EMÎNÎ, Mustafa Çelebi

(d. ?/? - ö. 1599-1600/1008)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Asıl adı Riyâzî, Rıza ve Kaf-zâde Fâizî’ye göre Mustafa; Âşık Çelebi’ye göreyse Mehmed’dir. Hayatı hakkında eldeki bilgiler sınırlıdır. Kâğıtemini Hızır Çelebi’nin oğludur. Bu yüzden Kâğıtemini-zâde sanıyla meşhur oldu ve Emînî mahlasını kullandı. Sipahi zümresine mensup olan Emînî, 1008/1599-1600 yılında İstanbul’da öldü. Kaf-zâde Fâizî “Bir haftada Bâkî ile Emînî geçdi” mısraını ölümüne tarih düşürdü. Mezarı Eyüp’tedir.

Emînî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmualarda şaire ait şiirlere rastlanmaktadır.

Beyânî, Emînî’nin latif şiirlerinin ve güzel tarihlerinin olduğunu söyler.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 2. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. C. 3. İstanbul.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kaf-zâde Fâ’izî. Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 10a.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 1. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Ens. Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Riyâzî. Riyâzu’ş-Şu’arâ. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu, 06 Hk 1275. vr. 21a.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 2. İstanbul: Mihran Matbaası.

Zavotçu, Gencay (2009). Zehr-i Mâr-zâde Seyyid Mehmet Rızâ, Hayatı, Eserleri, Edebî Kişiliği ve Tezkiresi. Ankara: KTB. Yay. E-kitap:, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83506/zehr-i-mrzade-seyyid-mehmed-riza---tezkire-i-riza.html. [Erişim Tarihi: 01.01.2014].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 11.04.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Hüsnüne hâyil degül hatt-ı gubâr ay âfitâb

Pertev-i hurşîde zîrâ zerreler olmaz hicâb

 

Ser-güzeştüm yâr ile şerh itmek içün illere

Kıssa-i Leylî vü Mecnûn gibi yazdum bin kitâb

Hatt-ı gülden la’lüne gavgâya düşdi ehl-i dil

Kanda ise fitneye bâ’isdür ey sâkî şarâb

Haddün üzre zülf-i müşgînün perîşân eyleme

Hâyil olmasun güneş ruhsâruna ey meh sehâb

Şa’şa’a sanma hicâb idüp ruh-ı dildârdan

Rûyına barmakların tutar Emînî âfitâb

Gündoğdu, Betül (2002). Pervâne Beg Nazire Mecmuası (30a-67b). Transkripsiyonlu ve Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. 241.

xxx

Görmesek câm-ı musaffâyı açılmaz gözimüz

Gül gibi elde kadeh olmasa gülmez yüzimüz

xxx

Cevre yüz tutma görüp kaçma bu gamhârundan

Yüz çevirme güzelüm ‘âşık-ı dîdârundan

xxx

Didüm ayaguna bu eşk-i hûnînüm yiter düşdi

Bu sözden renk alup ol yâr-ı cânum bana ter düşdi

xxx

Mahşerde görmek ola mı ol serv-kâmeti

Haşr olmag içün isteriz ey dil kıyâmeti

xxx

Ser-tirâş ol kâküli ter tut sakın gâfil me-bâş

Bir kılı düşdügi yirde virürüz biz cân u baş

xxx

Devr olaldan ol perî-rû dîdeden yaşum gibi

Yalınuz kaldum cihânda onmaduk başum gibi

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 141-42.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Uygur, Alperd. 15 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Hüseyin Danişd. 1870 - ö. 1943Doğum YeriGörüntüle
3MESTÎ/AHMED, Mestçizâde Ahmed Efendid. ? - ö. 5 Nisan 1761Doğum YeriGörüntüle
4Uygur, Alperd. 15 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hüseyin Danişd. 1870 - ö. 1943Doğum YılıGörüntüle
6MESTÎ/AHMED, Mestçizâde Ahmed Efendid. ? - ö. 5 Nisan 1761Doğum YılıGörüntüle
7Uygur, Alperd. 15 Ocak 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Hüseyin Danişd. 1870 - ö. 1943Ölüm YılıGörüntüle
9MESTÎ/AHMED, Mestçizâde Ahmed Efendid. ? - ö. 5 Nisan 1761Ölüm YılıGörüntüle
10Uygur, Alperd. 15 Ocak 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Hüseyin Danişd. 1870 - ö. 1943MeslekGörüntüle
12MESTÎ/AHMED, Mestçizâde Ahmed Efendid. ? - ö. 5 Nisan 1761MeslekGörüntüle
13Uygur, Alperd. 15 Ocak 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Hüseyin Danişd. 1870 - ö. 1943Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MESTÎ/AHMED, Mestçizâde Ahmed Efendid. ? - ö. 5 Nisan 1761Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Uygur, Alperd. 15 Ocak 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Hüseyin Danişd. 1870 - ö. 1943Madde AdıGörüntüle
18MESTÎ/AHMED, Mestçizâde Ahmed Efendid. ? - ö. 5 Nisan 1761Madde AdıGörüntüle