HASAN, Seyyid Hasan Efendi b. Şeyh Emir Ahmed Hayâlî

(d. ?/? - ö. 1615/1024)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Diyarbakır'da doğdu. Şeyh İbrahim Gülşenî Hazretlerinin torunu, Şeyh Ahmed Hayâlî’nin oğlu ve Ali Safvetî’nin kardeşidir. Asıl ismi olan Hasan’ı aynı zamanda mahlas olarak kullanmaktadır. İlim tahsilini aile fertlerinin yanında tamamladı. Arapça, Farsça ve Türkçeye hakim olup her üç dilde yazdığı şiirleri daha çok tasavvufî içeriklidir (Ali Emîrî 1338: 216).

Vaktinin çoğunu ibadetle geçirirdi. Şeyhlik makamına eriştikten sonra, ettiği dualarla hastaları iyileştirirdi. Kardeşi Hâletî Efendi, hasta olduğu sırada Hasan redifli şu gazeli yazarak ondan derman dilemişti.

Ey gönül tahtında sultânum Hasan / V’ey benüm cânımda cânânum Hasan

Vechüne müştâkdur cân u gönül / Ey benüm mihr-i dırahşânum Hasan

Tîz iriş gel ben garîbe kıl duâ / Ey benüm derdüme dermânum Hasan

Haste oldum görmeyelden vechüni / Gel şifâ kıl ey benüm cânum Hasan

Hâletî kaldı şeb-i hicrânda / Gel iriş ey mâh-ı tâbânum Hasan (Ali Emîrî 1338: 218)

Hasan Efendi hakkında bilgi veren tek kaynak olan Tezkire-i Amid’de onunla ilgili birçok menkıbe anlatılır. Bunlardan birinde; Hasan Efendi ağır hasta olduğu bir zamanda tüm dervişleri yanına çağırır. Dervişler yanına vardıklarında onun bitkin halini görürler ve ağlamaya başlarlar. Bir süre sonra kendine gelen Hasan Efendi, dervişlerine iki sene daha yaşamasına izin verildiğini söyler. Gerçekten de on dokuz sene şeyhlik makamında oturan Hasan Efendi bu tarihten tam iki sene sonra 1024/1615 yılında vefat eder. Gülşeniyye Türbesinde babasının mezarının yanında medfundur (Ali Emîrî 1338: 219).

Kaynakça

Ali Emîrî (1338). Tezkire-i Amid. İstanbul: Matba’a-i Amedî.

Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. KADRİ HÜSNÜ YILMAZ
Yayın Tarihi: 28.07.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Âsmân-ı ma’nevînün necmi şemsi mâhıyam

Sûretâ gerçi gedâyam aşk ilinin şâhıyam

Ma’rifetden hırka-dâr oldum idindüm aşkı tâc

Sûfî sûret neyim ben sûfî-i ilâhiyem

Tayy itdüm nâsut bahrin gark-ı lâhut olmışam

Bahr-ı vahdetdür makâmım anda gizli mâhiyem

Kudsiyân-ı şehper ü bâlüm ins ü cinnün rehberi

Mazhar-ı nûr sıfatum zât-ı pâkü nrâhıyam

Arz-ı uşşâk ile memlû gerçi kim arz u semâ

Âşık u mâşuk-ı ışkam cümlesinün âhıyam

Âlem-i sûretde gerçi rehberimdür Gülşenî

Lîk ma’nâ-yı âlemde ben anun hem-râhıyam

Bahr-ı ışka gark olup dir ki Hasan âşıklara

Tâlib-i Hakk’am diyen gelsün yolun âgâhıyam 

Ali Emîrî (1338). Tezkire-i Amid. İstanbul: Matba’a-i Amedî. 221. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSHAK SÜKÛTÎ, Diyarbakırlıd. 1868 - ö. 1902Doğum YeriGörüntüle
2EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Doğum YeriGörüntüle
3Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İSHAK SÜKÛTÎ, Diyarbakırlıd. 1868 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
5EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Doğum YılıGörüntüle
6Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İSHAK SÜKÛTÎ, Diyarbakırlıd. 1868 - ö. 1902Ölüm YılıGörüntüle
8EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Ölüm YılıGörüntüle
9Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İSHAK SÜKÛTÎ, Diyarbakırlıd. 1868 - ö. 1902MeslekGörüntüle
11EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725MeslekGörüntüle
12Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İSHAK SÜKÛTÎ, Diyarbakırlıd. 1868 - ö. 1902Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İSHAK SÜKÛTÎ, Diyarbakırlıd. 1868 - ö. 1902Madde AdıGörüntüle
17EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebid. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725Madde AdıGörüntüle
18Yılmaz Odabaşıd. 15 Ağustos 1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle