ETO/DİDARİ, Ekvtime Davlaşeridze

(d. 1907 / ö. 1987)
çiftçi, âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Gürcistan'ın Ahıska ili Roketi köyünde 1907 yılında yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ekvtime Davlaşeridze küçük yaşlarda âşıklığa ve saza merak salar. Doğup büyüdüğü çevrede âşıklık yaygın ve canlıdır. Akrabası olan Âşık Niko'nun saz ve söz meclislerine katılıp çıraklığını da yapmıştır. Geçimini âşıklık ve çiftçilik yaparak sağlayan sanatkar 1987 yılında vefat etmiştir (Hacılar 2007: 36).

Gürcüce, Türkçe ve Ermenice şiir söyleyebilen Ekvtime, bölgesinde yaşayan çağdaşlarıyla birlikte çok sayıda program yapmış, mesleğini icra etmiştir. Âşık Niko, Lebisli Âşık Balabey, Hırtızlı Âşık Hamza, Borçalılı Âşıklar Sadık Sultanov, Âşık Şamil, Âşık Süleyman, Âşık Şahhasan, Hüseyin Saraçlı, Âşık Ahmed Sadahlı bunlardan bazılarıdır. Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan coğrafyasında sevilen ve ilgi gören bir âşıktır. Mahlas olarak "Didari" ismini kullanmaktadır: "Didari eline alanda sazı/El saza deyende eyler çataçat". Eto, Ekvtime isminin kısaltılmışıdır (Hacılar 2007: 39).

Bölgesindeki âşık makamlarını/havalarını çok iyi bilir. Sesi de güzeldir. "Eşref Bey", "Heyder Bey", "Köroğlu" gibi kahramanlık konulu, "Şah İsmail" gibi aşk ve kahramanlık konulu, "Kerem ile Aslı", "Tahir ile Zühre", "Yaralı Mahmut", "Celal ile Sayad Selvinaz" gibi aşk konulu hikayeleri saz ve söz meclislerinde anlattığı rivayet edilmektedir. Âşık edebiyatı türlerinin hemen hepsinde eserler vermiştir.

Divanı, hem bir atışma, hem muamma, hem dudak değmez örneğidir. Eserlerinde Azerbaycan Türkçesi etki alanında yaşadığı için Azerbaycan Türkçesi ağız özellikleri vardır.

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Türk Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşık - Şairler. Bakı: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 10.10.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ KAZAKLId. 1893 - ö. 1957Doğum YeriGörüntüle
2ŞEHRÎ, Şerifd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3IŞIĞI, Emrah Ahıskalıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Behzat Sinopluoğlud. 19 Ağustos 1907/1 Mart 1910 - ö. 30 Ocak 1980Doğum YılıGörüntüle
5İlhan Tarusd. 24 Kasım 1907 - ö. 8 Ocak 1967Doğum YılıGörüntüle
6BALI, Ali Altınd. 1907 - ö. 1980Doğum YılıGörüntüle
7Ali Cemal Koşukçud. 1910 - ö. 1987Ölüm YılıGörüntüle
8Cemil Meriçd. 12 Aralık 1916 - ö. 13 Haziran 1987Ölüm YılıGörüntüle
9İLHAMÎ, İlhami Demird. 1932 - ö. 1987Ölüm YılıGörüntüle
10HÜSEYİN/NAMVERî, Hüseyin Namverîd. 1922 - ö. 2000MeslekGörüntüle
11MERTOĞLU, Korkmaz İkand. 15.09.1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ERYİĞİT, Ali Ertürkd. 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
13HASAN GAFFARîd. 1935 - ö. 01.08.1994Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HALİT AŞANd. 1928 - ö. 26.01.2013Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FATMA PINARBAŞId. 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DÎDÂRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17TUYLU FAZIL DİDARİd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18DİDARÎ, Pakize Altand. 1961 - ö. ?Madde AdıGörüntüle