HAMÎDÎ, Abdülhamîd Efendi b. Hacı Bâkî

(d. ?/? - ö. 1822/1238)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Mahlası Hamîdî olan şairin asıl adı Abdülhamîd Efendi b. Hacı Bâkî’dir. İlim ve irfanı ile şöhret bulmuş Diyarbakır müftülerindendir (Korkusuz 2014: 71). Diyarbakır'ın tanınmış âlimlerinden Payaslı Ömer Efendi'den ders almış, Emîrî Efendi'nin hocası Şa'bân Kâmî Efend'nin de üstadı olmuştur. İlk müftülük ataması 3 Rebiülevvel 1225/8 nisan 1810’da olmuş, birçok talebe yetiştirmiştir (Korkusuz 2014: 71). "Emr-i bi’l-hak nehy-i ‘ani’l-münker"i düstur edindiği için mazlumların sığınağı zalimlerin de düşmanı olmuştur. Rüşvetle işlerini yürüten idarecilerden birçoğu onu çeşitli iftiralarla Bâb-ı Âliye şikâyet etmiş bu sebeple beş defa sürgüne gönderilmiş beşinde de berat edip dönmüştür. 1238/1822’de son sürgüne gönderilme sırasında ise ilk durakta öldürülmüştür. Mezarı Dağkapı dışında Gelbenigör semtinde idi (Beysanoğlu 1959: 300).

Daha çok ilmî yönü öne çıkan şairin, ikisi nazire, sadece üç gazel söylediği rivayet edilir. Bunlardan kendisine ait gazel ile nazirlerin mahlas beyitleri Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid’de kayıtlıdır. Bu nazirlerden birisi Sadrazam Râgıb Paşa’ya aittir (Emîrî 1328: 256; 2014: 291; Beysanoğlu 1959: 300-301). Ayrıca, iyi bir şair olduğu ve birçok şiirinin varlığı rivayet edilir (Korkusuz 2014: 72).

Kaynakça

Adak, Abdurrahman (2012). Ali Emiri’nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. İstanbul: Kent Işıkları Yay.

Ali Emîrî (1328). Tezkire-i Şuara-yı Âmid. C. I. Dersaadet: Matbaa-i Âmidî.

Beysanoğlu, Şevket (1959). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. 1. Diyarbakır’ı Tanıtma Derneği Neşriyatı. İstanbul: Işıl Matbaası.

Güner, R. N. Güner (hzl.) (2003). Ali Emirî Efendi, Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara.

Kadıoğlu, İdrsi (hzl.) (2014). Ali Emîrî Efendi, Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Sonçağ Yay.

Korkusuz, M. Şefik (2014). Diyarbekir Kadı, Müftü, Hattat ve Mûsikişinasları. İstanbul: Toprak Kitap.

Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SARIÇİÇEK
Yayın Tarihi: 09.10.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

‘Âkıbet eğmedi baş ol bağrı taş kâküllerin

Eyledi esrârımı dünyâya fâş kâküllerin

Bulmaya sıhhat cihânda dâ’imâ bîmâr olan

Yaslanır ol gerdene sâhib-fırâş kâküllerin

Kara giymiş fürkate batmış hele benden beter

Zâr u giryân olduğum etmiş tırâş kâküllerin

Fürkat-i hicrin çekerken düşdü dil sevdâlara

Zîr-i fesde tel kırıp gösterdi baş kâküllerin

El çekip kat’-ı ümîd etmez Hamîdî haşre dek

Genc-i nakd-i ‘ömrüne olmuş ma’âş kâküllerin

Ali Emirî (1328). Tezkire-i Şuara-yı Âmid C. I. Dersaadet: Matbaa-i Âmidî. 258.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VEHBÎ, Abdullah Vehbî, Dalkabak-zâded. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
2REMZÎ, Remzî Mehmed Efendid. 1756-57 - ö. 1812-13Doğum YeriGörüntüle
3SUBHÎd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
4VEHBÎ, Abdullah Vehbî, Dalkabak-zâded. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
5REMZÎ, Remzî Mehmed Efendid. 1756-57 - ö. 1812-13Doğum YılıGörüntüle
6SUBHÎd. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
7VEHBÎ, Abdullah Vehbî, Dalkabak-zâded. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
8REMZÎ, Remzî Mehmed Efendid. 1756-57 - ö. 1812-13Ölüm YılıGörüntüle
9SUBHÎd. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
10VEHBÎ, Abdullah Vehbî, Dalkabak-zâded. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
11REMZÎ, Remzî Mehmed Efendid. 1756-57 - ö. 1812-13MeslekGörüntüle
12SUBHÎd. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
13VEHBÎ, Abdullah Vehbî, Dalkabak-zâded. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14REMZÎ, Remzî Mehmed Efendid. 1756-57 - ö. 1812-13Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SUBHÎd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VEHBÎ, Abdullah Vehbî, Dalkabak-zâded. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
17REMZÎ, Remzî Mehmed Efendid. 1756-57 - ö. 1812-13Madde AdıGörüntüle
18SUBHÎd. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle