FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlı

(d. 1266/1850 - ö. 1329/1911)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1266/1850 senesinde Tekirdağ'da doğdu. Kısa bir süre iptidai bir tahsil gördü. Buna rağmen ailesinin tasavvuf edebiyatına olan vukuf ve geniş bilgisinden istifade ederek kendisini yetiştirdi. Döneminde önemli bir şair ve şeyh olan, Emînî ve Hâfız mahlaslarıyla şiirler yazan Hâfız Emîn Efendi ile evlendi. Bu evliliği sırasında vaktinin büyük bir çoğunluğunu okuyup yazarak geçirmiş ve birçok da şiir yazmıştır. Kocasının şeyh olarak bulunduğu Kırklar Tekkesi'nde yirmi sene kadar türbedarlık yaptı. Fatma Hanım 1329/1911 yılının Mayıs ayında vefat etti ve Kırklar Tekkesi'nde kendisinden 28 sene kadar önce vefat eden kocasının yanına defnedildi.

Fatma Hanım çok bilgili, sözünden sohbetinden istifade edilir bir kadın idi. Birçok şiir de yazmıştı. Oğlan Şeyh İbrahim ve Ahmed Sarbân-ı Velî Dîvânlarını tamamen ezberlemiş ve bu şairlerin bazı gazellerine de nazireler yazmıştı. Şiirlerinin çoğu tasavvuf muhtevalıdır. A. Hilmi Yacebaş'ın Tekirdağlı Şairler adlı eserinde iki gazeli yer almaktadır.

Kaynakça

Cunbur, Müjgan (2011). Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri. Ankara: Türkkad Genel Merkezi Yay.

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. Tekirdağ: Tekirdağ Valiliği Yay.

Yücebaş, Hilmi (1939). Tekirdağlı Şairler. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 26.02.2015
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Pûte-i zilletde kâl etdi beni üstâd-ı aşk

Noldu bilmem şimdi bende zerre benlik kalmadı

Cânımı cânâna teslîm eyledim kurbân gibi

Kaydımı sildim cihândan tîg-bendlik kalmadı

Sen Emînî ile bir etdin sözü ayne'l-yakîn

Gizli sırlar meydan aldı ayn-ı cemlik kalmadı

Mâye-i esrâr-ı dil peymânesin nûş eyleyip

Hâne-i kalbimde aslâ başka renklik kalmadı

Tîg-ı müjgânımla kazdım kaf dağın mahv eyledim

Zâhir oldu gizli kuşlar perde-zenlik kalmadı

Hızr-veş âb-ı hayâtı nûş edip kandım bu gün

Gark olup ummân-ı bahre senlü benlik kalmadı

Söyleme Fatma Bacı bilmez seni bî-derd olan

Deme kim Hak sevgisinden gayri şenlik kalmadı

(Yücebaş, Hilmi (1939). Tekirdağlı Şairler. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası. 64.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FETHÎ, Ahmed Fethîd. 1846-1847 - ö. 1902Doğum YeriGörüntüle
2YAHYÂ SIRRÎd. 1871 - ö. 1905-1906Doğum YeriGörüntüle
3ÂRİF EFENDİd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
4AZÎZ, Abdülazîz Bey, İstanbullud. 1850 - ö. 1918Doğum YılıGörüntüle
5HAFÎD, Mehmed Hafîd Bey, İstanbullud. 1850 - ö. 1920Doğum YılıGörüntüle
6MEHMED KEMÂLEDDÎN, Harîrî-zâded. 1850 - ö. 1881Doğum YılıGörüntüle
7SELÎM SÂBİT EFENDİd. 1829 - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
8HİKMETÎ, Mehmetd. 1820 - ö. 1899/1911/1914?Ölüm YılıGörüntüle
9OSMAN NÛRÎd. 1875 - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
10ŞEREF BACId. 1864 - ö. 1909MeslekGörüntüle
11MEDİNE, Medine Kayapınard. 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
12MÜNİRE BACId. 1852 - ö. 1912MeslekGörüntüle
13HAKKI PAŞA, Hasan Hakkı Paşa, İşkodralıd. 1826 - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FÂ'İZ, Mahmûd Paşad. 1824 - ö. 1867Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ÂDİLd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂTIF, Mehmedd. ? - ö. 1908Madde AdıGörüntüle
17REŞÎD, Reşîd Efendid. ? - ö. 1822-24Madde AdıGörüntüle
18KÂDİRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle