FERDÎ, Rasim

(d. 1854/? - ö. 1907?-1909?/?)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl ismi Rasim, mahlası Ferdî olan şair, Bektaşi’dir. Ferdî, Tekirdağ’da 1854 tarihinde doğmuştur. Hayatı hakkında kapsamlı bir bilgi yoktur. Rüştiye tahsilinden sonra Üsküdarlı Kazım Paşa’nın maiyetinde bulunmuştur. Erzurum’da tapu müdürü iken öldü. Ölüm tarihi H. 1325/ M. 1907’dir (Oy 1995: 122; Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi 1979: 192). Ergun ise, Ferdî’nin H. 1325 (M.1909) tarihinde vefat ettiğini belirtir (1944: 344).

Ferdî’nin iki nefesi, Hilmi Yücebaş’ın Tekirdağlı Şairler isimli eserinde kayıtlıdır. Bir dörtlüğü şöyledir: “Gelin biz gidelim Nutkî Baba’ya/ Anın nutku hey dost Hak kelâmıdır/ Gel niyaz edelim ol hâkipâya/Verdiği selamı Hak selamıdır.” (1979: 192). Aydın Oy’un Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar adlı eserinde bir nutuk iki nefes olmak üzere üç şiiri yer almaktadır. Üçünde de Ferdî mahlasını kullanmıştır. Hece ölçüsü ve sade bir dille yazan Ferdî’nin şiirlerinde Alevi-Bektaşi neşesi dikkati çeker. İki nefesinin tapşırma dörtlüğü söyledir: “İmam-ı Hüseyin aşkına bizler/Kurban olmak için canımız özler/ Ferdiyâ erenler izini izler/ Didâr-ı erenler Kerbelâ mıdır.” “ Biz gidelim erenlerin yoluna/ Çıkmayalım hem de sağ u soluna/ Meded! Mürüvvet kıl Ferdî kuluna/İmam-ı Hüseyin yolu aşkına.” (Oy 1995: 123-124).

Kaynakça

Ergun, Sadettin Nüzhet (1944). Bektaşî Şairleri ve Nefesleri. C. 2. İstanbul: Kenan Matbaası.

“Ferdî” (1979).​ Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. s. 192.

Kocatürk, Vasfi Mahir (1968). Tekke Şiiri Antolojisi. Ankara: Edebiyat Yay.

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. İstanbul: Tekirdağ Valiliği Yay.

Yücebaş, A. Hilmi (1939). Tekirdağlı Şairler. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Nutuk

Vardım kırklar meydanına

Gel otur be can dediler

Yüz sürüp ayaklarına

Doğru gel canan dediler

Niyaz edip dâra durdum

Mürüvvet kapusun urdum

Derdimin dermanın sordum

Bu meydan derman dediler

Kurdular erkân ü yolu

Kim demiştik ezel “belî”

Verdiler ol cemde eli

Pirden bu ihsân dediler

Pirden nasibimi aldım

Rehberim n’olduğun bildim

Tiğıbentle niyaz kıldım

Yol budur ey can dediler

Kırklar tası dolu geldi

Renlere hep sunuldu

Ferdî’ye bu nutuk oldu

Nûş edip de kan dediler

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. İstanbul: Tekirdağ Valiliği Yay. 122-123.

Nefes

Erenlerin kıldan ince yolları

İnce yoldan geçen cana aşk olsun

Her seher açılır gönce gülleri

O güllerden deren cana aşk olsun

Ayn-ı cemin gören canlar bayılır

Mest ü methûş olup derhal ayılır

Nutkî Baba demi nurdan sayılır

O demlerden içen cana aşk olsun

Vaiz çıkar yüksek kürsü üstüne

Cennetleri verir kendi dostuna

Kılıç sallar müminlerin kastına

O demlerden içen cana aşk olsun

Muhibbâna seng-i tânı vururlar

İp çekip pâyine hayli sürerler

Gözlüyü gözsüzler nice görürler

Bu rumuzu seçen cana aşk olsun

Nutki Baba aslı gürûh-ı Naci

Nur-ı cemâlinden gönlüm sirâci

Ferdi durmaz ister vâdolan tâcı

Tâcı dikip biçen câna aşk olsun

Ergun, Sadettin Nüzhet (1944). Bektaşî Şairleri ve Nefesleri. C. 2. İstanbul: Kenan Matbaası. 344.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TAL'AT, Tekirdağlıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2DİVANÎ/ZÜLFİKAR DİVANÎ, Zülfikar Akgünd. 1928 - ö. 31.12.2009Doğum YeriGörüntüle
3SERVER ALİ BABAd. ? - ö. 1570/1571Doğum YeriGörüntüle
4GULÂMÎ, Sivaslıd. 1854 - ö. 1886Doğum YılıGörüntüle
5VELİ EHMED OĞLUd. 1854 - ö. 1929Doğum YılıGörüntüle
6Murad (MİZANCI)d. 1854 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
7GULÂMÎ, Sivaslıd. 1854 - ö. 1886Ölüm YılıGörüntüle
8VELİ EHMED OĞLUd. 1854 - ö. 1929Ölüm YılıGörüntüle
9Murad (MİZANCI)d. 1854 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10GULÂMÎ, Sivaslıd. 1854 - ö. 1886MeslekGörüntüle
11VELİ EHMED OĞLUd. 1854 - ö. 1929MeslekGörüntüle
12Murad (MİZANCI)d. 1854 - ö. 1917MeslekGörüntüle
13GULÂMÎ, Sivaslıd. 1854 - ö. 1886Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14VELİ EHMED OĞLUd. 1854 - ö. 1929Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Murad (MİZANCI)d. 1854 - ö. 1917Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GULÂMÎ, Sivaslıd. 1854 - ö. 1886Madde AdıGörüntüle
17VELİ EHMED OĞLUd. 1854 - ö. 1929Madde AdıGörüntüle
18Murad (MİZANCI)d. 1854 - ö. 1917Madde AdıGörüntüle