ENVER, Şeyh Mustafa Enver Efendi

(d. 1240/1824 - ö. 1289/1872)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul'da 1240/1824 senesinde doğdu. Defterhâne kâtiplerinden bir zatın oğludur. Şeyh Mustafa Bey sanıyla tanındı. Ayasofya Camisi baş imamı Abdî Efendi'den başlangıç bilgilerini alarak çeşitli ilimleri okudu. Daha sonra Karînâbâdî Abdurrahmân Efendi'den ve Üsküdar müderrislerinden Kara Hüseyin Efendi'den yüksek bilimleri tahsil etti. Çok iyi derecede Arapça öğrendi. Harîrî-zâde Kemâleddîn Efendi'nin Fethu'l-Esrâr Şerh-i Virdü's-Settâr adlı eserine yazdığı Arapça takriz Arap diline vukufuna delildir. Kuşadalı İbrâhim Efendi'nin müntesiplerinden ve De'âvî Nezareti muavini aynı zamanda Şa'bânî tarikatı şeyhlerinden olan Ahmed Reşîd Efendi'nin sohbetlerine katıldıktan sonra Kuşadalı İbrâhim Efendi'nin halifesi Çinili Hamam sahibi Bosnalı Mehmed Tevfîk Efendi'ye intisap etti. Daha sonra Üsküdar'da İnadiye civarında Nalçacı Halîl Efendi Dergâhı şeyhliğine tayin olundu. 1289/1872 senesinde İstanbul'da vefat etti ve aynı dergahın haziresinde Nalçacı Efendi'nin türbesine defnolundu.

Uzun boylu, beyaz yüzlü, kara gözlü, uzunca siyah sakallı, nazik ve çok ahlaklı bir kimse idi (İnal 1988: 317).

Eserleri şunlardır:

1. Mecmû'a-i İlâhiyyât: Şiirlerinden oluşan bu eser yazma hâlindedir.

2. Tercüme-i Usûl-i Aşere: Necmeddîn Kübrâ'dan tercüme edilmiştir.

3. Tercüme-i Kelimât-ı Kümeyl bin Ziyâd: Abdürrezâk El-Kâşî'den tercümedir.

4. Tercüme-i Bâbü'ş-Şüyûh Min Fütûhâti'l-Mekkiyye: İbni Arabî'nin Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eserinin sadece Bâbü'ş-Şüyûh bölümünün tercümesidir. Bu üç eser "Usûl-i Aşere'nin İhtisâr-ı Tercümesi" adı altında 1285/1868 senesinde 39 sayfa hâlinde İstanbul'da basılmıştır.

İlahileri ve diğer şiirleri güzel denecek seviyededir (İnal 1988: 317).

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. I. İstanbul.

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 28.08.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Dîde-i pür-hûndur aşkınla dolu sahbâ bana

La'l-i nâbın şevki oldı bâde-i hamrâ bana

Gonca-i gülzâr-ı hüsnündür beni nâlân iden

Aşkda dem-sâz olur mu bülbül-i şeydâ bana

Gönlümü mecnûn eden sevdâ-yı zülfündür senin

Sünbül-i gîsûna irmek vuslat-ı Leylâ bana

Hem siyeh zülfün kılar temşiyyet-i âyîn-i küfr

Hem kaşın mihrâbı eyler secdeyi îmâ bana

Safha-i hüsnünde vardır tâlibe tedrîs-i aşk

Nüsha-i ruhsârın oldı nuhbe-i inşâ bana

Dem-be-dem âhım yeli tahrîk ider emvâc-ı yem

Nîl olur eşk-i sirişkim aşkdır deryâ bana

Gerçi yokdur tab'ıma Enver fesâhat behresi

Lîk nâdir-gû Senîh'in himmeti bâlâ bana

(İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay. 318.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Hüseyin Rahmi Gürpınard. 17 Ağustos 1864 - ö. 8 Mart 1944Doğum YeriGörüntüle
2SA'ÎD, Kemâl Paşa-zâde Mehmed Sa'îd Bey, Lastik Sa'îdd. 1848 - ö. 1920Doğum YeriGörüntüle
3AZÎZ, Abdülazîz Bey, İstanbullud. 1850 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
4NÛRÎ, Tokatlıd. 1824? - ö. 1884?Doğum YılıGörüntüle
5EMÎN/VAHÎD, Solaklar Kethudâsı-zâde Mehmed Emîn Vahîd Efendid. 1824 - ö. 1887Doğum YılıGörüntüle
6PERTEV, İbrahim Edhem Pertev Paşa, Erzurumlud. 1824 - ö. 1872Doğum YılıGörüntüle
7MAHVÎ, Erbillid. ? - ö. 1872Ölüm YılıGörüntüle
8NEVRES, Mehmed Nevres Paşad. 1825 - ö. 1872Ölüm YılıGörüntüle
9HALİDd. ? - ö. 1863-1872?Ölüm YılıGörüntüle
10HÜSÂMEDDÎN BURSEVÎd. ? - ö. 1631MeslekGörüntüle
11NAKŞÎ, Şeyh Nakşî Mustafa Dede Efendid. ? - ö. 1853-54MeslekGörüntüle
12NESÎB,Yusufd. 1632 - ö. 1712MeslekGörüntüle
13ŞEYHÎ, Celâleddîn Deded. 1849 - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MÂHİR, Mehmed Mâhir Eşref Beyd. ? - ö. 1847-48Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NİHÂD, Mîr, Şerîf Paşa-zâded. 1799 - ö. 1869Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16REMZÎ/PÎRÎ, Pîrî Mehmed Paşad. 1463? - ö. 1532-33Madde AdıGörüntüle
17ÂGÂH, Hacı Hâfız Mehmed Bulakd. 1630-31 - ö. 1728Madde AdıGörüntüle
18MAKBÛLE LEM'ÂN HANIMd. 1865 - ö. 1898Madde AdıGörüntüle