Fazlı Necip

Selanikli
(d. 21 Nisan 1864 / ö. 19 Haziran 1932)
Yazar, gazeteci, öğretmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Selanikli Fazlı Necip, resmi kayıtlara göre 21 Nisan 1864, yazarın kendi verdiği bilgiye göre 22 Nisan 1868’de Selanik’te doğmuştur. Annesini küçük yaşta kaybeden Fazlı Necip’in babası Duyun-ı Umumiye İdaresi sandık emini Abdurrahman Nafiz Bey’dir. Rüştiyedeki eğitimini tamamladıktan sonra özel hocalardan ders almış ve Fransızca öğrenmiştir. 1882’den itibaren İstanbul gazetelerine yazı göndermeye başlamıştır. Yazdıkları, devrin tanınmış isimlerinin dikkatini çekmiş,  Recaizade Mahmut Ekrem ile mektuplaşmaları ve dostluğu böylece başlamıştır. Aynı dönemde Selanik’te çıkan Gonca-i Edeb dergisinde de yazmıştır. 1909’a kadar Selanik’te kalan Fazlı Necip, gazeteciliğin yanı sıra öğretmenlik de yapmıştır. 1895-1909 arasında kendi çıkardığı Asır gazetesinin başyazarıdır. 1909’da Matbuat-ı Dâhiliye Müdürlüğü'ne tayin edilmiş, İttihat ve Terakki iktidardan düşünce 1912’de bu görevinden alınır. 1925’te yirmi altı sayı çıkan Türk Hayatı mecmuasının başyazarlığını yapmıştır. 19 Haziran 1932’de vefat ederek Maçka kabristanına defnedilmiştir

Fazlı Necip’in ilk yazıları Gonca-i Edep, Envâr-ı Zekâ, Mir’at-ı Âlem, Tercüman-ı Hakikat, Gayret gibi gazete ve mecmualarda çıkar. Ancak onu edebiyat dünyasına kazandıran, Beşir Fuad’ın Victor Hugo eseri hakkında Tercüman’ı Hakikat’e yazdığı yazıdır. Bu yazıdan sonra Beşir Fuad’la önce gazetede daha sonra özel olarak mektuplaşmışlardır. 31 Ağustos 1895’te ilk sayısını çıkardığı Asır’da tefrika ettiği ilk romanı Bir Gençliğin Güzârı’dır. Burada telif romanlarının yanı sıra tercüme roman ve seyahatname de tefrika eder. Romanlarında aşk, kadın, savaş, tarih, Doğu-Batı çatışması, köy hayatı gibi çok çeşitli konuları işleyen yazar, devrin siyasi atmosferini yakından takip ederek bunu romanlarına yansıtır. Bütün romanlarını iyi-kötü çatışması üzerine kuran Fazlı Necip, roman dışında tarihi fıkralar, hatıralar ve yazı dizileri de yayımlamıştır.

Kaynakça

Şahin, İbrahim (2004). Selanikli Fazlı Necib'in Hayatı ve Eserleri. Ankara: Bilge Yay.

Şahin, İbrahim (2015). "Osmanlı Taşrası Romana Giriyor: Selanikli Fazlı Necip ve Romanları". Kurgan Edebiyat Dergisi S. 25. 5-12.

 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. DENİZ DEPE
Yayın Tarihi: 03.01.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Sanayi-i CesimeMihran Matbaası / İstanbul1303/1887Diğer
Nişanlı Bir Kızın JurnaliMihran Matbaası / İstanbul1303/1887Çeviri
Familya Çocukları I-IIMihran Matbaası / İstanbul1303/1887Çeviri
Erbab-ı Mütalaa ve Tahrire Vesaya-yı SıhhıyeMehmet Cemal Efendi Matbaası / İstanbul1303/1887Diğer
Valideyi ArayınızMihran Matbaası / İstanbul1304/1888Roman
Familya ÇocuklarıMihran Matbaası / İstanbul1304/1888Çeviri
TebessümKitapçı Aleksan / İstanbul1305/1889Diğer
Mektubat (Beşir Fuad ile)Mihran Matbaası / İstanbul1305/1889Mektup
Coğrafya-yı Tabii ve PolitikiA. mayvan Şirket-i Mürebbiye Matbaası / İstanbul1305/1889Çeviri
Gönül FacialarıMihran Matbaası / İstanbul1306/1891Çeviri
Mufassal Coğrafya-yı UmumîMihran Matbaası / İstanbul1306/1891Çeviri
Hayalperver Bir KadınKasbar Matbaası / İstanbul1307/1892Çeviri
Nev-Usül Sarf-ı OsmaniMihran Matbaası / İstanbul1310/1895Diğer
Cani mi Masum mu?Osmanlı Asır Matbaası / Selanik1317/1901Roman
DilaverOsmanlı Asır Matbaası / Selanik1318/1902Roman
MenfaYeni Asır Matbaası / Selanik1325/1910Biyografi
Arsen LüpenYeni Asır Matbaası / Selanik1325/1910Çeviri
Dehşetler İçinde I-II-IIIYeni Asır Matbaası / Selanik1325/1910Roman
Küçük HanımYeni Asır Matbaası / Selanik1326/1910Roman
Saraylarda MecnunlarCumhuriyet Matbaası / İstanbul1928Roman
Külhani EdiplerMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları / İstanbul1930Araştırma
Aile Bütçesi: Medeni Hayat BilgileriAkşam Matbaası / İstanbul1934Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAZÎRÎd. ? - ö. 1674-75Doğum YeriGörüntüle
2Sertel, Sabihad. 1895 - ö. 1968Doğum YeriGörüntüle
3YÜMNÎ, Mehmed Yümnî Efendid. ? - ö. 1672-73Doğum YeriGörüntüle
4Ali Hüseyin (Hüseyinzade) Turand. 8 Mart 1864 - ö. 17 Mart 1940Doğum YılıGörüntüle
5Süleyman Vehbid. 1864 - ö. 12 Eylül 1921Doğum YılıGörüntüle
6GUFRANÎ, Durmuş Alid. 1864 - ö. 1926Doğum YılıGörüntüle
7Şekip (TOKADİZADE)d. 1871 - ö. 6 Ekim 1932Ölüm YılıGörüntüle
8Mehmed Fahri Paşad. 1860 - ö. 1932Ölüm YılıGörüntüle
9ABBAS ORDUBADLI/ABBAS DEHRî (DEHRİLİ ABBAS), Abbasd. 1818 - ö. 1932Ölüm YılıGörüntüle
10Köprülü, Mehmet Fuatd. 4 Aralık 1890 - ö. 28 Haziran 1966MeslekGörüntüle
11İhsan Tavşancıld. 25 Aralık 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Dalaman, Merayd. 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Şevket (Mehmed)d. 1861 - ö. 1337/1918-19Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Karaosmanoğlu Yakup Kadrid. 27 Mart 1889 - ö. 13 Aralık 1974Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Memduh Paşad. 1839 - ö. 1925Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Evlice, Necipd. 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17FAZLÎ, Fazlullâh Fazlî, Leng Fazlîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18TAYYİB, Selaniklid. ? - ö. 1843 ds.Madde AdıGörüntüle