FEVZİ DÖNMEZ

(d. 1944 / ö. ?)
işçi, âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Fevzi Dönmez, Hatay'ın Yayladağı ilçesine bağlı Sürütme köyünde 1944 yılında doğmuştur. İlkokulu kendi köyünde bitiren âşık, daha sonrasını da okumak ister; ama babasının izin vermemesi ve çobanlık yapmasını istemesi üzerine, yirmi yıl köyünde çobanlık yaparak geçimini sağlar. Çocukluk ve gençlik dönemini yoksulluk içinde geçirir. Âşık, babasının kendisini okutmadığı için daha sonra pişmanlık duyduğunu söylediğini ifade eder. 1974 yılında köyünden Antakya'ya göçen Fevzi Dönmez, bir yıl kadar kapıcılık yapar. Sonrasında başka işlerle de uğraşan âşık, 1977 yılında Antakya Devlet Hastanesine işçi olarak girer; 1984’te ise Sağlık Ocağında çalışmaya başlar. Burada çalışmaya başladıktan sonra bir gün “Bu Batılılar, kitap yazıyor, resim yapıyor, müzikle uğraşıyor; bizim onlardan ne eksiğimiz var? Ben de şiirle hemhal olayım." der. Çocukluğundan beri de şiire ilgi duyan âşık, kısa sürede söylediği şiirlerle çevresinde tanınmaya başlar.

Evli ve 3 çocuk babası olan âşık, bir kamu kuruluşundan emekli olur. Fevzi Dönmez, çevresinde ve dünyada olup bitenlere karşı duyarlılığını hâlen yazdığı şiirlerde yansıtmayı sürdürmekte ve yaşamına Antakya'da devam etmektedir (Kabadayı 2000: 131).

Âşıklık geleneği içerisinde usta çırak ilişkisi içerisinde yetişmemiş olan ve saz çalamayan âşık, ilk olarak “Gönül" adlı şiiriyle bir yarışmada dereceye girer ve adını duyurur. Bu onun için bir dönüm noktası olur ve âşıklarla, şairlerle; dergi ve gazetelerle ilişkilerini yoğunlaştırır. Antakya'da şiir yarışmalarına katılır; Güneyde Kültür, Objektif, Güneysu (Osmaniye), Güney Rüzgarı, Çınar (Bursa) gibi dergilerle Milliyet, Sabah, Türkiye gibi ulusal basın ve birçok yerel gazetede şiirleri yayımlanır. Ancak, yazıp söylediği şiirleri bugüne kadar kitap hâline getirememiştir. Adanalı Âşık Abdulvahap Kocaman başta olmak üzere Maraşlı, Antepli ve Hataylı âşıklarla tanışan Fevzi Dönmez, elinden tutan olmadığı için daha geniş kitlelerle buluşamadığını dile getirmektedir. Şiirleriyle ilgili olarak üniversite öğrencilerinin lisans tezi hazırladığını da vurgulayan âşık, şu ana kadar çok değişik konularda 500’e yakın şiir yazdığını açıklamaktadır. İnsanların kişilik özellikleri; toplumdaki haksızlıklar, çelişkiler ve ciddi sorunlar; aşk ve doğa güzellikleri ile dinsel konularla ilgili güzelleme, taşlama, ağıt türlerinde şiirler yazan âşık, halk şiirimizin nazım birimi dörtlüğü ve hece ölçüsünü kullanmaktadır. Âşık Fevzi Dönmez'in imge ve mesaj gücü yüksek şiirlerinden bir dörtlük şöyledir: "Nehirlerin suyu az gelir bana/ İçsem de kandırmaz sensiz muhabbet/ Gök kubbesi çarşaf olsa üstüme/ Bedenimi örtmez sensiz muhabbet" (Kabadayı 2000: 131).

Yukarıda da görüldüğü üzere, Fevzi Dönmez'in şiirlerinde çoğunlukla, 11'li (6+5, 4+4+3) ölçüyü kullandığı görülür. Bunun yanı sıra âşığın, şiirlerinde yarım kafiye ve tam kafiye kullanımının daha fazla olduğu dikkat çeker.

Kaynakça

Kabadayı, Müslüm (2000). Hatay Halk Şairleri. Antakya: Önder Ofset.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. BÜLENT ARI
Yayın Tarihi: 27.12.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HALİL, Halil Karabulutd. 1926 - ö. 16.08.2010Doğum YeriGörüntüle
2VELİ BOZALGANLId. 1880 - ö. 1933Doğum YeriGörüntüle
3SATILMIŞ KOCAMANd. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Aral, İncid. 27 Kasım 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ahmet Emin Atasoyd. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6İHSAN KOYUNd. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7HACI/HACIM/GARİP HACI, Hacı Karakılçıkd. 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
8RECEP KIZILKAYAd. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
9TEKİN, Mehmet Tekind. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
10ŞAHİN, Şahin Yılmazd. 07.01.1971 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ELESGER ALMEMMED OĞLUd. 1821 - ö. 07 Mart 1926Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12FİKRİYE ASİLd. 1919 - ö. 05.07.1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MEHMED FEVZÎ, Kırşehirlid. ? - ö. 1915Madde AdıGörüntüle
14FEVZÎ, Fevzî Paşad. ? - ö. 1824-25Madde AdıGörüntüle
15Ömer Faruk Dönmezd. 1976 - ö. -Madde AdıGörüntüle