ERDEMOĞLU, Mehmet Erdem

(d. 10.03.1953 / ö. ?)
âşık, öğretmen
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Mehmet Ertem, 10.03.1953 tarihinde Niğde'nin Ulukışla ilçesine bağlı Gedeli köyünde doğmuştur. Babasının adı Ali, annesinin adı ise Arife'dir. Babası çiftçilikle uğraşan birisidir. İlkokulu 1965, ortaokulu 1968 yılında Gedeli köyünde tamamlamıştır. Köyde okuduğu süre boyunca boş zamanlarında babasına yardımcı olmuştur. 1968 yılında Niğde Öğretmen Okuluna girmiş, 1971 yılında öğretmen okulundan mezun olmuştur. Aynı yıl öğretmen olarak Niğde'nin Ulukışla ilçesinin Elmalı köyüne atanmıştır. Mehmet Ertem, askerliğini aynı köyde asker öğretmen olarak yapmıştır. Askerliğini de tamamladıktan sonra Mersin'e tayin olmuştur. Âşığın Mersin'deki görev yeri Tarsus ilçesinin Çiftlik Ereze köyüdür. Bir süre burada çalıştıktan sonra Tarsus merkez Kazım Taşkın İlköğretim Okuluna tayin olmuştur. Bu okulda hem öğretmenlik hem de idarecilik yapmıştır. Kazım Taşkın İlköğretim Okulunda 17 yıl idarecilik yapan Ertem, pek çok başarılara imza atmıştır. Meslek hayatı boyunca sayısız öğrenci yetiştirmiştir.1997 yılında emekli olmıştur. Evli ve dört çocuk sahibi olan Ertem, hâlen Tarsus'ta ikâmet etmektedir (Özmel 2009: 1018).

Küçük yaştan itibaren okumaya meraklı olan Ertem, orta okuldan itibaren şiire merak salmıştır. Özellikle Karaca Oğlan, Dadaloğlu, Âşık Veysel ve Âşık Ömer gibi pekçok âşıktan etkilenmiştir. Şiir yazmaya çok geç yaşlarda başlamıştır. Âşık şiiri tarzında şiirler yazmıştır. Mehmet Ertem, soyadından esinlenerek Erdemoğlu mahlasını kendisi seçip şiirlerinde kullanmıştır. Şiirle birlitke saz çalmayı da öğrenmiştir. Erdemoğlu, irticalen söyleyemese de yazdığı şiirleri saz eşliğinde türkü olarak da okumaktadır. Eşinin uzun süren hastalığı onu derinden etkilemiştir. Bu durum onun şiir ve musiki yönünü güçlendirmiş, teselliyi mızrapta ve mısrada aramasına sebep olmuştur. İsmail Özmel, Erdemoğlu'nun çalmaya ve söylemeye başlaması için şöyle söyler: "Bir kazma ucunun açtığı toprak aralığından kaynak suyunun akması gibi Erdemoğlu şiir yazmaya ve söylemeye başladı." (Özmel 2009: 1018).

Erdemoğlu, Niğde kültürüyle büyüyüp yetişmiş, bulunduğu coğrafyayı, buradaki gelenek ve göreneği, halkın genel karakterini özümseyerek kendini ve sanat çalışmalarını biçimlendirmiş bir şairdir. Şiirleri Niğde'nin öz kültürüyle yoğrularak oluşturulmuş eserlerdir denilebilir.

Erdemoğlu, şiirlerini millî vezin olan hece ölçüsüne göre yazmıştır. Genellikle 7, 8 ve 11 heceli ölçüyü kullanmıştır. En çok 11'li hece ölçüsünü tercih etmiştir. Şiirleri 4+3, 4+4, 5+3, 6+5 duraklıdır. Şiirlerinde en çok yarım ve tam kafiyeyi kullandığı görülmektedir. Erdemoğlu, şiirlerinde aşk, ayrılık, sevgiliye sitem, tabiat, ölüm, dert, ızdırap, acı, keder, felekten şikayet gibi pek çok konunun yanı sıra millî konulara da yer vermiştir. Yakışmıyor adlı şiirinde eşinin rahatsızlığını dile getirmiş ve yatmanın eşine yakışmadığından şikayet etmiştir.

Şiirlerinde kendine has benzetmeler kullanmıştır. Bu benzetmelere örnek olarak şunlar verilebilir: Ağzında bal olmuş dile benzersin, durmadan kükreyen sele benzersin, her gün pirim yapan pula benzersin, kaptanı olmayan sala benzersin. Ayrıca şair sevgiliyi tomurcuk bir güle, sevgilinin bakışını ceylana, sevgilinin duruşunu turnaya, sevgilinin yüzünü aya, sevgilinin saçlarını sırmaya benzeterek âşık şiirinin geleneksel benzetmelerini de kullanmıştır.

Şair, şiirlerinde Niğde ve çevresine ait pek çok unsura yer vermiştir. Ayrıca Malatya adlı şiirinde ise Malatya ve çevresinin doğal güzelliklerini işlemiştir.

Erdemoğlu'nun yazdığı şiirlerine bakılınca şiirlerinin Niğde yöresi ağız özelliklerini taşıdığı görülür. Hatta bazı şiirlerinde Niğde yöresine has bazı kelimeleri de kullanmıştır.

Kaynakça

Özmel, İsmail (2009). Niğdeli Şairler ve Yazarlar. Niğde: Niğde Valiliği Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. NEDİM BAKIRCI
Yayın Tarihi: 03.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ, Ali Tand. 1948 - ö. -Doğum YeriGörüntüle
2ÇAĞLAYAN, Muzaffer Çağlayand. 1926/1927 - ö. 19.04.2010Doğum YeriGörüntüle
3CEYLAN, Muhlis Ceyland. 21.04.1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ALİ, Ali Tand. 1948 - ö. -Doğum YılıGörüntüle
5ÇAĞLAYAN, Muzaffer Çağlayand. 1926/1927 - ö. 19.04.2010Doğum YılıGörüntüle
6CEYLAN, Muhlis Ceyland. 21.04.1959 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ALİ, Ali Tand. 1948 - ö. -MeslekGörüntüle
8ÇAĞLAYAN, Muzaffer Çağlayand. 1926/1927 - ö. 19.04.2010MeslekGörüntüle
9CEYLAN, Muhlis Ceyland. 21.04.1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
10ALİ, Ali Tand. 1948 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ÇAĞLAYAN, Muzaffer Çağlayand. 1926/1927 - ö. 19.04.2010Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12CEYLAN, Muhlis Ceyland. 21.04.1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ALİ, Ali Tand. 1948 - ö. -Madde AdıGörüntüle
14ÇAĞLAYAN, Muzaffer Çağlayand. 1926/1927 - ö. 19.04.2010Madde AdıGörüntüle
15CEYLAN, Muhlis Ceyland. 21.04.1959 - ö. ?Madde AdıGörüntüle