Hasan Sırrı Örikağasızâde

H. Y.
(d. 9 Ocak 1861 / ö. 1833)
Çevirmen, Hukukçu, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Babası, 19. asrın tanınmış şairlerinden Ahmet Nafiz Paşa, annesi Hasibe Hanım’dır. Türk edebiyatının önemli isimlerinden Nahit Sırrı Örik’in babasıdır. İlköğrenimini İzmir ve Rusçuk Rüşdiyeleri ile Sultan Bâyezîd Rüşdiyesi’nde tamamladı. Ardından Erzurum İdadisi ve 1882’de Mülkiye’nin Yüksek kısmını bitirdi (Çankaya 1968-1969: 129). Mezun olduktan sonra 1882 yılında Hariciye Nezareti’nde çalışmaya ve Darülmuallimin’de Coğrafya öğretmenliğine başldı. 1884 yılında Yıldız Sarayı’nda mütercim olarak görev aldı. 1887 yılında İstanbul Mekteb-i Hukuk’ta Tarih-i Umûmî derslerine girdi. 1891 yılında Maarif Nezareti Mektubçuluğu’na ve Sicill-i Ahval Reisliği’ne getirildi. 1893’te Hukuk Mektebi’ndeki görevine “Hukuk-ı Düvel Müderrisliği” eklendi. Ülkemizde ilk devletler hukuku öğretmeni olarak bilinmektedir. Uzun süre Gümrükler Genel Müdürlüğü’nde çeşitli görevlerde bulundu. 1920 yılında emekli oldu. 1933’te İstanbul’da vefat etti.

Hasan Sırrı, hukukçu kimliği ile öne çıksa da Shakespeare'den yaptığı tercümeler ile Türk edebiyatının ilkleri arasında yer aldı. 1884 yılında İngilizce'den Venedik Taciri tercümesini H. Y. imzasıyla yayımladı. (TDEA 1981: 133) Bu tercüme edebiyatımızda Shakespeare'den yapılan ilk tam oyun çevirisi olarak bilinmektedir. (Şengel 2008: 1) İkinci çevirisini Sehv-i Mudhik adıyla Yanlışlıklar Komedyası'yla yaptı. Bu iki tercümede de Shakespeare'in fazla şiddetli bulduğu bazı ifadelerini Türkler, İslamiyet ve Yahudilikle ilgili hakaret tonu taşıyan cümle ve kelimeleri hafifletmiş veya metinden çıkarmıştır. (TDEA 2004) Ayrıca Vakit gazetesinde tefrika edilen hatıraları II. Abdülhamit devrine ışık tutması açısından önemlidir.

Kaynakça

Mücellidoğlu, Ali Çankaya(1968-1969). "Hasan Sırrı". Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler. Ankara. Mülkiye Şeref Kitabı Hazırlama Bürosu Başkanlığı. c.3. Ankara. s.129.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi Devirler/İsimler/Eserler/Terimler(1981). "Hasan Sırrı". Dergah Yayınları. c.4. İstanbul. s.133.

Şengel, Deniz(2008). "SHAKESPEARE’DEN TÜRKÇEYE İLK ÇEVİRİ (1881): MEHMED NÂDİR VE HAMLET’TEN ÜÇ PASAJ". Sosyall Bilimler Dergisi. c. 10. sayı 1. s.1.

Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi(2004). "Hasan Sırrı". Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. c.4. Ankara.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: HALİL CİN
Yayın Tarihi: 15.05.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Venedik TaciriMatbaa-i Ebüzziya / İstanbul1884Çeviri
Sehv-i Mudhik(Yanlışlıklar Komedyası)Matbaa-i Ebüzziya / İstanbul1887Çeviri
Muhtasar Osmanlı CoğrafyasıKarabet Matbaası / İstanbul1893Araştırma
Tarih-i UmûmiKarabet Matbaası / İstanbul1893Araştırma
Hukuk-ı Hususiye-i DüvelÂlem Matbaası / İstanbul1898Diğer
Hukûk-ı Düvel Nokta-i Nazarından Osmanlı - İtalya MuhaberesiMatbaa-i Ebüzziyâ / İstanbul1914Diğer
Sultan Abdülhamit Devri Hatıraları ve Saray İdaresiDergah Yayınları / İstanbul2007Hatıra

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Emre Ağanoğlud. 11 Kasım 1976 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Ebû Seyyid Mehmed Efendizâde, Feyzullah Feyzî Efendid. 16 Ocak 1631 - ö. 1698Doğum YeriGörüntüle
3Seçkin Karaarslan, Halided. 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ERPOLATd. 1861 - ö. 1938Doğum YılıGörüntüle
5Ali Nazimad. 1861 - ö. 1935Doğum YılıGörüntüle
6SAÎD/KÂMÎ, Mehmet Sait Efendid. 1860-1861 - ö. 30.12.1940Doğum YılıGörüntüle
7BEHCET, Seretibba Mustafa Behcet Efendid. 1774-75 - ö. 1833-34Ölüm YılıGörüntüle
8FÂ'İK, Müftü Mehmed Fâ'ik Efendid. ? - ö. 1833Ölüm YılıGörüntüle
9HUSREV, Mehmed Husrev Bey, Dramalıd. ? - ö. 1833Ölüm YılıGörüntüle
10Soydan, Doğand. 01 Ağustos 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Derya Atsand. 17 Haziran 1980 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Benal Arımand. 1903 - ö. 20 Temmuz 1990MeslekGörüntüle
13DÜDEK , ŞENAYd. 09 Ağustos 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ali Rıza Seyfid. 1880 - ö. 14 Temmuz 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Karaman. Sami Sabitd. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BAHRÎ, Bahrî Hasan Çelebid. ? - ö. 1575Madde AdıGörüntüle
17HASAN SEVİNd. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ZÜHDÎ, Hasan Zühdî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle