Gencarap, Ali İffet

(d. 16 Nisan 1869 / ö. ? Eylül 1941)
Şair, gazeteci, devlet adamı.
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Girit-Resmo doğumlu olan şairin büyük dedeleri Diyarbakır’dan gelip Girit fethinde bulunmuş ve sonrasında burayı mesken tutmuştur. Babası Arab-zâde Mustafa Esad Bey’dir (Ergun 1936: 441). Özel olarak fıkıh, ferâiz ve Mesnevî dersleri alan Ali İffet, diplomasını Resmo İdâdî Mektebi’nden aldı (İnal 2000: 1003). Resmo’daki katiplik görevi esnasında, 1898’de Avrupa devletlerinin müdahalesiyle Girit’in idareten Osmanlı hükûmetinden ayrılması üzerine görevini bırakıp İstanbul’a geldi (Ergun 1936: 441). Üsküp’te İstînaf Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkatibi iken Meşrutiyet’in ilanı üzerine Envâr-ı Hürriyet adıyla bir gazete çıkardı. Akabinde devlet görevinden istifa edip İstanbul’a dönerek Hürriyet ve Siper-i Sâika-i Hürriyet gazetelerinin başyazarlığı görevlerinde bulundu (Hançerlioğlu Kılıç 2002: 152). Bu süreçte hukuk mektebinde okuyarak birinci sınıf dava vekaleti diploması aldı. Sonra Beyoğlu Polis Müdürlüğü İdarî Reisliğine terfi ettirildi. I. Dünya Savaşı’nın ilk zamanlarında İzmir Hudut Emniyet Müfettişliğine tayin olundu. İki yıl sonra emekliye ayrıldı. 1941'te İzmir’de vefat etti.

Türkçe, Farsça ve Rumca şiirler kaleme alan ve özellikle yazdığı gazellerle tanınan Ali İffet’in ilk şiiri Mürüvvet’te yayımladı. Daha sonra Malûmat, Hizmet, Ahenk, Anadolu gibi mecmua ve gazetelerde şiirlerini yayımlatma imkanı bulan şair, şiirlerini Gazellerim ve Cünûn- Aşk adlı kitaplar halinde topladı. Birçok manzumesi ise müstakil bir eser hâline getirilemedi. Ayrıca Ergun'un (1936: 441) Kudsi Şeyler adlı bir eserinden bahsetmesine rağmen bu eser bulunamamıştır. Gazellerim, gazellerinden oluşan risalesini bazı edip ve şairlere takrizler yazdırarak yayımlattığı eseridir. Cünûn-ı Aşk ise şairin "bu" redifteki bir gazeli ile bu gazele kendisinin ve bazı şairlerin nazire, tahmis veya taştirlerini ihtiva ettiği eseridir (Ergun 1936: 442).

Kaynakça

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936-1945). “Ali İffet (Gencarap)” Türk Şairleri. C. III. İstanbul: Bozkurt Matbaası. 441-442.

Hançerlioğlu Kılıç (2002). “İffet”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. V. Ankara: AKM Yay. s.152.

İnal, İbnü’l-Emin Mahmud Kemal (2000). Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ). C. II. (Haz. M. Kayahan Özgül). Ankara: AKM Yay.

Şentürk, Atillâ (1991). Tahir’ül-Mevlevi Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Nehir Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. KADİM POLAT
Yayın Tarihi: 01.01.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
GazellerimNümune Matbaası / İstanbul1937Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Vecihid. 1869 - ö. 1904Doğum YılıGörüntüle
2ŞENKAYALI MAHİRÎ, Mahiri Özyünd. 01.07.1869 - ö. 10.04.1944Doğum YılıGörüntüle
3Yurdakul, Mehmet Emind. 13 Mayıs 1869 - ö. 14 Ocak 1944Doğum YılıGörüntüle
4HÜSEYN BOZALGANLI, Hüseyn Cefergulu Oğlu Guliyevd. 1863 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
5Ahmet Hadi Maksudid. 1868 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
6ÜLKER, Hümmet Elioğlu Elizaded. 1907 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
7Orhan, Tevfik Celald. 1905 - ö. 26 Ağustos 1981MeslekGörüntüle
8Ali Rıza Seyfid. 1880 - ö. 14 Temmuz 1958MeslekGörüntüle
9Selim Erdoğand. 29 Mart 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Lostar, Hasan Basrid. 1890 - ö. 25 Ekim 1946Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Nüzhet Sabitd. 1883 - ö. 6 Ocak 1920Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İz, Abdullah Mahird. 28 Ocak 1895 - ö. 9 Temmuz 1974Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13BESÎM, Mehmed Besim Bey b. Ali Rızâ Efendid. 1862 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14VAKTİDOLU/ADİL ALİ, Adil Ali Atalayd. 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15NUSRET, Seyyid Mehmed Nusret Ali Han Efendi, Delhilid. 1848 - ö. ?Madde AdıGörüntüle