HÂFIZ HAKKI PAŞA, Vicdânî, Manastırlı

(d. 1296/1879 - ö. 1333/1915)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1879 yılında Manastır'da doğdu. Asıl adı Hâfız İsmail Hakkı Paşa'dır. Süvari mülazımı Hacı Halîl Efendi'nin oğludur. Çocukluğunda Siroz ve Köprülü'de okumuş ve bu esnada hafız olmuştu. Manastır'da askeri rüşdiye ve idadide okuduktan sonra İstanbul'a gelerek Harbiye'ye girdi. 1902 senesinde Harbiye'den sınıfının birincisi olarak erkân-ı harp yüzbaşısı unvanıyla mezun oldu. Manastır ve Selanik vilayetlerinde Bulgar ve Rum komitelerinin takibinde bulundu. 1908 Meşrutiyetinin ilanı hareketine katıldı. Meşrutiyetten sonra onun da adı hürriyet kahramanı olarak anılmaya başlandı. İstanbul'da erkân-ı harbiye dördüncü derecesine memur oldu. Viyana ataşeliğine tayin edildi. 31 Mart 1325/1909 ihtilali üzerine Viyana'dan Selanik'e giderek hareket ordusuna iltihak etti ve Hareket ordusu ile yeniden İstanbul'a girdi. İhtilal hareketi bastırılınca Viyana'ya görevinin başına döndü. Daha sonra erkânıharbiye ikinci reisliğiyle İstanbul'a geldi. 1910 yılında Behiye Sultan ile evlenerek saraya damat oldu. 1. Dünya Savaşı'nda Doğu cephesinde kolordu komutanlığı yaptı. Sonra rütbesi livalığa yükseltilerek Paşa olarak 3. Ordu komutanlığına terfi etti. Bu görevde iken 1333/1915 yılında tifüs hastalığından Erzurum'da vefat etti. Kars Kapısı civarında defnedildi.

Eserleri şunlardır:

1. Bozgun: 23 sayfa hâlinde 1330 yılında İstanbul'da basıldı.

2. Şanlı Asker Ali Çavuş: Bu eserin birinci baskısı 118 sayfa olarak 1327 yılında İstanbul'da, ikinci baskısı da 131 sayfa olarak 1330 yılında yine İstanbul'da basılmıştır.

3. Yiğitlik ve Birlik: Bozgun'a zeyl olarak yazdığı bu eser basılamamıştır.

Hâfız Hakkı Paşa güzel söz söyler, bilgili, zeki, hafızası kuvvetli, mert bir kişiydi. Avusturya'nın Bosna Hersek'i ilhakı sırasında Sultanahmet Camii avlusunda yapılan mitingte o zaman hürriyet kahramanlarından olarak tanıtılan Hâfız Hakkı Paşa gayet açık bir Türkçe ile çok güçlü bir konuşma yapmıştı. Aynı zamanda değerli bir muharrirdi. Hâfız Hakkı Paşa, Şûrâ-yı Ümmet ve Tanîn gazetelerinde Vicdânî imzasıyla bazen de imzasız olarak birçok makaleler yazmıştır.

Kaynakça

Gövsa, İbrahim Alaeddin (1945). Türk Meşhurları Ansiklopedisi. İstanbul.

Gövsa, İbrahim. Alaeddin (1933-1935). Meşhur Adamlar, Hayatları, Eserleri. C. II. İstanbul.

Güldüoğlu, Emine (hzl.) (2008). Mehmed Zeki Pakalın-Sicill-i Osmânî Zeyli. "Hafız Hakkı Paşa". Ankara: TTK Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 10.06.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FEYZÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2FÂ’İK, Sâlih Fâ'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Doğum YeriGörüntüle
3HÂFIZ, Ebûbekird. ? - ö. 1803Doğum YeriGörüntüle
4HÜZNÎ BABA/HİZBÎ, Mehmed Bahaeddind. 1879 - ö. 1936Doğum YılıGörüntüle
5RA'ÛF BEY, Leskoviklid. 1879 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6AHMED CAZİMd. 10.06.1879 - ö. 26.01.1926Doğum YılıGörüntüle
7DERVİŞOĞLU/RECEP, Recepd. 1845 - ö. 27.05.1915Ölüm YılıGörüntüle
8SÜMMÂNÎd. 1861 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
9KARÂRÎ, Tahird. 1835/1826 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
10MAHVÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1645-46MeslekGörüntüle
11Pirimkul Kadirovd. 25 Ekim 1928 - ö. 21 Aralık 2010MeslekGörüntüle
12RE'FET PAŞA, Süleyman Re'fet, İstanbullud. 1807 - ö. 1865MeslekGörüntüle
13DÜRRÎ, Süleymând. 1820-21 - ö. 1861\'den önceAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EFLÂKÎ, Tekirdağlıd. 1808 - ö. 1876Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15VEHBÎ, Hacı Şeyh Mehmedd. 1837 - ö. 1885Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NÂZİKÎ/NAZÜKÎ, Mustafa Nâzikî Efendi b. Mehmed Nâzikî Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1668Madde AdıGörüntüle
17NASÛHÎ, Şeyh Nasûhî Efendid. ? - ö. 1518-19Madde AdıGörüntüle
18RÂGIB, Muhammedd. 1762 - ö. 1824Madde AdıGörüntüle