FERRUH, Çelebi Ferruh Mehmed Efendi

(d. ?/? - ö. 1592?/?)
tekke şairi
(Tekke / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Doğum tarihi bilinmeyen mutasavvıf şair Konya'da doğmuştur. Asıl adı Çelebi Ferruh Mehmed Efendi'dir. Sultan Veled’in kızının torunlarındandır (Genç 2004: 50). Çelebi Hüsrev Efendi’nin oğludur. Mevlevi tarikatına mensuptur. Bursa’da Sultan Murad türbesi şeyhliğinde bulundu (Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi 1979: 203). Babasının terbiyesinde ilim, irfan ve Mesnevi dersleri aldı, Karatay medresesinde müderrislik görevinde bulundu. Babasının vefatı üzerine Konya Mevlevihanesi’nde Çelebilik makamına geçti. II. Selim’in son zamanlarıyla III. Murad ve III. Mehmed zamanlarında bu görevde iken mevlevihaneyi genişletti, hücre evlerini yaptırdı. Ancak Mevleviler arasında onun döneminde ilk fitne ve çekişme hareketi başladı ve saraya şikâyet edildi. Bunun üzerine sadrazam azletti ve kendisini sevenler ona olan bağlılıklarını sürdürdüler. On sekiz yıl süren bu azlin hangi padişah zamanında olduğu belli değildir. Ferruh Çelebi, I. Ahmed zamanında durumu kendisine anlattı ve meseleyi çözdü. Sefine’de Sakıb Dede, fesatçıların uzaklaştırıldığını belirtmektedir. Ferruh Çelebi’nin şiir ve inşası devrinde takdir edildi ve Mevlevi mecmualarında yeraldı. Konya’da vefat etti ve yerine geçen oğlu Bostan Çelebi kendisi için bir mersiye yazdı. Ölüm tarihi Semahâne-i Edeb’e göre H. 1000/M. 1591/92, Esrar Dede’ye göre ise H. 1010/ M. 1601’dir (Genç 2004: 50).

Kaynakça

Esrar Dede (2000). Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. hzl. İlhan Genç. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay.

“Ferruh, Çelebi Efendi” (1979). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi C.3. İstanbul: Dergâh Yay. s. 203.

Genç, İlhan (2004). “Ferruh”, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi C. 4. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yay.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. HİLAL ERDOĞAN
Yayın Tarihi: 03.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Yâ Rab bize bir tesliyet-i hâtır olur mı

Yohsa bu fütur ile dem-i âhir olur mı

Hoş tut görelüm dâmen-i sabrı hele elde

Tagyir-i Hüdâ-dâda adû kâdir olur mı

Nâ-geh idecekdür kerem-i Hak sana çâre

Nâ-çâra anun gibi meger nâsır olur mı

Fahr eylemsün câme-i fakr ile mukallid

Zişt olsa kişi hil’at ile fâhir olur mı

Sâhib-nazar ister recüli mesned-i kârun

Bostâna ser-i lâşe-i har nâzır olur mı

Feryâd-res-i gâ’ib olur hâzır ü zinhâr

Şekk ile dime gayret-i Hak zâhir olur mı

Ednâ-sitem-i şâh ile hiç bende-i Ferruh

Rû-mâil-i hizmetde dilâ kâsir olur mı

Esrar Dede (2000). Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. hzl. İlhan Genç. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 412-413.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Doğum YeriGörüntüle
2Kadire Bozkurtd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ali Ulvi Kurucud. 1922 - ö. 3 Şubat 2002Doğum YeriGörüntüle
4Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Doğum YılıGörüntüle
5Kadire Bozkurtd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ali Ulvi Kurucud. 1922 - ö. 3 Şubat 2002Doğum YılıGörüntüle
7Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Ölüm YılıGörüntüle
8Kadire Bozkurtd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Ali Ulvi Kurucud. 1922 - ö. 3 Şubat 2002Ölüm YılıGörüntüle
10Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963MeslekGörüntüle
11Kadire Bozkurtd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ali Ulvi Kurucud. 1922 - ö. 3 Şubat 2002MeslekGörüntüle
13Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Kadire Bozkurtd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ali Ulvi Kurucud. 1922 - ö. 3 Şubat 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Madde AdıGörüntüle
17Kadire Bozkurtd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Ali Ulvi Kurucud. 1922 - ö. 3 Şubat 2002Madde AdıGörüntüle