ENVER

(d. 1828/1244 - ö. 1911/1329)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Kayseri’nin Cami-i Kebir Mahallesi'nde 1244 Rebîülevvel/Eylül 1828'de doğdu. Meşhur Mesnevi şârihi Ankaravî Sarı Abdullah Efendi’nin torunlarındandır. Mehmed Sâlih Efendi’nin oğludur. İlk bilgilerini babasından aldı. Mahalle mektebinde Pîşekârzâde Hoca Efendi’den ders aldıktan sonra Hatuniye Medresesi’nde eğitimine devam etti. 17 yaşında hafızlık icazeti alan Enver, medrese eğitimini Şâkir Efendi ve bilhassa Hacı Torun Efendi gibi büyük hocalardan yaptı ve icazetini de 1280/1864 yılında Hacı Torun Efendi’den aldı. Medrese tahsilinden sonra Kayseri’de talebe yetiştirmeye başladı. Önce Kurşunlu Camii’nde hadis ve tefsir dersleri veren Enver Efendi, 1283/1866-67 yılında Hatuniye Medresesi müderrisliğine, 1289/1872-73 yılında Câmi-i Kebîr ikinci vazilik ve hatipliğine, 23 Şevval 1303/24 Aralık 1872'de Kayseri Müftülüğüne tayin edildi (Güven 2000: 134). Daha sonra sırasıyla nakîbüleşraf kaymakamlığı, Maarif-i İbtidâiye ve Evkaf Komisyonu reisliği yaptı. 6 Kasım 1886 tarihinde Edirne Rüûsu pâyesi verildi ve 4. rütbeden mecidî nişanıyla taltif edildi. 25 seneden fazla yürüttüğü müftülük görevi sırasında Kayseri halkının hayranlık ve teveccühünü kazandı. Hacı Enver Efendi’nin üç erkek çocuğu oldu. Bunlardan biri yine şair olan Mehmed Saîd Efendi, diğeri Hâlid Tapkan Hocaefendi’dir. M. Zeki Koçer, Enver Efendi’nin üçüncü oğlunun adının ise Mehmed olduğunu kaydetmektedir. Hacı Enver Efendi, 25 Receb 1329/22 Temmuz 1911'de vefat etti.

Enver Efendi, birçok talebe yetiştirdikten başka, istinsah ettiği kimi kitaplara değerli haşiyeler, şerhler yazmış ve bazı risaleler kaleme almıştır (Güven 2000: 135). Saîd’in babası Hacı Enver Efendi’nin vefatına düştüğü tarih manzumesinin tarih beyti şudur: Ana 'rıdvân' didi bu cevher-i târîhi Sa’îd / Kasr-ı vâlâ-yı ferah-zâ-yı behiştîde nişîn (1329).

Kaynakça

Diriöz, Meserret, Haydar Ali Diriöz (hzl.). (1991). Ahmed Nazif, Kayseri Meşhurları (Kayseriyye Meşâhiri). Kayseri.

Güven, Ahmet Emin (1993). Kayseri Yakın Tarihinde Kültürel Araştırmalar II- Müftîzâde Mehmed Sa’id Efendi. Ankara: Kayseri Büyükşehir Belediyesi Yay.

Güven, Ahmet Emin (1994). Kayseri Yakın Tarihinden Kültürel Araştırmalar I- Zıllîzâde Hacı Emîn Efendi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay.

Güven, Ahmet Emin (2000). Kayseri’de Mecmualar. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay.

Koçer, H. Mehmet Zeki (1972). Kayseri Ulemâsı. İstanbul: Ahmet Sait Matbaası.

Köksal, M. Fatih (1998). Kayserili Divan Şairleri. Kayseri: Geçit Yay.

Türkten, Nevzat (1991). Kayserili Müftü Şairler”. Erciyes Yöresi I. Folklor, Halk Edebiyatı ve Etnoğrafya Sempozyumu, (3-5 Mayıs 1990 Kayseri). Kayseri. 1-10.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 03.01.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Neden bilmem ki servâsâ cüvânın kaddi dâl oldı

Bu hâletden dil-i pür-aşk u sevdâ başka hâl oldı

Dü çeşm-i âşıkân dâ’im sirişk-i hûn ile memlû

Derûnında niyâz-kâr-ı mahabbet bî-mecâl oldı

Siyeh ferhâl hilâl ebrû zülâl-ı gabgab-ı dildâr

Yanaklar verd-i ahmer gerdeni kevser-misâl oldı

Ne denlü dûd-ı âhım âsumâna çıkmasun cânâ

Bu künc-i hicr-i sûzişde esîrin pây-mâl oldı

Didi halvet-serâ-yı hâbda teşrîf idüp şâhım

Bu Enver âteş-i hasretle müştâk-ı visâl oldı

(Güven, Ahmet Emin (2000). Kayseri’de Mecmualar. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay. 137.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YAMAN DEDE, Mehmet Kadir Keçeoğlud. 29.07.1887 - ö. 03.05.1962Doğum YeriGörüntüle
2ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayserid. ? - ö. 1715Doğum YeriGörüntüle
3YETER BİBİ, Yeter Demircid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4NÜZHET, Mehmed Nüzhetd. 1828 - ö. 1887Doğum YılıGörüntüle
5FEVZÎ, Hammâmî-zâde Mehmedd. 1828 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6RİF\'AT, Mehmed Rif\'at Bey, Bursalıd. 1828 - ö. 1876Doğum YılıGörüntüle
7RUHSATÎ, Deliktaşlı Mustafad. ? - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
8AHMED, Konyalıd. ? - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
9DERTLİ, Köse Recebd. ? - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
10DİLSÛZ, Mehemmed Emînd. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
11REFİ‘Î, Atâ-zâde Mehmedd. 1584 - ö. 1660MeslekGörüntüle
12SÂLİM, Mirzâ-zâde Mehmed (Emin) Efendid. 1688 - ö. 1743MeslekGörüntüle
13SAFVET, Mustafa Efendid. ? - ö. 1847Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14AZMÎ, Hüseyin Azmî Deded. 1815 - ö. 1892Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EMÎN, Arab-zâde Emîn Efendid. 1849 - ö. 1911Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞEM\'Î, Mehmed Efendid. 1718-19 - ö. 1757-58Madde AdıGörüntüle
17HÜDAVERDİ BABA, Hüseyind. 1796 - ö. 1859?-1866?Madde AdıGörüntüle
18BEHCET, Ser-etibba Mustafa Behcet Efendid. 1774-75 - ö. 1833-34Madde AdıGörüntüle