Günvar Ali

Ali Hazım Günvar
(d. 8 Temmuz 1953 / ö. ?)
Mimar, Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Öğretmen Güler Hanım ile iktisatçı M. Kemal Günvar'ın oğlu olarak doğdu. Robert Koleji'ni bitirdikten sonra İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden mezun oldu. İstanbul Teknik Üniversitesi'nde Tarihi Yerleşmenin Semiolojisi adlı teziyle yüksek lisansını tamamladı. Hilmi Yavuz'un Boğaziçi Üniversitesi'nde verdiği felsefe derslerini misafir öğrenci olarak takip etti. Mimar olarak dört yıl Bayraklı, Tepekule, İzmir Antik Kenti ve Erythrai kazı çalışmalarına katıldı. Yedi yıl Mimar Prof. Sedad Hakkı Eldem Bürosu'nda çalıştı. Türk Evi, İstanbul Anıları ve Boğaziçi Anıları kitaplarının hazırlık ve basım çalışmalarını yürüttü. 1986’da arkadaşları ile birlikte Şiir Atı dergisini çıkarmaya başladı. Mimarlık dalında Konya Mevlana Kültür Merkezi Proje Yarışması'nda mansiyonla ödüllendirildi. Eyzan adlı kitabıyla 1998 yılı Türkiye Yazarlar Birliği Şiir Ödülü'ne layık görüldü.

Ali Günvar, edebiyat hayatına 1978 yılında Birikim dergisinde yayınlanan ilk şiiri 20. Yüzyıl Şarkıları ile başlamıştır. Günvar, şiiri şu şekilde tanımlamaktadır: "Şiir dilin çok özel bir alanıdır. Yaşanan olgunun dil ile bilinç arasındaki ilk ve hiç dokunulmamış halinde yakalanabilir..." (Günvar, 1999 akt. Tetik, 2015). Şairin şiir hayatına başlama süreci hakkında verdiği şu bilgiler oldukça çarpıcıdır: "İkinci bir dil öğrenmek önemli bir şey. Çünkü ikinci bir dil öğrenince kendi dilinizin bilincine varıyorsunuz. Şiir orada başladı. Kendi dilimin bilincine, sesine, müziğine varmamla başladı." (Narlı, 2018). İnsanın kendisini içinde bulduğu ilk sistemin dil olduğunu düşünen Günvar, bir mimar olarak mimariyi dahi dil mimarisinin dışarı yansıması olarak görmektedir. "Şiir dilin kendisidir, dinamiğidir." (Narlı, 2018) diyen şair, dilin şiir ile alanını genişlettiğini ve mimarisi ile ayakta durduğunu düşünmektedir. Şair, şiir yazma sürecinde etkilendiği şairlerden şu şekilde bahseder: "Şairin ustaları olmaz ama şiirdeki serüvenleri sırasında durup yol, iz sorduğu başka şairler vardır. Ben de bazılarına yol/iz sordum elbette ama onların tariflerini kendi süzgeçlerimden geçirmeden uygulamadım. Yol sorduklarım arasında aklıma geliveren isimlerden Hz. Mevlana, Yunus Emre, Nabi, Niyazi Mısrî, Baki, Şeyh Galip, Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Cenap Şahabettin, Taşlıcalı Yahya, Hilmi Yavuz, Shakespeare, John Done, Ezra Pound, T. S. Eliot, Verlaine, Baudelaire, Hulusi Özoklav, Osman Hakan A., Vural Bahadır Bayrıl, Şavkar Altınel’i zikredebilirim." (Dursun, 2011). Etkilendiği isimlerden hareketle Günvar'ın şiirlerinde hem Divân Edebiyatı'nın hem de Batı Edebiyatı'nın yansımaları olduğu söylenebilir. Kurt (2013), Ali Günvar'ın bu yönü hakkında şunları dile getirmektedir: "Ali Günvar, Ricatlar Kitabı’nda bildiğimiz sıkı şiirine devam ediyor... Bu şiirlerde yoğun tasavvufî ve metinlerarası göndermelerde bulunan şair, Batı sanatının birikiminden de yararlanıyor. Bu bağlamda Ali Günvar, hem Doğulu hem Batılı olmayı başarmış bir zihnin ürünlerini veriyor.".

