Gürsel, Korat

Kemal Safa Güntekin
(d. 07 Temmuz 1960 / ö. ?)
Hikâyeci, romancı, öğretim görevlisi
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Kayseri’de üç kardeşin en küçüğü olarak dünyaya geldi, erken çocukluk dönemini bu şehirde geçirdi. Korat babasının okuma arzusundan çok etkilendi. Okul yıllarında Yaşar Kemal, Aziz Nesin, Orhan Kemal, Sabahattin Ali, Heinrich Böll ve Franz Kafka gibi yazarları okudu. 1977 yılında Hacı Bektaş Lisesi'nden mezun oldu. 1978 yılında Kayseri Öğretmen Enstitüsü’ne kayıt oldu, mezun olunca Ankara Üniversitesi Ekonomi Bölümü’nden kabul aldı. Ancak 1980’de aldığı hapis cezası nedeniyle üniversite eğitimine devam edemedi. 1981’de tüm suçlamalardan aklandı ve üniversite sınavına tekrar girdi, 1985'te mezun oldu. İlk yazısı 1984’te Yarın dergisinde yayımlandı. Mayıs, Edebiyat Dostları, Edebiyat ve Eleştiri dergilerinde yazılar yayımladı, çeşitli üniversitelerde dersler verdi. Yazarın romanlarından Unutkan Ayna, 2017 yılında Orhan Kemal Roman Armağanı'na layık görüldü. Gürsel Korat Ankara’da yaşamaktadır.

Gürsel Korat, öykü, senaryo, oyun ve roman gibi farklı türlerde yapıtlar vermiştir. Anadolu Ortaçağı'na duyduğu ilgi ile döneminin diğer yazarlarından ayrılmaktadır. Farklı dinlere ve milletlere mensup kişileri barındıran romanlarında Korat tüm insanlık için ortak olan kin, kıskançlık, zalimlik gibi olumsuz unsurları ve bunlar dönüştürme potansiyeline sahip olan, aşk, arkadaşlık, dayanışma gibi olumlu unsurları karşılaştırmalı bir bakışla ele alır. Korat'ın basılan ilk kitabı Zaman Yeli (1994) idi. 1254'te geçen roman Kapadokya'nın Moğol istilası altındaki elli yılını anlatır. Korat'ın edebi çizgisinin ilk işaretlerini taşıyan bu romanda, yazarın zaman kavramına ve varoluşçu temalara duyduğu ilgi açıkça görülmektedir. 1996’da yazarın Çizgili Sarı Defter adlı öykü kitabı, bir sene sonra da Sokakların Ölümü (1997) adlı monografisi yayımlandı. Çizgili Sarı Defter'de de farklı temalar üzerinden aslında zaman unsuru tartışılır: Korat, Kayseri'nin dönüşümü, evli bir kadının genç bir adamla yaşadığı aşk vs. gibi çeşitli konulara eğilen öykülerde zamanın dönüştürücü gücünü sorgular. Sokakların Ölümü, benzer bir çerçevede Kayseri'nin dönüşümünü ele almaktadır.

1998’de Korat, 1980 askeri darbesinin ertesinde, bir öğrenci olarak tecrübe ettiği hapishane koşullarını anlatan Ay Şarkısı romanını yayımlar. Yazar, bu romanda, Mamak cezaevindeki devrimci geçlerin yıllar sonra bu mücadelenin uzağına düşecek şekilde değişmelerini konu edinir. Yazarın 1999 yılında yayımladığı Güvercine Ağıt, 1294'te Moğol istilası altındaki Anadolu'da geçmektedir. Korat, İlhanlılar, Ermeniler, Venedikli tüccarlar ve Bektaşi dervişlerinin bir arada olduğu kozmopolit Anadolu'yu başarıyla yansıtır. Korat, 2003’te Taş Kapıdan Taçkapıya: Kapadokya başlıklı, fotoğraflar ve çizimler de içeren Kapadokya monografisini yayımladı. Aynı yıl, edebiyat kamusu, yayıncılık sektörü, çoksatan kitaplar gibi konular üzerine olan yazılarını topladığı Kristal Bahçe başlıklı kitabını yayımladı.

Yazar, 2004’te gölge temalı yedi hikayesinin birleşimi olan Gölgenin Canı adlı kitabını yayımladı. 2006’da “Başkalaşım” adlı kısa hikayesi Almanca'ya çevrildi ve Liebe, Lügen und Gespenster (Love, Lies and Ghosts) derlemesinde yayımlandı. Korat, Kapadokya’ya odaklanmaya Kalenderiye (2008) adlı romanı ile devam etti. Roman 1324'te başlar ve 1527'deki Kızılbaş isyanlarına uzanır. Aynı yıl, Basın Dili (2008) kitabı ve yazılarının bir derlemesi olan Dil, Edebiyat ve İletişim adlı kitabı yayımlandı.

2009’da Kalenderiye prestijli bir ödül olan Dame de Sion Edebiyat Ödülü'nü aldı. 2009 yılında Kemal Sefa Güntekin lakabıyla Levent Cantek ile birlikte Kadın Düşkünü adlı romanı, 2010 yılında da yine aynı takma isim ve Levent Cantek ile birlikte Rita isimli romanı yayımladılar. 1950'lerde Demokrat Parti zamanlarında geçen Kadın Düşkünü, Anadolu'nun gündelik hallerini kadın-erkek ilişkilerine odaklanarak mercek altına alır. Rita da, benzer bir çerçevede Anadolu burjuvazisini eleştirir; roman, Kayseri'ye yerleşen ve tüm ahalinin dikkatini üzerinde toplayan bir kadın hakkındadır.

Korat, Rüya Körü (2010) kitabıyla tekrar Anadolu Ortaçağı'na döndü. 11. yy'da İstanbul'da geçen roman, güç ve hakimiyetin yitimine duyulan korkuyu işler. Korat kızı küçükken ona kendi yazdığı ve anlattığı hikayeleri Pofkuyruk (2013) isimli bir kitapta topladı. Yazar, 2014 yılında Yine Doğdu Tanyıldızı ve 2016 yılında ise Unutkan Ayna adlı romanlarını yayımladı. Yine Doğdu Tanyıldızı, Mevlana ve Şems hikayesinin bir uyarlamasıdır. Roman Niğde'de geçer; yazar, lirik bir dille bu hikayeyi dönüştürür ve kıskançlık temasını başarıyla ele alır. Unutkan Ayna, 12 Haziran 1915 ile 22 Haziran 1915 tarihleri arasındaki on günü işler; roman Nevşehir'de geçmektedir. Korat, bu romanında, Osmanlı Ermenilerinin tehcir edilmelerine ilişkin kararın Nevşehir'de uygulanışını ele alır. Korat, 2017’de Kunday: Gölgeler Çağı adlı bir çocuk kitabı daha yayımladı. Aynı yıl, yazarın, Çizgili Sarı Defter ve Gölgenin Canı kitapları, Dalgın Dağlar adı altında birlikte yeniden basıldı.

Kaynakça

Gürsel Korat, DLB: Dictionary of Literary Biography 379, Gale, 2017: 194-204.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİMEN GÜNAY ERKOL
Yayın Tarihi: 27.07.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kunday: Gölgeler ÇağıYKY / İstanbul2017Diğer
Bir Ayı Ne İster?YKY / İstanbul2016Diğer
Unutkan AynaYKY / İstanbul2016Roman
Yine Doğdu TanyıldızıYKY / İstanbul2014Roman
PofkuyrukYKY / İstanbul2013Diğer
Rüya Körüİletişim / İstanbul2010Roman
Ritaİletişim / İstanbul2010Roman
Kadın Düşkünüİletişim / İstanbul2009Roman
Basın Diliİletişim / İstanbul2008İnceleme
Kalenderiyeİletişim / İstanbul2008Roman
Gölgenin Canıİletişim / İstanbul2004Hikâye
Taş Kapıdan Taçkapıya: Kapadokyaİletişim / İstanbul2003İnceleme
Kristal Bahçeİletişim / İstanbul2003İnceleme
Güvercine Ağıtİletişim / İstanbul1999Roman
Ay Şarkısıİletişim / İstanbul1998Roman
Sokakların Ölümüİletişim / İstanbul1997İnceleme
Çizgili Sarı Defterİletişim / İstanbul1996Hikâye
Zaman Yeliİletişim / İstanbul1994Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSMAİLd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ZÜHDÎ, Hasand. 1860-1861 - ö. 25.09.1938Doğum YeriGörüntüle
3ENVERd. 1828 - ö. 1911Doğum YeriGörüntüle
4Ünal Bolatd. 22 Temmuz 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ünal, Mustafad. 25 Nisan 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Karahan, Hakand. 1 Ocak 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Yurdakul, Ahmetd. 20 Kasım 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Nurcan Toprakd. 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Koca, Osmand. 26 Eylül 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Akdemir, Aysend. 1941 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Akçay (ÖZ), Perihand. 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Salih Aydemird. 10 Ocak 1967 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Bilbaşar, Kemald. 1 Şubat 1910 - ö. 21 Ocak 1983Madde AdıGörüntüle
14KEMAL, Kemal Doğand. 05.07.1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Kemal Ahmetd. 1904 - ö. Ekim 1934Madde AdıGörüntüle