HÂMİD, Nazîf-zâde Ahmed Hâmid Efendi

(d. ?/? - ö. 1832/1248)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul'da doğdu. Asıl adı Ahmed Hâmid Efendi'dir. Şiirlerinde Hâmid mahlasını kullandı. Hâcegândan Nazîf Efendi'nin oğlu olduğu için Nazîf-zâde sanıyla tanındı. Uzun süre Kethudâ Kalemi'nde görev yaptı. Bir müddet Menâsıb-ı Dîvâniyye'ye devam etti. Sonra hâcegâna dahil oldu. Padişah III. Selîm devrinde Galata Mevlevihanesi şeyhi olan Gâlib Efendi'ye intisap ederek Mevlevi tarikatına girdi. Mevlevi tarikatına girdikten sonra bulunduğu görevden çekildi. Ömrünün son yıllarında insanlardan uzaklaştı. Yeniköy'de bulunan sahilhanesinde münzevi bir hayat yaşadı. 1248/1832 yılında seksen yaşını geçkin olduğu hâlde İstanbul'da vefat etti. Yeniköy'deki yalısının önünde bulunan suffeye defnedildi.

Hâmid Efendi'nin Sicill-i Osmânî'de, Kâmûsu'l-A'lâm'da ve Fatîn Tezkiresi'nde müretteb Dîvân'ı olduğu bildiriliyor.

Fatîn'e göre Hâmid Efendi, şairliğinin yanında hatt-ı ta'lîkte mahareti olan usta bir hattat idi. Musikide de kabiliyeti ve önemli ölçüde bilgisi vardı (Fatîn 1271: 57). Şeyhülislam Ârif Hikmet ise Tezkire'sinde, Hâmid'in çok sayıda gazeli bulunduğunu, bunların rengin lafızlarla süslü fakat anlam ve vezin açısından kusurlu ve boş olduğunu söyleyerek şairin şiiriyyet yönüne eleştiri getirmektedir (Ârif Hikmet 15). Şiirine örnek Ârif Hikmet ve Fatîn Tezkiresi'ndedir.

Kaynakça

Ârif Hikmet. Ârif Hikmet Tezkiresi. Millet Kütüphanesi Ali Emîri Tarih kısmı, No: 789. 15.

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul.

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî. C. II. İstanbul.

Şemseddîn Sâmî (1308). Kâmûsü'l‑A‘lâm. C. III. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 28.08.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Hâb-ı nâzın nükhet-i gîsû şeb-i yeldâsıdır

Fikr-i hattın fitne-i hâbîdenin rü'yâsıdır

Gamze-i pür-fitnenin şâkirdidir sihr-i helâl

Hikmetü'l-işrâk berk-i çeşminin îmâsıdır

Bir hevâ-yı sünbülîdir zülfine tûl-i emel

Rûz-ı mahşer kâmet-i bâlâsının ferdâsıdır

Âteşîn zencîr olur hasretle mevc-i eşkimiz

Dîde-i hûn-bâr gûyâ kim cünûn deryâsıdır

Nokta-i mevhûm dirlerse yine virmem vücûd

Cevher-i ferd ol dehânın sûret-i ma'nâsıdır

Nola mazmûnlar ra'iyyet itse şâh-ı tab'ına

Hâmid'in ser-hadd-i iklîm-i sühan ülkâsıdır

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul. 56.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Gökhan Erarsland. 20 Ağustos 1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Tayyibî, Mehmed Çelebid. ? - ö. 1679Doğum YeriGörüntüle
3MÂDİH, Karabacakzâde Mustafa Efendid. ? - ö. 1729-30?Doğum YeriGörüntüle
4MÜŞTÂK, Müştâk Baba, Bitlislid. 1759 - ö. 1832Ölüm YılıGörüntüle
5GAZZİZÂDE ŞEYH ABDÜLLATİF EFENDİd. 1776? - ö. 1832Ölüm YılıGörüntüle
6RA'NÂ, Mustafa Ra'nâ Efendid. ? - ö. 1832Ölüm YılıGörüntüle
7ŞEVKÎ, Yûsufd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8ÂSIM, Kıbrıslıd. ? - ö. 19.yy.MeslekGörüntüle
9SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
10SÛZÎ, Mehmedd. 1846 - ö. 1912Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HAYRETd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HÜSNÎ, Sarıhatipzade Hüseyind. 1843 - ö. 1917Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HAYRÎ, Seyyid Mehmed Hayrî Efendid. 1734 - ö. 1789-90Madde AdıGörüntüle
14LİVÂYÎd. ? - ö. 1566/67'de sağMadde AdıGörüntüle
15AŞKÎ, Mustafad. 1785-1789 - ö. 1871-1877Madde AdıGörüntüle