HÂKÎ, Yûsuf

(d. ?/? - ö. 1480-81 - 1512-13 ?/885-918 ?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Yûsuf’tur. Üsküplüdür. Manastırlı gösterilmesi (Canım 2000: 243) muhtemelen doğru değildir. II. Bâyezîd (sal.1481-1512) devrinde öldü. Yıldırım Bâyezîd zamanında öldüğü bilgisi (Mehmed Süreyyâ 1996: 559; Şemseddîn Sâmî 1898: 2013) yanlıştır. Sehî (İsen 1998: 191), bir dönem zahirî ilimlerle uğraşıp sonra vazgeçtiğini belirttiği Hâkî’nin, Türkçe ve Farsça çok sayıda şiiri yazdığını söylemiştir. Ahlâk-ı Nâsırî’den tercüme ettiği Pend-nâme adında bir risale yazdığından söz edilmişse (Canım 2000: 243) de kataloglarda ne bu ne de başka bir eserine rastlanmıştır. Hâkî, tezkirecilere göre marifetli bir şahsiyet, ancak vasat bir şairdir. 

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Sehî Bey Tezkiresi. Ankara: Akçağ Yay.

Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha, M. Çakır, H. Koncu (hzl.) (2012). Mehmed Tevfik, Kâfile-i Şu’arâ. İstanbul: Doğu Kitaplığı.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1981). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Mehmed Süreyyâ (1996). Sicill-i Osmânî. C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Şemseddin Sâmî (1316). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 3. İstanbul.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. hzl. C. Kurnaz; M. Tatcı. Ankara: Bizim Büro Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). C. 4. “Hâkî (Üsküplü)”. İstanbul: Dergâh Yay. 25.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ASLI GÜRSOY
Yayın Tarihi: 04.04.2014

Eserlerinden Örnekler

Pend-nâme’den

Tehevvür kim cünûndan bir burakdur

Ne gelse ehline anun ehakkdur

Tehevvür aklı kor zîrâ amelden

Olur hâlî çü esbâb-ı hıyelden

Odur âkil müdârâ ola kârı

İde râzı sıgârı vü kibârı

Dahı hem azb ü cerb ola lisânı

Ki rûhı gibi seve halk anı

Yirinde hoşdur itse rîş-handi

Beğense halkı vü itse pesendi
 

Müdârâ kıl müdârâ âlemîdür

Müdârâ eyler ol kim âdemîdür

Velîkin olma gammâz u münâfık

Nifâk ehlin ne halk ister ne Hâlık

Ulularla dahî hem urma pençe

Esirge cânunı virme şikence

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 244.

Şi’r

N’ola cellâd ise gamzen esirgemez mi insânı

Esirger göricek kâfir garîblikde müselmânı

Zenahdânında ko yatsun misafirdür bu dervîşi

Be gâyet ki yazıkdur kim kişi incide mihmânı

İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Sehî Bey Tezkiresi. Ankara: Akçağ Yay. 191.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SALÂHÎ, Abdullah Salâhaddînd. 1705 - ö. 1782Doğum YeriGörüntüle
2Mahmut Özayd. 1909 - ö. 12 Ağustos 1980Doğum YeriGörüntüle
3RİNDÎ, Mehmed Rindî Efendid. ? - ö. 1565Doğum YeriGörüntüle
4SALÂHÎ, Abdullah Salâhaddînd. 1705 - ö. 1782Doğum YılıGörüntüle
5Mahmut Özayd. 1909 - ö. 12 Ağustos 1980Doğum YılıGörüntüle
6RİNDÎ, Mehmed Rindî Efendid. ? - ö. 1565Doğum YılıGörüntüle
7SALÂHÎ, Abdullah Salâhaddînd. 1705 - ö. 1782Ölüm YılıGörüntüle
8Mahmut Özayd. 1909 - ö. 12 Ağustos 1980Ölüm YılıGörüntüle
9RİNDÎ, Mehmed Rindî Efendid. ? - ö. 1565Ölüm YılıGörüntüle
10SALÂHÎ, Abdullah Salâhaddînd. 1705 - ö. 1782Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Mahmut Özayd. 1909 - ö. 12 Ağustos 1980Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12RİNDÎ, Mehmed Rindî Efendid. ? - ö. 1565Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SALÂHÎ, Abdullah Salâhaddînd. 1705 - ö. 1782Madde AdıGörüntüle
14Mahmut Özayd. 1909 - ö. 12 Ağustos 1980Madde AdıGörüntüle
15RİNDÎ, Mehmed Rindî Efendid. ? - ö. 1565Madde AdıGörüntüle