Mustafa Fehmi Gerçeker

Fehmi
(d. 1868 / ö. 16 Eylül 1950)
Şair, Milletvekili, Müderris, Müftü
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bursa Karacabey’de doğmuştur. Babasının ismi Mehmed Emin, annesininki Fatma’dır. Gerçeker, Karacabey Rüşdiyesi ve Mustafa Çelebi Medresesi’nde eğitim gördükten sonra Alasonyalı Hacı Zeynelabidin Efendi’den icazet aldı. Karacabey’de müderrislik, Evkaf Komisyonu Başkanlığı yaptıktan sonra müftülüğe tayin edildi. İttihat ve Terakki üyesi olduğundan komisyon başkanlığı ve müftülükten çıkarıldı. Bunun üzerine Milli Mücadele’ye katıldı. 23 Nisan 1920’den ölümü olan 16 Eylül 1950’ye değin Bursa mebusluğunda bulunan Gerçeker, meclisin açılış duasını da icra etmiştir. (Ertan 1996: s. 27-28; Gerçeker 1982: s.3-9)

Mustafa Fehmi Gerçeker’in Karacabey’den Ankara’ya ve Hilye-i Fahr-i Âlem isminde iki eseri bulunmaktadır. Karacabey’den Ankara’ya adlı eserini oğlu Mehmet Tevfik Gerçeker, babasının notlarından derlemiş ve torunu Mustafa Gerçeker yayımlamıştır. (Ertan 1996: s.27-28) Bu eserde birçok manzum parçanın yanında mensur notlar ve mektuplar yer almaktadır. Gazel, kaside, beyit, kıta, rubaî terkib-i bend, muhammes, müseddes gibi nazım biçimlerinin yanında klasik Türk şiirinin büyük isimleri olan Bâkî, Şeyhülislam Yahya gibi isimlere nazireler vardır. Ayrıca Hafız’ın bir şiirini nazmen tercüme, Nâbî’nin bir şiirini tahmis etmiştir. Bazı şiirlerinin hikâyesi mektuplarında yer almaktadır. Şiirlerinde bazen bir rüyasını mesnevi biçiminde nazmetmiş bazen bir tevhid, na’t, tarih kaleme almıştır. Hilye-i Fahr-i Âlem adlı eseri “mef’ûlü mefâîlün feûlün” vezniyle kaleme alınan, mesnevi nazım biçiminde 1192 beyitten oluşan hilye türünde bir eserdir. Klasik üslupta yazılmış ve yer yer Hâkânî’nin hilyesini eleştirmiş, onun yeterince izah etmediği noktaları açtığını söylemiştir. (Gerçeker 1944)

Kaynakça

Gerçeker, Mustafa Fehmi(1982). Karacabey’den Ankara’ya. Haz. Tevfik Gerçeker. Ankara: TTK.

Gerçeker, Mustafa Fehmi(1944). Hilye-i Fahr-i Âlem. İstanbul: Âsârı İlmiyye Kütüphânesi.

Ertan, Veli (1996). “Mustafa Fehmi Gerçeker”, TDVİA, C.14, 27-28.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. MEHMET YUNUS YAZICI
Yayın Tarihi: 17.09.2018
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Hilye-i Fahr-i ÂlemÂsârı İlmiyye Kütüphânesi / İstanbul1944Şiir
Karacabey'den Ankara'yaTürk Tarih Kurumu / Ankara1982Mektup

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BURSEVÎ, Muhyiddin Efendid. ? - ö. 1680Doğum YeriGörüntüle
2FEHMÎ, Fehmî Ali Efendid. ? - ö. 1667-68Doğum YeriGörüntüle
3MEDHÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4VEFÂ, Ahmed Vefâd. 1868 - ö. 1900Doğum YılıGörüntüle
5KADRÎ/KADRİYÂ, Abdülkadir Uslud. 1868 - ö. 10.02.1948Doğum YılıGörüntüle
6Ahmet Avni Konukd. 1868 (h. 1287) - ö. 14 Mart 1938Doğum YılıGörüntüle
7Huriye Önizd. 11 Mayıs 1887 - ö. 02 Kasım 1950Ölüm YılıGörüntüle
8LÂYIKÎ, Muhammed Sezai Alpayd. 1892 - ö. 1950/1958?Ölüm YılıGörüntüle
9Ahmet Sırrı Ulusoyd. 1882 - ö. 1950Ölüm YılıGörüntüle
10MUSTAFA, Kâf Ahmed Çelebi-zâde Mustafa Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11Güzide Sabri Aygünd. 1886 - ö. 1946MeslekGörüntüle
12Sezen Aksud. 13 Temmuz 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Mithat Cemal Kuntayd. 1885 - ö. 30 Mart 1956Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Edip Ali Bakıd. 1896 - ö. 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Hüsnü Açıksözd. 1896 - ö. 27 Ağustos 1939Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SALACIOĞLU, Mustafa Celvetîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17LOKMANÎ, Mustafad. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Mustafa Uçurumd. 10 Haziran 1973 - ö. ?Madde AdıGörüntüle