Ali Günvar, şiirinde mitolojik unsurlara da yer vermiştir. Özellike Yunan mitolojisine sık sık atıflarda bulunmuştur. Şair kendisini mitolojik kahramanlarla özdeşleştirerek mâl olmuş arketipleri günümüz şiiri içerisinde yeniden inşa etmek konusunda oldukça başarılıdır. Çakır (2015), şairin bu yönü hakkında şunları söylemiştir: "İzmirli şair, doğduğu toprakların da etkisiyle Antik Yunan (Roma) mitolojisine hakimdir. Günvar'ı okurken çok Tanrılı dönemlere ait efsane ve masalların içinde bulursunuz kendinizi. Her an bir Yunan tanrısı, tanrıçası yahut peri ile karşılaşabilirsiniz. Üstelik şair, efsanelerle opera şarkılarını ustaca birbirine adapte eder şiirlerinde. Ortaya eşi görülmemiş entelektüel düzeyde şiirler çıkar."

Ali Günvar, mimari ve şiire dair bakış açısını dil ekseninde başarılı bir şekilde harmanlamış bir şairdir.

Kaynakça

Çakır, Çağla Göksel (2015). "Nota, Efsane, Seyr-ü Süluk Ya Da Ali Günvar Şiiri". http://www.kitaphaber.com.tr/nota-efsane-seyr-u-suluk-ya-da-ali-gunvar-siiri-k1999.html adresinden edinilmiştir. [Erişim Tarihi: 24.11.2019]

Dursun, Zeki (2011). "Şiir Hiçbir Amaca Hizmet Etmeyecek". https://www.dunyabizim.com/soylesi/siir-hicbir-amaca-hizmet-etmeyecek-h6155.html adresinden edinilmiştir. [Erişim Tarihi: 24.11.2019]

Kurt, Osman (2013). "Poetikasına Sadık Kalarak Sıkı Şiirin Peşinde". https://www.dunyabizim.com/kitap/poetikasina-sadik-kalarak-siki-siirin-pesinde-h14626.html adresinden edinilmiştir. [Erişim Tarihi: 24.11.2019]

Narlı, Mehmet (2018). "Yüz Yüze Konuşmalar Yaşayan Edebiyat - Ali Günvar". [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=hE2gjH0W9Do [Erişim Tarihi: 24.11.2019]

Tetik, Bünyamin (2015). Divan Şiirinin Ali Günvar Şiirinde Görünümü. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Cilt:10 Sayı:8, s. 1963-1980.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BÜŞRA KİRAZ
Yayın Tarihi: 27.11.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Çarpık Hüzünler KantatıÜç Çiçek Yayınevi / İstanbul1985Şiir
AnthropomorphusŞiir Atı Yayıncılık / İstanbul1987Şiir
EyzanYediiklim Yayınları / İstanbul1997Şiir
Doğru YazılarEst&Non Yayınevi / İstanbul1999Deneme
Nisyan ve Rapsodiİstanbul Yayınları / İstanbul2002Şiir
Ricatlar KitabıKenan Ofset Yayınevi / İstanbul2013Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Gülbent, Cemd. 16 Ağustos 1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ÂKİF, Hasan Âkifd. 1882 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Naci Sadullahd. 1912 - ö. 27 Ağustos 1975Doğum YeriGörüntüle
4Erbaş, Şükrüd. 7 Eylül 1953 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Yücel, Adnand. 27 Mart 1953 - ö. 24 Temmuz 2002Doğum YılıGörüntüle
6Uzunyaylalı, M. Talatd. 01 Ocak 1953 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Selim Erdoğand. 29 Mart 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Özdem, Oğuzd. 04 Mart 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Yılmaz Erdoğand. 04 Kasım 1967 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Halil Gökhand. 17 Temmuz 1967 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Hakan Kalkand. 08 Ocak 1979 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Akay, Hasand. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Bolayır, Ali Ekremd. 02 Ağustos 1867 - ö. 27 Ağustos 1937Madde AdıGörüntüle
14ADNÎ, Şeyh Hasan Adnî Efendi, Uzun Ali Efendizâded. ? - ö. 1713-14Madde AdıGörüntüle
15ALİ İZZET/İZZETİ/NEFRETİ, Ali İzzet Özkand. 1902 - ö. 1981Madde AdıGörüntüle