FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlı

(d. 1850/1266 - ö. 1911/1329)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1266/1850 senesinde Tekirdağ'da doğdu. Kısa bir süre iptidai bir tahsil gördü. Buna rağmen ailesinin tasavvuf edebiyatına olan vukuf ve geniş bilgisinden istifade ederek kendisini yetiştirdi. Döneminde önemli bir şair ve şeyh olan, Emînî ve Hâfız mahlaslarıyla şiirler yazan Hâfız Emîn Efendi ile evlendi. Bu evliliği sırasında vaktinin büyük bir çoğunluğunu okuyup yazarak geçirmiş ve birçok da şiir yazmıştır. Kocasının şeyh olarak bulunduğu Kırklar Tekkesi'nde yirmi sene kadar türbedarlık yaptı. Fatma Hanım 1329/1911 yılının Mayıs ayında vefat etti ve Kırklar Tekkesi'nde kendisinden 28 sene kadar önce vefat eden kocasının yanına defnedildi.

Fatma Hanım çok bilgili, sözünden sohbetinden istifade edilir bir kadın idi. Birçok şiir de yazmıştı. Oğlan Şeyh İbrahim ve Ahmed Sarbân-ı Velî Dîvânlarını tamamen ezberlemiş ve bu şairlerin bazı gazellerine de nazireler yazmıştı. Şiirlerinin çoğu tasavvuf muhtevalıdır. A. Hilmi Yacebaş'ın Tekirdağlı Şairler adlı eserinde iki gazeli yer almaktadır.

Kaynakça

Cunbur, Müjgan (2011). Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri. Ankara: Türkkad Genel Merkezi Yay.

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. Tekirdağ: Tekirdağ Valiliği Yay.

Yücebaş, Hilmi (1939). Tekirdağlı Şairler. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 26.02.2015
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Pûte-i zilletde kâl etdi beni üstâd-ı aşk

Noldu bilmem şimdi bende zerre benlik kalmadı

Cânımı cânâna teslîm eyledim kurbân gibi

Kaydımı sildim cihândan tîg-bendlik kalmadı

Sen Emînî ile bir etdin sözü ayne'l-yakîn

Gizli sırlar meydan aldı ayn-ı cemlik kalmadı

Mâye-i esrâr-ı dil peymânesin nûş eyleyip

Hâne-i kalbimde aslâ başka renklik kalmadı

Tîg-ı müjgânımla kazdım kaf dağın mahv eyledim

Zâhir oldu gizli kuşlar perde-zenlik kalmadı

Hızr-veş âb-ı hayâtı nûş edip kandım bu gün

Gark olup ummân-ı bahre senlü benlik kalmadı

Söyleme Fatma Bacı bilmez seni bî-derd olan

Deme kim Hak sevgisinden gayri şenlik kalmadı

(Yücebaş, Hilmi (1939). Tekirdağlı Şairler. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası. 64.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ SOYDANd. 1888 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Fehmi Hilmi Cumaloğlud. 1912 - ö. 25 Temmuz 1996Doğum YeriGörüntüle
3ŞERMÎ, Mehmed Emin Şermî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4MUKİMÎd. 1850 - ö. 1903Doğum YılıGörüntüle
5ŞENLİK, Çıldırlıd. 1850 - ö. 1913Doğum YılıGörüntüle
6HAYÂLÎ, Mehmed Hayâlî Efendid. 1850 - ö. 1887Doğum YılıGörüntüle
7VEHHAÇ, Alpsarılızâde, Hocazâde Osmand. 1855-1856? - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
8KÂMÎd. 1843? - ö. 1911?Ölüm YılıGörüntüle
9RIZÂ, Mehmed Rızâ Safvet Beyd. 1857 - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
10LEYLA, Leyla Şimşekd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ZÜLBİYE, Zülbiye Sığırcıd. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ZEHRA KAYACIKd. 1928 - ö. 13.11.2017MeslekGörüntüle
13SÂLİM, Osmancıklıd. 1794 - ö. 1855Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MECDÎ, Bolulud. ? - ö. 19. yyAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15VASFÎ, Ali Gâlibd. 1733 - ö. 1850Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞERÎFÎ, Seyyid Abdülkerim Efendid. ? - ö. 1639-40Madde AdıGörüntüle
17GAYÛRÎ, Hayreddin Çelebid. ? - ö. 1620-21Madde AdıGörüntüle
18SÂKIB, Seyyid Mehmed Sâkıb Efendid. 1736 - ö. 1852-54Madde AdıGörüntüle