GÜLŞANÎ, Hafız

(d. 1879/? - ö. 1918/?)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Sorgun’un Dedik kasabasında Dalmızrak Oğullarından Osman Ağa’nın oğlu olarak 1878 yılında doğan Gülşanî’nin asıl adı Hafız olup, üç yaşında geçirdiği çiçek hastalığından sonra âmâ olmuş ve civarda Kör Hafız olarak anılmıştır. Civarın zengin ailelerinden birine mensup olan Gülşanî, babasının odasına gelerek sanatını icra eden âşıkları dinleme ve tanıma imkânı bulur. Odasında her kış âşık karşılaşmaları düzenleyen, ödüller veren Osman Ağa, çocuğunun hayatının tek tesellisi olarak saza ve âşıklığa heves etmesine izin verir. Böylece, odalarına gelen âşıklardan saz çalıp şiir söylemeyi öğrenen Gülşanî, zaman zaman onlarla atışmalar da yaparak sanatını ilerletir (Işıtman 1977: 7929-7930).

Gülşanî’nin söylediği şiirlerden bazıları kendi köyünde bugün de ezgili olarak okunmaktadır. Elimizde üç şiiri bulunan Gülşanî, okuryazar olmaması, bir mesleğinin bulunmaması, saz çalması ve şiir söylemeyi âşıklardan öğrenmesi ile Yozgatlı şairler hakkında yapılacak genellemenin dışına çıkan birkaç simadan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Hakkındaki çok az bilgiye ve eldeki üç şiirine bakarak, Gülşanî’nin “âşıklık” geleneği içerisinde yetişen istisnai şairlerden biri olduğunu söylenebilir.

Kaynakça

Işıtman, Mahmut (Mart 1977). “Âşık Gülşanî”. Türk Folklor Araştırmaları. 17, 332, s. 7929-7930.

Oğuz, M. Öcal (1994). Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü ve Bugünü. Ankara: KB. Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ÖCAL OĞUZ
Yayın Tarihi: 11.01.2014

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Gözlerin süzerek hopcivan geldi

Gayet güzellikte hürdane imiş

Gelince ruyumdan bir buse aldı

Ağzında dişleri dürdane imiş

Mecnun oldum yâr cemalin görünce

Seni görüp muradıma erince

Selvi fidan gibi boyları ince

Âferin doğuran merdane imiş

Gün-be-gün artmakta hem şöhretimiz

Bulunan ahbaplar eylesin methimiz

Dalmızrak oğludur aslî zatımız

Gülşanî Dedik’te bir tane imiş

Işıtman, Mahmut (Mart 1977). “Âşık Gülşanî”. Türk Folklor Araştırmaları. 17, 332, 7929-7930.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KAPLANİ, Hasan Kapland. 02.04.1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ZİYÂ, Yûsuf Ziyâd. 1854 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
3Bahadınlı, Yusuf Ziyad. 9 Eylül 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Çambel, Hasan Cemild. 1879 - ö. Aralık 1967Doğum YılıGörüntüle
5CAVAD HÜSEYNOVd. 1879 - ö. 1967Doğum YılıGörüntüle
6Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Doğum YılıGörüntüle
7REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
8RA'UF, Mehmed Ra'uf Bey, İstanbullud. 1881 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
9MEHMED HİLMÎ, Gümülcinelid. 1869 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
10İKRÂRÎ, Mehmedd. 1844 - ö. 1904Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ÇAL OĞLU, Durmuşd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12GEDAYÎ, Hüseyin Şükrüd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HALİL HOCAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14NİKBETÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15SADIKd. 1864 - ö. ?Madde AdıGörüntüle