FEYZÎ, İbrahim Feyzî Efendi

(d. ?/? - ö. 1723-24?/1136)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı İbrahim’dir. İbrahim Feyzî Efendi olarak tanındı. Eyüp’te Cezerî Kasım Paşa Câmii'nde imamlık yaptığı için Çelebi İmâm olarak anıldı. Kasım Paşa Câmii Tuhfe-i Hattatin (Müstakimzade 1928: 53), Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 527), Fatîn (Çifci yty.: 343-344)’de Koca Mustafa Paşa Câmii olarak geçmektedir. Medrese öğrenimi gördü. 1110/1698-99 yılında Şeyhülislâm Mirza Mustafa Efendi’den mülâzım oldu. Eyüp Ensârî türbedârı Eyyûbî Kelim Efendi’den Farsça öğrendi. Suyolcuzâde Mustafa Efendi’den sülüs ve nesih hatlarını meşk ederek birçok mushaf ve kitap istinsah etti. Mirzâ Mustafa Efendi’nin ısrarlarına rağmen önemli görevlere atanmayı kabul etmeyip imamlık mesleğine devam etti. 1136/1723-24 yılında vefat etti. Vefatına Müstakimzâde (1928: 53) tarafından “mu‘tekif-i vuslat 1136” terkibi ile tarih düşürüldü. Fakat Karatay (2008: 173), Tuhfe-i Hattatin’in Yıldız Kütüphanesi nüshasında vefat tarihinin “Hâfız-ı Kelâmullah 1146” olarak verildiğini ve imamlık yaptığı camiin de Kasım Paşa Câmii olarak kayıtlı olduğunu belirtmektedir.

İbrahim Feyzî Efendi, şiir ve inşada mahir, tarih düşürmede üstat bir şair idi. Arapça ilimlerde akranlarından üstün idi. Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Fatin (Çifci yty.: 343) “bir mikdâr eş‘âr-ı güzîdesi vardır” deyip bir kıt‘asını örnek olarak vermiştir. Fâtin’in örnek olarak verdiği kıt‘a Müstakimzâde (1928: 54) ve Sâlim (İnce 2005: 575)’de de yer almaktadır. Sâlim (İnce 2005: 575) ayrıca bir lugazını da vermiştir. Ayvansarâyî (Galitekin 2001: 361)’de ise Hatice Sultan’ın kethüdası Mehmed Efendi tarafından yaptırılan Kasım Paşa Câmii Şadırvanı için söylemiş olduğu bir tarih kıt‘ası yer almaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 527.

Cunbur, Müjgân (2004). “Feyzî”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 4. Ankara: AKM Yay. 65.

Çifçi, Ömer (hzl.) (yty). Fatîn Davud Hâtimetü’l- Eş‘âr . http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 19.05.2014]. 343-344.

Galitekin, Ahmed Nezih (hzl.) (2001). Ayvansarayî Hüseyin Efendi-Alî Sâtı Efendi-Süleymân Besîm Efendi Hadîkatü’l-Cevâmi‘ (İstanbul Câmileri ve Diğer Dinî-Sivil Mimârî Yapılar). İstanbul: İşaret Yay. 361.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 574-575.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 148.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 173.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 807-808.

Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 53-54.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1979). Feyzî İbrahim Efendi”. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. 216. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 21.05.2014
Güncelleme Tarihi: 18.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Kıt‘a

Ol kadar cismim nizâr olmuş ki olsam pîş-rev

Ey kemân-ebrû hedef zih-gîrdir sensiz bana

Baht eger devr-i revân itse makâm-ı evcde

Dest gerden-beste-i zencîrdir sensiz bana

( Çifçi, Ömer (hzl.) (yty). Fatîn Davud Hâtimetü’l- Eş‘âr (Fatîn Tezkiresi). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 19.05.2014]. 343.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SADÎK, Yahyâ Efendid. 1691 - ö. 1752Doğum YeriGörüntüle
2Ali Paşad. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871Doğum YeriGörüntüle
3Mukadder Gemicid. 18 Ekim 1974 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SADÎK, Yahyâ Efendid. 1691 - ö. 1752Doğum YılıGörüntüle
5Ali Paşad. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871Doğum YılıGörüntüle
6Mukadder Gemicid. 18 Ekim 1974 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SADÎK, Yahyâ Efendid. 1691 - ö. 1752Ölüm YılıGörüntüle
8Ali Paşad. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871Ölüm YılıGörüntüle
9Mukadder Gemicid. 18 Ekim 1974 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SADÎK, Yahyâ Efendid. 1691 - ö. 1752MeslekGörüntüle
11Ali Paşad. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871MeslekGörüntüle
12Mukadder Gemicid. 18 Ekim 1974 - ö. ?MeslekGörüntüle
13SADÎK, Yahyâ Efendid. 1691 - ö. 1752Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ali Paşad. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mukadder Gemicid. 18 Ekim 1974 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SADÎK, Yahyâ Efendid. 1691 - ö. 1752Madde AdıGörüntüle
17Ali Paşad. 5 Mart 1814 - ö. 7 Eylül 1871Madde AdıGörüntüle
18Mukadder Gemicid. 18 Ekim 1974 - ö. ?Madde AdıGörüntüle