GÜLŞANÎ, Hafız

(d. 1879/? - ö. 1918/?)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Hafız olan âşık, 1878'de Yozgat Sorgun’un Dedik kasabasında doğmuştur. Dalmızrak Oğullarından Osman Ağa’nın oğludur. Üç yaşında geçirdiği çiçek hastalığından sonra görme yetisini kaybetmiş ve civarda Kör Hafız olarak anılmıştır. Civarın zengin ailelerinden birine mensup olan Gülşanî, babasının odasına gelerek sanatını icra eden âşıkları dinleme ve tanıma imkânı bulur. Odasında her kış âşık karşılaşmaları düzenleyen, ödüller veren Osman Ağa, çocuğunun hayatının tek tesellisi olarak saza ve âşıklığa heves etmesine izin verir. Böylece, odalarına gelen âşıklardan saz çalıp şiir söylemeyi öğrenen Gülşanî, zaman zaman onlarla atışmalar da yaparak sanatını ilerletir. 1918'de vefat eder (Işıtman 1977: 7929-7930).

Gülşanî’nin söylediği şiirlerden bazıları kendi köyünde bugün de ezgili olarak okunmaktadır. Elimizde üç şiiri bulunan Gülşanî, okuryazar olmaması, bir mesleğinin bulunmaması, saz çalması ve şiir söylemeyi âşıklardan öğrenmesi ile Yozgatlı şairler hakkında yapılacak genellemenin dışına çıkan birkaç simadan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Hakkındaki çok az bilgiye ve eldeki üç şiirine bakarak, Gülşanî’nin “âşıklık” geleneği içerisinde yetişen istisnai şairlerden biri olduğunu söylenebilir.

Kaynakça

Işıtman, Mahmut (Mart 1977). “Âşık Gülşanî”. Türk Folklor Araştırmaları. 17 (332): 7929-7930.

Oğuz, M. Öcal (1994). Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü ve Bugünü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ÖCAL OĞUZ
Yayın Tarihi: 11.01.2014
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Gözlerin süzerek hopcivan geldi

Gayet güzellikte hürdane imiş

Gelince ruyumdan bir buse aldı

Ağzında dişleri dürdane imiş

Mecnun oldum yâr cemalin görünce

Seni görüp muradıma erince

Selvi fidan gibi boyları ince

Âferin doğuran merdane imiş

Gün-be-gün artmakta hem şöhretimiz

Bulunan ahbaplar eylesin methimiz

Dalmızrak oğludur aslî zatımız

Gülşanî Dedik’te bir tane imiş

Işıtman, Mahmut (Mart 1977). “Âşık Gülşanî”. Türk Folklor Araştırmaları. 17 (332): 7929-7930.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908Doğum YeriGörüntüle
2İhsan Oktay Anard. 01 Ocak 1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MURAT, Murat Dumand. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Raşit Duranoğlud. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Doğum YılıGörüntüle
5AHMED CAZİMd. 10.06.1879 - ö. 26.01.1926Doğum YılıGörüntüle
6MEHMET, Mehmet Yakıcıd. 1879 - ö. 26.01.1950Doğum YılıGörüntüle
7REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
8EDÎB Emîn Bey, Karahanoğlu Emîn Bey, Erzurumlud. 1894 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
9ALİd. 1854 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
10NİDASIZ, Mehmedd. 1855 ? - ö. 1920 ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11LÜCCETİd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MİCMERÎ, Çankırılıd. ? - ö. 1857/1858Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ADİL FİGANİ, Adil Çiçekd. 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14MEDİNE, Medine Kayapınard. 1935 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15AHMED TAL\'AT, Benlerli-zâde Hâfız Ahmed Tal\'at Efendid. ? - ö. 1903Madde AdıGörüntüle