HALÎLÎ, İbrâhîm Halîlî Paşa

(d. ?/? - ö. 1223/1808-09)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Halîlî Paşa, İşkodra civârında bulunan Boşat karyesi hanedanından Mustafâ Paşa-zâde vezir Koca Mehmed Paşa’nın oğludur. İşkodra’da doğdu. İşkodra âlim ve şairlerinden Murtazâ Sâfî Efendi’den eğitim aldı. 1211/1796-97 yılında kardeşi Kara Mahmûd Paşa’nın şehit olması üzerine İşkodra ve 1218/1803-04 yılında da -seraskerlik unvanının ihdasıyla- Rumeli Eyaleti Valiliği görevine getirildi. Burada eşkıyalarla başarılı bir şekilde mücadele etmesi üzerine vezirlik rütbesiyle ödüllendirildi. Sonra yine İşkodra Valiliği görevine geri döndü. 1223/1808-09 yılında -valiliğinin on ikinci senesinde- vefât etti. Mezarı İşkodra’da, babası tarafından yaptırılmış olan Kurşunlu Câmii hazîresindedir. Babası ve kardeşi gibi o da İşkodra ve çevresinde cami, medrese ve kütüphaneler inşa ederek dine ve ilme hizmetlerde bulundu.

Şiirlerinde Halîlî mahlasını kullandı. İşkodra’ya davet ettiği şairlerle birlikte şiirler söylerdi. Diyarbakırlı Ali Emîrî Efendi, “İşkodra Vilâyeti Osmanlı Şâirleri” adıyla İkdâm Gazetesi’nde yayımladığı makalelerinde İşkodra ve civarında inceleme imkânı bulduğu mecmualarda İbrahim Halilî Paşa’nın şiirlerini ve nazirelerini gördüğünü söylemektedir (İnal 2000: 796). Kaynaklarda şairin edebî kişiliğine ilişkin bir değerlendirme ve eseri olup olmadığına dair bir bilgi bulunmamaktadır.

Kaynakça

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)  (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 258.

Özgül, Kayahan (hzl.) (2000). İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ). C. 2. Ankara: AKM Yay. 795-797.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MEHMET GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 24.09.2014
Güncelleme Tarihi: 18.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gül nikâbın refʿ edip şekvâya hâcet kalmadı

Cennet-i rûyun görüp dünyâya hâcet kalmadı

Kadd-i mevzûnun görüp ey şâh-ı hûbânım benim

Serv-i bâğ-ı cennet ü Tûbâya hâcet kalmadı

Meclisin dârü’ş-şifâ yâkût-ı ahmerdir lebin

Rûh-bahşâdır sözün Îsâ’ya hâcet kalmadı

İçmem ey vâ‘iz seninle ba‘d-ez-în artık nihân

Bendedir hamr-ı ezel sahbâya hâcet kalmadı

Serserî gezdim cihân iklîmini Mecnûn gibi

Dilde buldum yârimi Leylâ’ya hâcet kalmadı

Ey Halîlî ben bu gün oldum cihânın mukbili

Yâr ile yâr olmuşum Dârâ’ya hâcet kalmadı

(Özgül, Kayahan (hzl.) (2000). İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ). C. 2. Ankara: AKM Yay. 797.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HİKMETÎd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
2HULÛSÎ, Toptan-zâde Şa'bân Hulûsî Bey, İşkodralıd. 1775 - ö. 1833Doğum YeriGörüntüle
3ÂCİZÎ, Süleymand. ? - ö. 1738/1747Doğum YeriGörüntüle
4HİKMETÎd. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
5HULÛSÎ, Toptan-zâde Şa'bân Hulûsî Bey, İşkodralıd. 1775 - ö. 1833Doğum YılıGörüntüle
6ÂCİZÎ, Süleymand. ? - ö. 1738/1747Doğum YılıGörüntüle
7HİKMETÎd. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
8HULÛSÎ, Toptan-zâde Şa'bân Hulûsî Bey, İşkodralıd. 1775 - ö. 1833Ölüm YılıGörüntüle
9ÂCİZÎ, Süleymand. ? - ö. 1738/1747Ölüm YılıGörüntüle
10HİKMETÎd. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
11HULÛSÎ, Toptan-zâde Şa'bân Hulûsî Bey, İşkodralıd. 1775 - ö. 1833MeslekGörüntüle
12ÂCİZÎ, Süleymand. ? - ö. 1738/1747MeslekGörüntüle
13HİKMETÎd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HULÛSÎ, Toptan-zâde Şa'bân Hulûsî Bey, İşkodralıd. 1775 - ö. 1833Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ÂCİZÎ, Süleymand. ? - ö. 1738/1747Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HİKMETÎd. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
17HULÛSÎ, Toptan-zâde Şa'bân Hulûsî Bey, İşkodralıd. 1775 - ö. 1833Madde AdıGörüntüle
18ÂCİZÎ, Süleymand. ? - ö. 1738/1747Madde AdıGörüntüle