HAYDARÎ, Hıdır Hulûsî

(d. 1863?-1867?/? - ö. 1910-1917?/?)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Sivas’ın Şarkışla ilçesinin Saraç köyünde doğmuştur. 1863-1867 yıllarında doğduğu sanılmaktadır. Asıl adı Hıdır Hulusi’dir. Mahmut ve Ayşe’nin oğludur. Karaçoroğulları sülalesindendir. Hüyük köyünden Şemsi ile evlenmiş; bu evlilikten Mahmut ve Ahmet olmuştur. Medrese eğitimi görmüştür. Rumca, Farsça, Arapça bildiği söylenir. Ülkenin pek çok yerini gezmiştir. Rumcayı, medresede okuduğu yıllarda Gemerek’te oturan Polatoğulları’ndan öğrenmiştir. Kırk beş kırk altı yaşlarında iken Ruslarla yapılan savaşa gönderilmek üzere askere alınmış, Erzincan’dayken hastalandığı için hava değişimi için Şarkışla’ya gönderilmiştir. Bitkin vaziyette köyüne gelen Hıdır Hulusi, hastalıktan kurtulamamış, 1910 (torunu Hıdır Şimşek’e göre 1917) yılında Hakk’a yürümüştür (Özkan 2001: 42-46).

Şiir yazmaya yirmi yaşından sonra başlamıştır. Başlama sebebi sevdiği kızı alamamasına dayanmaktadır. Mahlas olarak adını kullanmıştır. Mahlasını Piri Cemal (Ulusoy) Efendi’den almıştır (Şahin 2004: 422). İrticali ve sanatı kuvvetli bir âşıktır. Şiirlerini Kadir Çavuş adlı bir arkadaşı deftere kaydetmiştir. Bu defteri Haydarî’nin oğlu Mahmut’tan alan Âşık Ali İzzet Özkan’ın iade etmediği söylenir.

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. Sivas: Önder Matbaacılık.

Özkan, Semiha (2001). Emlek Yöresi Halk Âşıkları. Bitirme Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü-Tarih Kültür Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay. 

Yıldırım, Ali (1999). “Saraç Köyü Ozanları”, I. Emlek Yöresi ve Çevresi Halk Ozanları Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Emlek Ozanları Kültür Derneği Yay. s. 66-70.

Yıldız, Alim (2003). Sivaslı Şairler Antolojisi. İstanbul: Sivaslılar Vakfı. s. 537-538.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA
Yayın Tarihi: 27.11.2014

Eserlerinden Örnekler

Şah-ı Merdan Ali

Şu kevn ü mekâna yuva kurmadan

Ali’dir ki Şah-ı Merdan Ali’dir

İsrafil arş-ı âlâdan selâ vermeden

Ali’dir ki Şah-ı Merdan Ali’dir

Ondan sonra dört feriştah yarattı

Dört meleyke arş-ı azamı tuttu

Arşullah’ta yeşil kubbe halk etti

Ali’dir ki Şah-ı merdan Ali’dir

Ol yeşil kubbeyi Şah’tır yaratan

Bin bir kelam yedullahtan sır eden

Türabî’ye yedi derya kurudan

Ali’dir ki Şah-ı Merdan Ali’dir

Ol yeşil kubbede Şah’tır durandır

Dilimde okurum “Kaffe’l-Kur’an”dır

Bildim yeşil eldir nasip verendir

Ali’dir ki Şah-ı Merdan Ali’dir

Haydarî’yem gördüm al yeşil eli

Dostumun destinden içmişim dolu

Ali oldu Hacı Bektaş-ı Veli

Ali’dir ki Şah-ı Merdan Ali’dir

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. Sivas: Önder Matbaacılık. s. 151-152.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1PAŞA/PAŞA DAYI/METİNÎ, İsmail Metind. 1928 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ERVAHÎ, Osman Sarıd. 1924 - ö. 08.08.1999Doğum YeriGörüntüle
3EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4PAŞA/PAŞA DAYI/METİNÎ, İsmail Metind. 1928 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ERVAHÎ, Osman Sarıd. 1924 - ö. 08.08.1999Doğum YılıGörüntüle
6EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7PAŞA/PAŞA DAYI/METİNÎ, İsmail Metind. 1928 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ERVAHÎ, Osman Sarıd. 1924 - ö. 08.08.1999Ölüm YılıGörüntüle
9EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10PAŞA/PAŞA DAYI/METİNÎ, İsmail Metind. 1928 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ERVAHÎ, Osman Sarıd. 1924 - ö. 08.08.1999Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13PAŞA/PAŞA DAYI/METİNÎ, İsmail Metind. 1928 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14ERVAHÎ, Osman Sarıd. 1924 - ö. 08.08.1999Madde AdıGörüntüle
15EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle