FERDÎ, Rasim

(d. 1854/? - ö. 1907-1909?/?)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl ismi Rasim, mahlası Ferdî olan şair, Bektaşi’dir. Ferdî, Tekirdağ’da 1854 tarihinde doğmuştur. Hayatı hakkında kapsamlı bir bilgi yoktur. Rüştiye tahsilinden sonra Üsküdarlı Kazım Paşa’nın maiyetinde bulunmuştur. Erzurum’da tapu müdürü iken öldü. Ölüm tarihi H. 1325/ M. 1907’dir (Oy 1995: 122; Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi 1979: 192). Ergun ise, Ferdî’nin H. 1325 (M.1909) tarihinde vefat ettiğini belirtir (1944: 344).

Ferdî’nin iki nefesi, Hilmi Yücebaş’ın Tekirdağlı Şairler isimli eserinde kayıtlıdır. Bir dörtlüğü şöyledir: “Gelin biz gidelim Nutkî Baba’ya/ Anın nutku hey dost Hak kelâmıdır/ Gel niyaz edelim ol hâkipâya/Verdiği selamı Hak selamıdır.” (1979: 192). Aydın Oy’un Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar adlı eserinde bir nutuk iki nefes olmak üzere üç şiiri yer almaktadır. Üçünde de Ferdî mahlasını kullanmıştır. Hece ölçüsü ve sade bir dille yazan Ferdî’nin şiirlerinde Alevi-Bektaşi neşesi dikkati çeker. İki nefesinin tapşırma dörtlüğü söyledir: “İmam-ı Hüseyin aşkına bizler/Kurban olmak için canımız özler/ Ferdiyâ erenler izini izler/ Didâr-ı erenler Kerbelâ mıdır.” “ Biz gidelim erenlerin yoluna/ Çıkmayalım hem de sağ u soluna/ Meded! Mürüvvet kıl Ferdî kuluna/İmam-ı Hüseyin yolu aşkına.” (Oy 1995: 123-124).

Kaynakça

Ergun, Sadettin Nüzhet (1944). Bektaşî Şairleri ve Nefesleri. C. 2. İstanbul: Kenan Matbaası.

Kocatürk, Vasfi Mahir (1968). Tekke Şiiri Antolojisi. Ankara: Edebiyat Yay.

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. İstanbul: Tekirdağ Valiliği Yay.

Yücebaş, A. Hilmi (1939). Tekirdağlı Şairler. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası.

“Ferdî” (1979).​ Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. 192.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.12.2014
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Nutuk

Vardım kırklar meydanına

Gel otur be can dediler

Yüz sürüp ayaklarına

Doğru gel canan dediler

 

Niyaz edip dâra durdum

Mürüvvet kapusun urdum

Derdimin dermanın sordum

Bu meydan derman dediler

 

Kurdular erkân ü yolu

Kim demiştik ezel “belî”

Verdiler ol cemde eli

Pirden bu ihsân dediler

 

Pirden nasibimi aldım

Rehberim n’olduğun bildim

Tiğıbentle niyaz kıldım

Yol budur ey can dediler

 

Kırklar tası dolu geldi

Renlere hep sunuldu

Ferdî’ye bu nutuk oldu

Nûş edip de kan dediler

Oy, Aydın (1995). Yüzyıllar Boyunca Tekirdağlı Şairler ve Yazarlar. İstanbul: Tekirdağ Valiliği Yay. 122-123.

 

Nefes

Erenlerin kıldan ince yolları

İnce yoldan geçen cana aşk olsun

 

Her seher açılır gönce gülleri

O güllerden deren cana aşk olsun

 

Ayn-ı cemin gören canlar bayılır

Mest ü methûş olup derhal ayılır

 

Nutkî Baba demi nurdan sayılır

O demlerden içen cana aşk olsun

 

Vaiz çıkar yüksek kürsü üstüne

Cennetleri verir kendi dostuna

 

Kılıç sallar müminlerin kastına

O demlerden içen cana aşk olsun

 

Muhibbâna seng-i tânı vururlar

İp çekip pâyine hayli sürerler

 

Gözlüyü gözsüzler nice görürler

Bu rumuzu seçen cana aşk olsun

 

Nutki Baba aslı gürûh-ı Naci

Nur-ı cemâlinden gönlüm sirâci

 

Ferdi durmaz ister vâdolan tâcı

Tâcı dikip biçen câna aşk olsun

Ergun, Sadettin Nüzhet (1944). Bektaşî Şairleri ve Nefesleri. C. 2. İstanbul: Kenan Matbaası. 344.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TAL\'AT, Tekirdağlıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2İlhan Tarusd. 24 Kasım 1907 - ö. 8 Ocak 1967Doğum YeriGörüntüle
3HİCABî / FEHMÎd. ? - ö. 1725-26Doğum YeriGörüntüle
4NÂCÎ, Alaybeyi-zâde Hasan Nâcî Efendid. 1854-55 - ö. 12 Ocak 1920Doğum YılıGörüntüle
5ALİd. 1854 - ö. 1918Doğum YılıGörüntüle
6RÂŞİD, Köse Sefer-zâde Hacı Râşid Efendid. 1854 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
7NÂCÎ, Alaybeyi-zâde Hasan Nâcî Efendid. 1854-55 - ö. 12 Ocak 1920Ölüm YılıGörüntüle
8ALİd. 1854 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
9RÂŞİD, Köse Sefer-zâde Hacı Râşid Efendid. 1854 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
10NÂCÎ, Alaybeyi-zâde Hasan Nâcî Efendid. 1854-55 - ö. 12 Ocak 1920MeslekGörüntüle
11ALİd. 1854 - ö. 1918MeslekGörüntüle
12RÂŞİD, Köse Sefer-zâde Hacı Râşid Efendid. 1854 - ö. 1908MeslekGörüntüle
13NÂCÎ, Alaybeyi-zâde Hasan Nâcî Efendid. 1854-55 - ö. 12 Ocak 1920Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALİd. 1854 - ö. 1918Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RÂŞİD, Köse Sefer-zâde Hacı Râşid Efendid. 1854 - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NÂCÎ, Alaybeyi-zâde Hasan Nâcî Efendid. 1854-55 - ö. 12 Ocak 1920Madde AdıGörüntüle
17ALİd. 1854 - ö. 1918Madde AdıGörüntüle
18RÂŞİD, Köse Sefer-zâde Hacı Râşid Efendid. 1854 - ö. 1908Madde AdıGörüntüle