FİGANÎ, İbrahim Okur

(d. 15.03.1948 / ö. -)
din görevlisi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İbrahim Okur, 15 Mart 1948'de Gümüşhane merkeze bağlı eski adı Reksene, yeni adıyla Çaltılı köyünde dünyaya gelmiştir (Çobanoğlu 2009: 207). 1962'de Çaltılı köyü ilkokulundan mezun olur. Eğitimine birkaç yıl ara vererek Arapça dersleri alır. Çocukluğu köyde çiftçi olan ailesinin yanında tarla, bağ-bahçe, çift işlerine yardım etmek, hayvan otlatmak, çobanlık yapmak gibi işlere koşarak geçer. 1966'da mahkeme kararıyla yaş tashihi yaptırıp doğum tarihini 1951 şeklinde kaydettirdikten sonra Gümüşhane İmam Hatip Okuluna kaydolur. 1976'da bu okuldan mezun olur ve imam-hatiplik görevine başlar. Aynı yıl üniversite sınavlarına girer. O zamanki Yüksek İslam Enstitüsüne girmek için yeterli puana sahip olmasına rağmen maddi imkânsızlıklar nedeniyle okuyamaz. Aynı yıl Gümüşhane’de bulunan Mareşal Çakmak Eğitim Enstitüsüne kayıt yaptırır ve 1979'da buradaki öğrenimini tamamlar. Âşık, 1981'de Manisa Kırkağaç’ta dört aylık kısa dönem askerlik yaparak 2 Mart 1982 tarihinde terhis olur. 1975'te evlenen Figanî'nin biri erkek, beşi kız olmak üzere altı çocuğu vardır. 1989 yılından itibaren Gümüşhane İl Müftülüğü’nde çalışmaya başlamıştır. Hâlen bu görevini sürdürmektedir (Turan 2013: 218).

İbrahim Okur’un mahlasını, âşıklık geleneğine gönül veren Erzurumlu İbrahim Topal, “Figani” olarak ona verir. İbrahim Okur’un Figani mahlasını almasında öğrencilik yıllarında arkadaşlarının “Ne figan ediyorsun, feryat ediyorsun bizi ağlatıyorsun?” diye sitem etmeleri de etkili olmuştur (Çobanoğlu 2009: 208). Dolayısıyla yazdığı acılı, kederli, duygusal şiirler nedeniyle mahlası “Figanî”dir (Turan 2013: 218). Figani, şiir yazmaya gördüğü bir rüyayla başlar. Figani, 12-13 yaşlarında yine bir gün hayvanları otlatırken yorgunluktan uyuyakalır. Rüyasında bir hanım sesi kendisine “Kalk çalış, kalk oku, kalk söyle” diye seslenir. Figani, uyandığında okumasının yazmasının gerektiğini anlar ve bir şiir yazar (Çobanoğlu 2009: 207). “Meramımı Gizledim” adlı ilk şiirini gördüğü bu rüyanın ardından kaleme almıştır (Turan 2013: 218)

Figanî, saz çalmaya 1967'de, ortaokul yıllarında başlar. Saz çalmayı öğretecek kimse olmadığı için kendi imkânlarıyla öğrenir. Sazda ve sözde ustası yoktur (Turan 2013: 219). Âşık Yaşar Reyhanî’nin şiirlerini ezberler. Âşık Çobanoğlu’ndan, Âşık Veysel’den çalar, söyler (Çobanoğlu 2009: 208). Bu nedenle Âşık Yaşar Reyhanî’yi, Mevlüt İhsanî’yi, Murat Çobanoğlu’nu üstat olarak kabul ettiğini söyler (Turan 2013: 219). Ancak Figanî’nin İmam Hatip Lisesi’nde okuması kendisini sazdan ve sözden uzaklaştırır. Saz çalması hoş karşılanmaz. On beş yıl kadar sazdan sözden uzak imamlık yapar. 1999'da artık bu ayrılığa dayanamaz. Ortamın da daha hoşgörülü olmasından yararlanarak bağlamasını tekrar eline alır (Çobanoğlu 2009: 208).

Figanî’nin şiirlerinin büyük bir kısmı keder, acı, sevinç, muhabbet ve kardeşlik üzerinedir (Çobanoğlu 2009: 208). Şiirlerinde genel olarak hecenin 7’li, 8’li, 11’li ve 14’lü kalıplarını kullanır. Söylediği dörtlük sayısı şiirin türü, konunun durumuna göre 3-28 arasında değişmektedir. Şiirlerini konularına göre şenliklerde, toplantılarda, düğünlerde icra etmektedir (Turan 2013: 219). Figanî, âşık meclislerine önceki yıllarda çok katılmıştır. Şimdi de fırsat buldukça katılmaya çalışmaktadır. Gerek katıldığı âşık meclislerinde gerekse diğer şenliklerde, şölenlerde atışmalar yapar. Âşık Tursunî, Âşık Tezanî ve Âşık Zakirî atışma yaptığı âşıklardandır. Figanî fırsat buldukça âşık kahvehanelerine gider. Söz konusu kahvehaneleri, âşıklık geleneğinin devamı için gerekli görmektedir.

Figanî, Âşık Murat Çobanoğlu Kars Âşıklar Bayramı’na 2005, 2008 ve 2009 yıllarında katılmıştır. Ayrıca 2001-2003 yılları arasında Gümüşhane’de 29 FM’de bir program hazırlayıp sunar. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanan Gümüşhane Halk Kültürü Alan Araştırmaları kitabında “Gümüşhane’de Âşıklık Geleneği” başlığı altında Figanî’ye de yer verilmiştir. İsmail Hayal’in hazırladığı Gümüşhaneli Şairler Antolojisi ile Gümüş Portreler isimli kitaplarda da Figanî’ye yer verilmiştir (Turan 2013: 220).

Kaynakça

Çobanoğlu, Aysun (2009). “Gümüşhane İlinde Âşıklık Geleneği”. Gümüşhane Halk Kültürü Alan Araştırmaları. Hzl. Gülsen Balıkçı vd. İstanbul: Seçil Ofset. 203-214.

Hayal, İsmail (2007). Gümüşhaneli Şairler Antolojisi. Gümüşhane: Gümüşhane Valiliği Yay.

Hayal, İsmail (2010). Gümüş Portreler. Gümüşhane: Koza Altın Yay.

Turan, F. Ahsen, Ü. A. Oğuzhan Börekçi (2013). Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri-X. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DEMET ŞAFAK
Yayın Tarihi: 14.06.2019
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Süleyman Turgut Aydınd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2AYVAZOĞLU, Köksal Ayvazoğlud. 1958 - ö. 17.04.2014Doğum YeriGörüntüle
3Sabahattin Kömürcüoğlud. 5 Haziran 1924 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Süleyman Turgut Aydınd. 1943 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5AYVAZOĞLU, Köksal Ayvazoğlud. 1958 - ö. 17.04.2014Doğum YılıGörüntüle
6Sabahattin Kömürcüoğlud. 5 Haziran 1924 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Süleyman Turgut Aydınd. 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
8AYVAZOĞLU, Köksal Ayvazoğlud. 1958 - ö. 17.04.2014MeslekGörüntüle
9Sabahattin Kömürcüoğlud. 5 Haziran 1924 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Süleyman Turgut Aydınd. 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11AYVAZOĞLU, Köksal Ayvazoğlud. 1958 - ö. 17.04.2014Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Sabahattin Kömürcüoğlud. 5 Haziran 1924 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Süleyman Turgut Aydınd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14AYVAZOĞLU, Köksal Ayvazoğlud. 1958 - ö. 17.04.2014Madde AdıGörüntüle
15Sabahattin Kömürcüoğlud. 5 Haziran 1924 - ö. ?Madde AdıGörüntüle