Gerçeker, Mustafa Fehmi

Fehmi
(d. 1868 / ö. 16 Eylül 1950)
Şair, Milletvekili, Müderris, Müftü
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bursa Karacabey’de doğmuştur. Babasının ismi Mehmed Emin, annesininki Fatma’dır. Gerçeker, Karacabey Rüşdiyesi ve Mustafa Çelebi Medresesi’nde eğitim gördükten sonra Alasonyalı Hacı Zeynelabidin Efendi’den icazet aldı. Karacabey’de müderrislik, Evkaf Komisyonu Başkanlığı yaptıktan sonra müftülüğe tayin edildi. İttihat ve Terakki üyesi olduğundan komisyon başkanlığı ve müftülükten çıkarıldı. Bunun üzerine Milli Mücadele’ye katıldı. 23 Nisan 1920’den ölümü olan 16 Eylül 1950’ye değin Bursa mebusluğunda bulunan Gerçeker, meclisin açılış duasını da icra etmiştir. (Ertan 1996: s. 27-28; Gerçeker 1982: s.3-9)

Mustafa Fehmi Gerçeker’in Karacabey’den Ankara’ya ve Hilye-i Fahr-i Âlem isminde iki eseri bulunmaktadır. Karacabey’den Ankara’ya adlı eserini oğlu Mehmet Tevfik Gerçeker, babasının notlarından derlemiş ve torunu Mustafa Gerçeker yayımlamıştır. (Ertan 1996: s.27-28) Bu eserde birçok manzum parçanın yanında mensur notlar ve mektuplar yer almaktadır. Gazel, kaside, beyit, kıta, rubaî terkib-i bend, muhammes, müseddes gibi nazım biçimlerinin yanında klasik Türk şiirinin büyük isimleri olan Bâkî, Şeyhülislam Yahya gibi isimlere nazireler vardır. Ayrıca Hafız’ın bir şiirini nazmen tercüme, Nâbî’nin bir şiirini tahmis etmiştir. Bazı şiirlerinin hikâyesi mektuplarında yer almaktadır. Şiirlerinde bazen bir rüyasını mesnevi biçiminde nazmetmiş bazen bir tevhid, na’t, tarih kaleme almıştır. Hilye-i Fahr-i Âlem adlı eseri “mef’ûlü mefâîlün feûlün” vezniyle kaleme alınan, mesnevi nazım biçiminde 1192 beyitten oluşan hilye türünde bir eserdir. Klasik üslupta yazılmış ve yer yer Hâkânî’nin hilyesini eleştirmiş, onun yeterince izah etmediği noktaları açtığını söylemiştir. (Gerçeker 1944)

Kaynakça

Gerçeker, Mustafa Fehmi(1982). Karacabey’den Ankara’ya. Haz. Tevfik Gerçeker. Ankara: TTK.

Gerçeker, Mustafa Fehmi(1944). Hilye-i Fahr-i Âlem. İstanbul: Âsârı İlmiyye Kütüphânesi.

Ertan, Veli (1996). “Mustafa Fehmi Gerçeker”, TDVİA, C.14, 27-28.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. MEHMET YUNUS YAZICI
Yayın Tarihi: 17.09.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Hilye-i Fahr-i ÂlemÂsârı İlmiyye Kütüphânesi / İstanbul1944Şiir
Karacabey'den Ankara'yaTürk Tarih Kurumu / Ankara1982Mektup

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RAHÎMÎ, Abdurrahim Rahîmî Efendid. ? - ö. Kanuni Sultan Süleyman dönemi (1520-1566)Doğum YeriGörüntüle
2ŞÂNÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NAZÎF, Hacı Mü'minzâde Seyyid Abdullah Efendid. ? - ö. 1703-04Doğum YeriGörüntüle
4MUSTAFA, Mustafa Altınkaynakd. 1868 - ö. 1941Doğum YılıGörüntüle
5Konuk, Ahmet Avnid. 1868 (h. 1287) - ö. 14 Mart 1938Doğum YılıGörüntüle
6HALİLd. 1868 - ö. 1929Doğum YılıGörüntüle
7NABURLU BADAMd. 19. yüzyılın sonu - ö. 1950Ölüm YılıGörüntüle
8ALİHAN NİNE, Ayşed. 1865 - ö. 1950Ölüm YılıGörüntüle
9Necip Türkçüd. 1872 - ö. 22 Şubat 1950Ölüm YılıGörüntüle
10Betül Dünderd. 12 Ağustos 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
11NEŞÂTÎ, Ahmed Deded. ? - ö. 1674MeslekGörüntüle
12AZÎZ, Şehlâ Abdurrahman Efendizâde Mehmed Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Hikmet Şevkid. ? - ö. 28 Nisan 1930Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Emin Nihatd. 19 Aralık1838 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Yengin, Muhiddin Raifd. 1880 - ö. 30 Aralık 1955Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MECDÎ, Manavzâde Mustafa Efendid. 1666-67 - ö. 1738-39Madde AdıGörüntüle
17REŞÎD, Mustafa Reşîd Efendid. ? - ö. 1770Madde AdıGörüntüle
18FENNÎ, Hacı Mustafad. ? - ö. 1745-46Madde AdıGörüntüle