FÂ'İZ / SAFHÎ, Bıçakçılar İmamı Hafîdi Seyyid Mehmed Efendi

(d. ?/? - ö. 5 Mayıs 1794/4 Şevval 1208)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Seyyid Mehmed Fâ’iz Efendi'nin asıl adı Mehmed’dir, Bıçakçılar İmamı” lakabıyla bilinen Abdullah Efendi’nin torunu (Mehmed Süreyya 1308: 4/2) olduğu için “Bıçakçılar İmamı hafidi” olarak tanındı (Kurnaz ve Tatçı 2001: 2/738). Müderris Kesriyelizâde Ebubekir Bey’in damadıdır. 1160 /1747/48 yılında medreseyi bitirerek rüûsa nail oldu. 30 yıl sonra 1190-1776/77'da Üsküdar, 1199/1784/85 yılında Edirne ve 1203/1788/89 yılında Medine kadısı oldu. Sicill-i Osmaniye’ye göre 8 Recep 1205 (13 Mart 1791), Devhatü’n-Nukabâ’ya göre 21 Recep 1205 (26 Mart 1791) tarihinde nakibüleşraf oldu, bir yıl sonra İstanbul kadılığına atandı (Yüksel ve Köksal 1988: 107). Riyâzu’n-Nukabâ’ya göre ise önce İstanbul kadısı, bilahare Tevfik Efendi yerine nakibüleşraf oldu (Ahmed Nazif yz: 40b). Mehmed Fâiz Efendi, 4 Şevval 1208 (5 Mayıs 1794) tarihinde vefat etti (Yüksel ve Köksal 1988: 107). Ölüm tarihi sadece Devhatü’n-Nukabâ’da gün ay ve yıl olarak verilirken Sicill-i Osmanî’de yıl olarak (1208) kaydedilir (Mehmed Süreyya 1308: 4/2). Ârif Hikmet ve oradan naklen Nail Tuman’a göre ise 1207’de ölmüştür (Erdem 2014: 115; Kurnaz veTatçı 2001: 2/738). “Tersaneardı”nda medfundur. Mehmed Süreyya, Süleyman Şefik ve İbrahim adlı iki oğlu olduğunu kaydederek onlar hakkında da bazı bilgiler verir (1308: 4/2).

Ahmed Rif’at ve Ahmed Nazif, Fâiz’in seçkin kişilik sahibi büyük âlimlerden olduğunu ifade ettikten sonra Safhî mahlasıyla benzersiz şiirler yazdığını kaydederler (Yüksel-Köksal 1988: 107; Ahmed Nazif yz.: 40b). Ârif Hikmet ise bir Dîvân'ı olduğunu kaydeder (Erdem 2014: 115). Buna rağmen Dîvân'ın nüshası elde olmadığı gibi şairin hayatına yer veren kaynakların hiçbirinde şiir örneği bulunmamaktadır.

Kaynakça

Ahmed Nazif. Riyâzu’n-Nukabâ. Süleymaniye Kütüphanesi Es’ad Ef. Böl. Nu. 2275.

Erdem, Sadık (hzl.) (2014). Tezkire-i Şu’arâ (İnceleme-Çeviri-İndeksli Tıpkıbasım) ‘Ârif Hikmet. Ankara: AKM Yay. 115.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatcı (hzl.) (2001). İnehanzade Mehmet Nail, Tuhfe-i Naili. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay. s. 738.

Mehmed Süreyya (1308). Sicill-i Osmani. C. 4. İstanbul. 2.

Yüksel, Hasan ve M. Fatih Köksal (1988). Osmanlı Toplumunda Sâdât-ı Kirâm ve Nakîbüleşraflar Ahmed Rif’at Devhatü’n-Nukabâ. Sivas: Dilek Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 23.03.2015

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Kıvanç, Ümitd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Emrem, Mustafa Celald. 1900 - ö. 1980Doğum YeriGörüntüle
3MİSLÎ, İshakzâde Ali Mislî Efendid. ? - ö. 1775/1776Doğum YeriGörüntüle
4Kıvanç, Ümitd. 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Emrem, Mustafa Celald. 1900 - ö. 1980Doğum YılıGörüntüle
6MİSLÎ, İshakzâde Ali Mislî Efendid. ? - ö. 1775/1776Doğum YılıGörüntüle
7Kıvanç, Ümitd. 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Emrem, Mustafa Celald. 1900 - ö. 1980Ölüm YılıGörüntüle
9MİSLÎ, İshakzâde Ali Mislî Efendid. ? - ö. 1775/1776Ölüm YılıGörüntüle
10Kıvanç, Ümitd. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Emrem, Mustafa Celald. 1900 - ö. 1980MeslekGörüntüle
12MİSLÎ, İshakzâde Ali Mislî Efendid. ? - ö. 1775/1776MeslekGörüntüle
13Kıvanç, Ümitd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Emrem, Mustafa Celald. 1900 - ö. 1980Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MİSLÎ, İshakzâde Ali Mislî Efendid. ? - ö. 1775/1776Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Kıvanç, Ümitd. 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Emrem, Mustafa Celald. 1900 - ö. 1980Madde AdıGörüntüle
18MİSLÎ, İshakzâde Ali Mislî Efendid. ? - ö. 1775/1776Madde AdıGörüntüle