FENNÎ, Gazi Ahmed Paşazâde

(d. 1785-86/1200 - ö. Ağustos 1808/Cemâziyelâhir 1223)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Fennî, kethüdalık, vezirlik ve valilik gibi önemli görevlerde bulunan (Oğraş 2001:150; Uysal Bozaslan 2012: 2357) Hotin muhafızı Hezargradlı Gazi Ahmed Paşa’nın oğludur. Es’ad (Oğraş 2001: 150) ve Âkif (Uysal Bozaslan 2012: 2357) tezkiresindeki bilgilere göre; babasının valiliği sırasında 1200/1785-86'da Halep’te doğan şair, babasının ölümünden sonra İstanbul’a geldi ve Sadrazam Halil Paşa tarafından kardeşiyle birlikte Enderun’da Kilâr-ı Hassa dairesine alınarak sarayın en önemli hizmetlerinden olan Sultan IV.Mustafa’nın sır kâtipliğine kadar yükseldi. Es’ad tezkiresinde, bunlara ilave olarak kâtiplik görevinden sonra hareket-i altmışlı rütbesiyle saraydan ayrılarak müderrisliğe başladığı, Yahya Medresesi müderrisliği ve Halep mevleviyeti görevinde bulunduğu söylenir ve onun Fevziye Mahallesinde Şehitler Mezarlığına yakın bir evde ikamet ettiği belirtilir (Oğraş 2001: 150). Fennî, Cemâziyelâhir 1223/Ağustos 1808 tarihinde İstanbul’da vefat etti. Es’ad’da ise diğer kaynaklardan farklı olarak ölüm tarihi 1232 olarak verilir. (Oğraş 2001: 150). Bu, muhtemelen yanlış okumaktan kaynaklanmaktadır.

Divan tertip edip etmediğine dair bir bilgi bulunmayan Fennî’nin, Mir'ât-ı Şi’r ve Tuhfe-i Nâilî’de şiirlerinden örneklere rastlanmaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî. C.II. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 516.

Cunbur, Müjgan (2004). “Fennî”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 4. Ankara: AKM Yay. 

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Tuhfe-i Nâilî, Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.2. Ankara: Bizim Büro Yay. no:3304, s.787-88.

Oğraş, Rıza (hzl.) (2001). Es’ad Mehmed Efendi veBâğçe-i Safâ-Endûz’u, İnceleme-Metin. Burdur 2001. Ankara: KT B, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. ekitap.kulturturizmgov.tr/Eklenti/10734,bahcepdf?0. [Erişim tarihi:02.02.2015]

Uysal Bozaslan, Seda (2012). “Enderunlu Mehmed Âkif’in Mir’ât-ı Şi’r Adlı Tezkiresinin Muhtasar Bir Nüshası”. Turkish Studies,vol:7/3 (Yaz): 2557-58.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: EMİNE SIDIKA TOPTAŞ
Yayın Tarihi: 04.02.2015

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Ol meh-i bî-vefâ aceb böyle niçün feleklenür

Göklere dûd-ı âhımız hasret ile direklenür

Kal’a-i tende rûz u şeb nevbet-i vaslı ol şehün

Sûziş-i tob-ı âh ile leşker-i gamla beklenür

Gelse kenâr-ı cûya ger meh gibi mâhî saydına

Şevk-i ruhıyla dil hemân oltasına semeklenür

Vakt-i şitâda gitmesün tâlib-i cûya işrete

Merdüm-i çeşm ü tıfl-ı nâzımız niçün bebeklenür

Tâbiş-i meyle ruhları gül gibi âl âl olup

Bir mezedür ki lebleri bezmimize çileklenür

Gâhî ferîd-i asr olup kendini ider âşikâr

Gâh nihân-ı hâk olup cismini köstebeklenür

Ten kafesinde Fenniyâ dil karın ağrısındadır

Yavru kanarya gibi bî-çâre hemân tüneklenür

Uysal Bozaslan, Seda (2012). “Enderunlu Mehmed Âkif’in Mir’ât-ı Şi’r Adlı Tezkiresinin Muhtasar Bir Nüshası”. Turkish Studies,vol:7/3 (Yaz): 2557-58.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VEFÂYÎ, Şeyh Ebû Bekir Vefâyî Deded. 1471-72 - ö. 1583-84Doğum YeriGörüntüle
2EDÎB, Haleplid. ? - ö. 1748?Doğum YeriGörüntüle
3ZİHNÎ, Mehmed Zihnî Efendid. ? - ö. 1699Doğum YeriGörüntüle
4VEFÂYÎ, Şeyh Ebû Bekir Vefâyî Deded. 1471-72 - ö. 1583-84Doğum YılıGörüntüle
5EDÎB, Haleplid. ? - ö. 1748?Doğum YılıGörüntüle
6ZİHNÎ, Mehmed Zihnî Efendid. ? - ö. 1699Doğum YılıGörüntüle
7VEFÂYÎ, Şeyh Ebû Bekir Vefâyî Deded. 1471-72 - ö. 1583-84Ölüm YılıGörüntüle
8EDÎB, Haleplid. ? - ö. 1748?Ölüm YılıGörüntüle
9ZİHNÎ, Mehmed Zihnî Efendid. ? - ö. 1699Ölüm YılıGörüntüle
10VEFÂYÎ, Şeyh Ebû Bekir Vefâyî Deded. 1471-72 - ö. 1583-84MeslekGörüntüle
11EDÎB, Haleplid. ? - ö. 1748?MeslekGörüntüle
12ZİHNÎ, Mehmed Zihnî Efendid. ? - ö. 1699MeslekGörüntüle
13VEFÂYÎ, Şeyh Ebû Bekir Vefâyî Deded. 1471-72 - ö. 1583-84Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EDÎB, Haleplid. ? - ö. 1748?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZİHNÎ, Mehmed Zihnî Efendid. ? - ö. 1699Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VEFÂYÎ, Şeyh Ebû Bekir Vefâyî Deded. 1471-72 - ö. 1583-84Madde AdıGörüntüle
17EDÎB, Haleplid. ? - ö. 1748?Madde AdıGörüntüle
18ZİHNÎ, Mehmed Zihnî Efendid. ? - ö. 1699Madde AdıGörüntüle