ENÎS DEDE, Mustafa

(d. ?/? - ö. 1746-47/1159)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mustafa'dır. Edirne'de doğdu. Meşhur Mevlevî şeyhi Edirneli Enîs Receb Dede (ö. 1147/1734-35)'nin  terbiyesinde yetişti. Tahsilini tamamladıktan sonra önce Hacc'a, oradan da Mısır'a gitti. Burada Mehemmed Nûrî-i Mısrî'den icâzet alarak, Mısır Mevlevîhanesi'ne şeyh oldu. Uzun yıllar bu görevde kalan Enîs, 1159 / 1746-47 yılında Mısır'da vefat etti. Esrar Dede, Fatin ve Nail Tuman ise, vefat tarihini 1140 / 1727-28 olarak gösterir. Aynı zamanda hattat olan Enîs Dede'nin vefatına, meçhul bir şair  tarafından; "Enîs Dedem ide bâkîde hüsn-i hattı celîs" mısraını tarih düşürmüştür (Ergun 1936-45: 1291).

Enîs Mustafa Dede'nin, Esrar Dede tezkiresinde aşağıdaki tek beyti bulunmaktadır (Genç 2000: 29). Bu beyit Enîs Mustafa Dede'nin Mevlevîlik unsurlarından bahsettiği bir beyittir.

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (1988). Beliğ İsmail Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân. (Tıpkıbasım). Ankara: Anıl Matbaacılık. 24.

Canım. R. (1995). Edirne Şâirleri. Ankara: Akçağ Yayınları. 390. 
Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 28-29.
Ergun. S. Nüzhet (1936-1945). Türk Şâirleri. İstanbul. 3/1291.
Fatin (1271). Hâtimetü'l-Eş'ârhttp://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78465/fatin-davud---hatimetul-esar.html.20.
İpekten, H.-M. İsen vd. (1988). Tezkirelere Göre Dîvân Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 114.
Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.). (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Ankara: Bizim Büro Yay. 77.

Erdem, Sadık (hzl.) (1995). Râmiz. Âdâb-ı Zurefâ. Ankara: AKM Yay. 20-21.
Şemseddin Sami. (1996). Kâmûsu'l-Âlâm. Ankara: Kaşgar Neşriyat. 2/1058.
Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmet Süreyya. Sicill-i Osmanî. C.2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 2/482.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977-86). C.III. İstanbul: Dergâh Yay. III/48.

 

 

 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. NİLGÜN AÇIK ÖNKAŞ
Yayın Tarihi: 19.08.2014

Eserlerinden Örnekler

Nâlesin ney serini ana kudüm eylemeyen

Ne bilür dâ'ire- Hazret-i Mevlânâ'yı

GENÇ, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 29.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NECÂTÎ BEY, Îsâd. 1443-1446? - ö. 1509Doğum YeriGörüntüle
2HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİd. ? - ö. 1881Doğum YeriGörüntüle
3RAHŞÎd. ? - ö. l868Doğum YeriGörüntüle
4NECÂTÎ BEY, Îsâd. 1443-1446? - ö. 1509Doğum YılıGörüntüle
5HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİd. ? - ö. 1881Doğum YılıGörüntüle
6RAHŞÎd. ? - ö. l868Doğum YılıGörüntüle
7NECÂTÎ BEY, Îsâd. 1443-1446? - ö. 1509Ölüm YılıGörüntüle
8HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİd. ? - ö. 1881Ölüm YılıGörüntüle
9RAHŞÎd. ? - ö. l868Ölüm YılıGörüntüle
10NECÂTÎ BEY, Îsâd. 1443-1446? - ö. 1509MeslekGörüntüle
11HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİd. ? - ö. 1881MeslekGörüntüle
12RAHŞÎd. ? - ö. l868MeslekGörüntüle
13NECÂTÎ BEY, Îsâd. 1443-1446? - ö. 1509Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİd. ? - ö. 1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RAHŞÎd. ? - ö. l868Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NECÂTÎ BEY, Îsâd. 1443-1446? - ö. 1509Madde AdıGörüntüle
17HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİd. ? - ö. 1881Madde AdıGörüntüle
18RAHŞÎd. ? - ö. l868Madde AdıGörüntüle