HASTA BAYRAMALİ

(d. 1898 / ö. 1952)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Hasta Bayramali, 1898 yılında Basarkeçer bölgesinin Nerimanlı köyünde dünyaya gelmiştir. Âşığın adı Bayramali Abbasali oğlu Huduyev olarak geçmektedir (Namazov 2004: 65). Bayramali çok küçük yaşlarda babasını kaybetmiş, çobanlık yaparak ailesini geçindirmeye çalışmıştır. II. Dünya Savaşı'nda Sovyetler tarafında savaşa katılmış, burada bile yazmayı bırakmamıştır (Namazov 2004:66). Âşığın bir geraylısında geçen “Göyçedir mahalım benim” mısrasında, onun Göyçe âşıkları arasında önemli bir yer tuttuğu ifade edilmektedir (Sakaoğlu vd. 1986: 107). Hasta Bayramali çok genç yaşta yakalandığı bir hastalık neticesinde 1952 yılında vefat etmiştir.

Bayramali’nin, halk şiirinin geraylı (8’li koşma), koşma, divani, muhammes gibi türlerinde oldukça başarılı olduğu belirtilir. Âşık, geraylı ve koşmaları oldukça akıcı bir üslupla söylemiştir. Kelimeleri kullanırken göstermiş olduğu ustalığın yanı sıra edebî sanatlardan da sıklıkla istifade ettiği görülmektedir. Hasta Bayramali yazmış olduğu şiirlerle halk edebiyatı ve divan edebiyatı arasında önemli bir köprü inşa etmiştir. Kendisinden sonra yetişen âşıklar üzerinde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Hasta Bayramali nerede, kime, ne diyeceğini bilen, oldukça cesaretli ve halk için canından geçmeye hazır olan bir âşık idi. Bayramali’nin şiirlerinden hareketle Hasta Kasım’dan etkilendiği açıkça görülmektedir (Siyami 1963:3). Bayramali hassas, ince ruhlu olduğu kadar, gururlu, bilgili bir âşıktır. Âşığın bazı şiirlerinde ikiyüzlü, namussuz, ahlaksız insanlara karşı duyduğu öfke de yer almaktadır.

Âşık Bayramali’nin ömrü sevgiliye kavuşabilmek için büyük ızdırap içinde geçmiştir. Kendisinden sonra gelen âşıklar üzerinde tesiri olan Bayramali, 20. yüzyılın en önemli isimleri arasında yer almaktadır. Âşık, şiirlerinde Hasta Bayramali, Bayramali mahlaslarını kullanmıştır. Hasta Bayramali'nin 20 bin bentten oluşan şiirlerinin bir kısmı oğlu Maşallah Hudubayliye tarafından 1987 yılında neşredilmiştir (Namazov 2004: 66).

Kaynakça

Namazov, Qara (2004). Aşıqlar.  Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü.

Namazov, Qara (2004). El Çәlәngi (Xalq Şerindәn Sәçmәlәr). Bakü: Şәrq-Qәrb.

Namazov, Qara (2013). Ozan-Aşıq Sәnәtinin Tarixi Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü.

Nәbiyev Azad (2004). Azәrbaycan Aşıq Mәktәblәri. Bakü: Nurlan.

Sakaoğlu Saim, A. B. Alptekin, E. Şimşek, V. Muhtaroğlu. (Akt. Rıdvan Öztürk, Ali duymaz) (1993). “Xeste Bayrameli”, Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi (Nesir-Nazım) 3, Azerbaycan Türk Edebiyatı III. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. 117-119.

Sakaoğlu, Saim, Ali Berat Alptekin, Esma Şimşek (1986). Azerbaycan Âşıkları ve Halk Şairleri. C. II. İstanbul: Halk Kültürü.

Siyami, Husen (1963). Menim Göyçem- Xeste Bayrameli. Tebriz.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSAN ILDIRI
Yayın Tarihi: 19.09.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MUHLİSÎ, Alid. 1880\\\'ler - ö. 1950\\\'lerDoğum YeriGörüntüle
2OZAN GÜLŞAN, Mustafa Gülşand. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3OTAĞLI/DAĞLI, Ramiz Özlerd. 1925 - ö. 2018Doğum YeriGörüntüle
4İrfan Hazard. 1898 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Akın Tahir Karauğuzd. 1898 - ö. 4 Haziran 1982Doğum YılıGörüntüle
6Rifat Necdet Evrimerd. 1898 - ö. 1971Doğum YılıGörüntüle
7MÜMİNEd. ? - ö. 1947/1952?Ölüm YılıGörüntüle
8Elmas Yıldırımd. 25 Mart 1907 - ö. 14 Ocak 1952Ölüm YılıGörüntüle
9Memduh Şevket Esendald. 28 Mart 1884 - ö. 17 Mayıs 1952Ölüm YılıGörüntüle
10MAKSUD BALA OĞLU HACIYEVd. 1913 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11BABACANLI, Kadir Veliyevd. 1908 - ö. 1982Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12CAHANBAHIŞ, Gul Yunusd. 1912 - ö. 1943Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MUHAMMED HÜSEYİN YEGÂNEd. 1926 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14HACI, Yusuf Çetind. 1940 - ö. 2008Madde AdıGörüntüle
15DERVİŞOĞLU/RECEP, Recepd. 1845 - ö. 27.05.1915Madde AdıGörüntüle