Gürel, Emin Recep

(d. 1899 / ö. 1970)
Şair, Öğretmen
(Çocuk Edebiyatı / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Emin Recep Güler, 1899'da Selanik'in Pazar Tekkesi Mahallesi'nde doğmuştur. Babası Aziz Bey, adliye memurudur. İlk ve orta öğrenimini Selanik’te tamamlamış, dönemin gözde okullarından biri olan Terakki İdadisinden mezun olmuştur. Daha sonra İstanbul’a gelerek Halkalı Yüksek Ziraat Okuluna kayıt olmuş, mezun olduktan sonra tütün ziraatıyla uğraşmıştır (Ergun 1936: 1243). Bir süre Bulgaristan’da bulunmuş, bu süre zarfında Bulgarca öğrenmiştir. Bulgaristan Yeni Trakya Tütün Şirketi'nde müdür, İnhisarlar İdaresi'nde tütün eksper muavini, Şişli Terakki Lisesi’nde öğretmen ve idareci olarak çalıştı. 1933'te bir yuva ve ilkokuldan oluşan Yeni Nesil adlı özel bir okul açtı ve burada üç yıl müdürlük yaptı. Selçuk Kız Sanat Enstitüsü’nde ve Sultanahmet Ticaret Lisesi’nde öğretmenlik görevlerinde bulundu. 1970'te vefat etti.

Yeni Lisan hareketinin etkisiyle edebiyatla ilgilenmeye başlayan Emin Recep, ilk şiirlerini öğrencilik yıllarında yazmaya başlar. Genç Yolcular, Ümid, Dergâh, Yeni Mecmua, Altın Kalem, Hayat, Güneş, Resimli Ay, Yarım Ay'da şiirlerini yayımlar. Yeni Mecmua’da ve Celal Sahir tarafından ayda bir defa yayımlanan Kitaplar’da hece vezniyle şiirler yazan şairler arasında yer alır. Nazım birimi olarak genellikle dörtlük kullandığı görülmektedir. Şiirleri, yaşadığı dönemde takdir toplamıştır. Yakup Kadri, Emin Recep'in şiirlerinin ruh ve mazmun itibariyle taşıdığı yeniliklere dikkat çekmiş, Yahya Kemal ise kendisini "yeni tahassüste ve yeni zevkte" güzel şiirler yazan şairler arasında göstermiştir. Bulgar ve Fransız edebiyatlarıyla da iştigal etmiştir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yeni değerlerin çocuklara benimsetilmesi amacıyla çocuk edebiyatına yönelen şairlerden biri olmuştur. Bir yetişkin dikkatiyle çocuk duyarlılığını yakalamaya çalışan şairin, 1928'de yayımladığı Altın Kitap'ta çocuklara yönelik eğitici şiirleri mevcuttur.

Emin Recep Gürel’in, gerek yetişkinler için gerekse yetişme çağındakiler için yazdığı şiirlerle tarz, tavır ve eda bakımından hececi şiir anlayışı ve millî edebiyat hareketinin içerisinde, memleketçi edebiyat çığırının gerçekçi tarafından ziyade romantik pastoral tarafında değerlendirilmesi daha uygundur. Rahat ve ahenkli söyleyişi, samimi ifadesinin yanında şekil bakımından batılı formları da yoklayan bir sanatkâr olarak Türk şiirinde kendine mahsus bir yer tuttuğunu, çok parlak olmasa da usta isimlerle bir arada eser sahibi bir şair sıfatıyla edebiyat tarihinde mütevazı bir mevkii hak ettiğini söylemek gerekir (Ergun 1936: 1243). Emin Recep'in dergilerde kalan çok sayıda şiirini bir araya getirme çalışmaları, şairin yıllar geçtikçe unutulan isminin tekrar hatırlanmasını sağlamaktadır.

Kaynakça

Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi (2004). "Gürel, Emin Recep".  Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. C. 4. s. 283.

Banarlı, Nihad Sâmi (1983). Resimli Türk Edebiyâtı Târihi IIİstanbul: Millî Eğitim Basımevi. s. 1131.

Ergun, Sadeddin Nüzhet (t.y.). "Emin Receb (Gürel)". Türk Şairleri. C. 4. s. 1243-1245.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. Cilt 3. İstanbul: Suhulet Basımevi

Özarslan, Ersin (2013). “Emin Recep Gürel’in Dergilerde Kalan Kalem Mahsullerinden On İki Şiiri ve Terbiyevî Bir Monologu (Şiirlerine Yeni Ekler II)”. Millî Eğitim Dergisi. S. 200. s. 159-179.

Özbalcı, Mustafa (1993). Emin Recep Bey ve Şiirleri. Samsun: Eser Matbaası.

Polat, Nâzım Hikmet (1997). “Emin Recep Bey ve Şiirleri’ne Bazı Ekler”. Türklük Bilimi Araştırmaları. S. 4. s. 203-218.

Şimşek, Tacettin (2014). "Çocuk Edebiyatı Tarihine Ön Söz". Türk Dili -Çocuk ve İlk Gençlik Edebiyatı Özel Sayısı-. C. 107. S. 756. s.15-58.

Yalçın, Murat (Ed.) (2010). "Emin Recep". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. C. 1. s. 374.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ESENGÜL SAĞLAM CAN - MEHMET EMİN DEDE
Yayın Tarihi: 19.07.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Altın KitapResimli Ay / İstanbul1928Şiir
Çocuk ŞarkılarıResimli Ay / İstanbul1929Derleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Esenyel, Mehmet Bozkurtd. 1920 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BAHŞÎ, Mehmed Bahşî Efendid. ? - ö. 1628-29Doğum YeriGörüntüle
3Sertoğlu, Muratd. 1912 - ö. 27 Eylül 1989Doğum YeriGörüntüle
4HATİCE MİHRAP, Fatmad. 1899 - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
5NEVZAT, Nevzat Gençd. 1899 - ö. 1985Doğum YılıGörüntüle
6Cəfər Cabbarlıd. 22 Mart 1899 - ö. 31 Aralık 1934Doğum YılıGörüntüle
7Refik Ahmet Sevengild. 1903 - ö. 13 Eylül 1970Ölüm YılıGörüntüle
8İCAZET, Ali Beşikteped. 1901 - ö. Mayıs 1970Ölüm YılıGörüntüle
9MÜCRİMÎ, Mehmet Özbozokd. 1882 - ö. 1970Ölüm YılıGörüntüle
10Ural, Fuldend. 4 Mart 1951 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 1917MeslekGörüntüle
12Halman, Talât Saitd. 7 Temmuz 1931 - ö. 5 Aralık 2014MeslekGörüntüle
13Şahinkanat, Sarad. 1 Ocak 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Bahar, Burcud. 11 Mayıs 1977 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Bülbül, Mustafad. 01 Ocak 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Nar, Alid. 15 Mayıs 1941 - ö. 16 Temmuz 2015Madde AdıGörüntüle
17ASLAN GAYSERİLİM, H. Recep Çalkanerd. 1947 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18MEHMED, Mîrza Beyzâde Mehmed Emin Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle