeslekGörüntüle
11Ayral, Cüneytd. 13 Şubat 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
12HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1826-27MeslekGörüntüle
13HÂŞİM, Seyyid Mehmed Hâşim Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1723Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ayral, Cüneytd. 13 Şubat 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1826-27Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HÂŞİM, Seyyid Mehmed Hâşim Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1723Madde AdıGörüntüle
17Ayral, Cüneytd. 13 Şubat 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HAYRET, Mehmed Hayret Efendid. ? - ö. 1826-27Madde AdıGörüntüle