HASAN ÖZDEMİR

?
(d. 1946 / ö. ?)
âşık, emekli
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Hasan Özdemir olan âşık, şiirlerinde Hasan ve Hasan Özdemir mahlaslarını kullanır. 1946'da Sivas'ın Ulaş ilçesine bağlı Acıyurt köyünde dünyaya gelmiştir. Babası, yörede ün salmış meşhur bir pehlivan olan Nurettin Bey, annesi Gülistan Hanım'dır. Babasının sırtını hiçbir pehlivan yere getirememiştir. Ne var ki 1952'de Nurettin Bey öldürülünce Hasan, altı yaşında yetim kalır. İlkokulu köyünde okuyan âşık, sonrasında maddi imkansızlıklar sebebiyle öğrenimine devam edemese de okulu dışardam okuyarak ortaokul ve lise diplomasını alır. Güldeste Hanım ile nişanlanır, ancak o da vurularak öldürülür. Bu bağlamda hayatı derin acılarla ve dramatik olaylarla doludur. 1996'da Sivas Sağlık Müdürlüğü'nde çalışmaktayken emekliliğe ayrılır. Hasan Özdemir, hâlen Sivas'ta ikâmet etmektedir (Kaya 1999: 64; Yıldız 2003: 532; Kaya 2009: 111).

Halk şiirine ve âşıklığa yönelmesinde doğup büyüdüğü coğrafyanın etkili olduğu Hasan Özdemir, ilk şiirini nişanlısı Güldeste'nin vurularak öldürülmesi üzerine söyler. Bu şiir, bir ağıttır. Şiirlerinde bazen adını bazen de adını ve soyadını mahlas olarak kullanır. Herhangi bir ustası veya çırağı yoktur. Mahlasını da kendi tercih etmiştir. Geleneğin pek çok unsuruna da haiz değildir. Bu bağlamda onun, klasik âşıklık geleneğinin biraz uzağında olduğu söylenebilir. Gençliğinde Karacaoğlan'ın şiirlerini ve Sürmeli Bey Hikâyesini sık sık okumuştur. Bu açıdan bakıldığında Karacaoğlan'ın en çok etkilendiği isim olduğu söylenebilir. Şiirlerinin konu kadrosu daha çok acı ve dert üzerinde yoğunlaşır. Mizahi durumlar için söylediği şiirleri de mevcuttur. Şiirlerinde nazım birimi olarak dörtlüğü tercih eden Hasan, hecenin en çok 11'li kalıbını kullanır. Koşma ise en sık başvurduğu nazım şeklidir (Kaya 1999: 64; Yıldız 2003: 532; Kaya 2009: 111). Elli civarında şiiri bulunan Hasan Özdemir ile ilgili bugüne kadar kitap hacminde müstakil herhangi bir çalışma yapılmamıştır.

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C.III. Sivas: Önder Matbaacılık.

Kaya, Doğan (1999). Acıyurtlu Halk Şairleri. Sivas: Acıyut Köyü Kalkınma ve Dayanışma Derneği Yay.

Yıldız, Alim (2003). Sivaslı Şâirler Antolojisi. İstanbul: Sivaslılar Vakfı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HACI RECEB DEDEd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2GARİP AHMET, Ahmet Karahand. 01.03.1926 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MEHMET GÖKÇEd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Zileli, Günd. 24 Ekim 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5YARANÎ, Cengiz Ayd. 18.10.1946 - ö. 26.11.2015Doğum YılıGörüntüle
6DEMİROĞLU, Nuri Ağdemird. 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7MİSALÎ, Adem Aslandoğand. 1967 - ö. ?MeslekGörüntüle
8TELLİ SUNA/NECEFÎ/BACI, Suna Gölpekd. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
9KUL YAKUPd. 19. yüzyılın ikinci yarısı - ö. 20. yüzyılın ilk çeyreğiMeslekGörüntüle
10BİMAR İSKENDER ELES OĞLUd. 1877 - ö. 1979Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11FİKRİ/EDNA FİKRİ, Ahmetd. 1864 - ö. 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12DADAŞOĞLU, Ali Dadaşoğlud. 1934 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Özdemir, Ortaçd. 21 Mayıs 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14HASAN, Hasan Emekd. 1939 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Tâlibî, Şeyh Hasan Tâlibî Deded. ? - ö. 1717-1718Madde AdıGörüntüle