HAYRANÎ, Hüseyin

(d. ?/? - ö. 1899/?)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Doğum tarihi bilinmeyen âşık, Erzurum’un köylülerindendir. Şeyh Ahmed Yesevî çocuklarından diye ün kazanmıştı (Koca 1990: 646). Şiirinde Hayranî mahlasını kullanan âşığın asıl adının Hüseyin olduğu ve Deli Hüseyin lakabıyla tanındığı söylenebilir. 19. yüzyıl şairlerinden Hızrî’nin Şairname’sinde “Nalânî, Giryânî, Hayrânî oldu.” (Türk Dili ve Edebiyatı 1981: 179) mısrasında adı geçen Hayranî'nin aynı âşık olduğu düşünülebilir. Hayranî ile ilgili bilgileri İsyânî (İsmail Elçioğlu)'den aldığını belirten Turgut Koca, Hayranî'nin Deli Derviş'in müsahibi olduğunu saz çalmadığını, ancak söylediğini ifade eder. 1899’da yetmiş beş-seksen yaşlarında ölmüştür (1990: 646).

 

Eserleri hakkında bir bilgi bulunmayan âşığın Bektaşi Edebiyatı Antolojisi'nde (1959) bir nefesi yayımlanmıştır. Bektaşi bir âşık olduğu anlaşılan Hayranî, dinî ve tasavvufi konular üzerine yazması muhtemeldir.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynakça

Ergun, S. N. (1959). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi, Bektaşi-Kızılbaş Alevî Şairleri ve Nefesleri I. İstanbul Maarif Kitaphanesi. s. 237.

Ergun, S. N. (1959). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi, Bektaşi-Kızılbaş Alevî Şairleri ve Nefesleri II. İstanbul Maarif Kitaphanesi. s. 350.

 

“Hayrânî” (1981). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 4. İstanbul: Dergah Yay. s. 179.

Koca, Turgut (1990). Bektaşi Nefesleri ve Şairleri. İstanbul Maarif Kitaphanesi ve Matbaası. s. 646.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. HİLAL ERDOĞAN
Yayın Tarihi: 02.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Nefes

 

Dolumu sunan yârim

Meydanda küll-i vârim

Yolunda kurban serim

İkrarda duranım geldi

Mürşidimsin destgirim

Üstadımsın Mirâç nurum

Ver maksudumu pîrim

Dersimi verenim geldi

Yolunda cânım tercüman

Üstâdımsın dînim imân

Rahmete yarlığa Rahman

Nûr u nuranım geldi

Cemâlinden yedi âyet

Rahmin çoktur bahri gayet

Pîrim sendendir hidayet

Pîr-i piranım geldi

Ey Hayranî buyurdu yâr

Vechin müminlere didar

Gönlüm zâtına intizar

Tevfik refik yâranım geldi

 

Ergun, S. N. (1959). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi, Bektaşi-Kızılbaş Alevî Şairleri ve Nefesleri II. İstanbul Maarif Kitaphanesi. s. 350.

 

 

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YAŞAR REYHANİd. 1934 - ö. 10 Aralık 2006Doğum YeriGörüntüle
2TANER ÖZTÜRKOĞLU, Temel Öztürkoğlud. 20.03.1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SA'DULLAH PAŞAd. 1838 - ö. 1891Doğum YeriGörüntüle
4YAŞAR REYHANİd. 1934 - ö. 10 Aralık 2006Doğum YılıGörüntüle
5TANER ÖZTÜRKOĞLU, Temel Öztürkoğlud. 20.03.1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SA'DULLAH PAŞAd. 1838 - ö. 1891Doğum YılıGörüntüle
7YAŞAR REYHANİd. 1934 - ö. 10 Aralık 2006Ölüm YılıGörüntüle
8TANER ÖZTÜRKOĞLU, Temel Öztürkoğlud. 20.03.1962 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9SA'DULLAH PAŞAd. 1838 - ö. 1891Ölüm YılıGörüntüle
10YAŞAR REYHANİd. 1934 - ö. 10 Aralık 2006Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11TANER ÖZTÜRKOĞLU, Temel Öztürkoğlud. 20.03.1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SA'DULLAH PAŞAd. 1838 - ö. 1891Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13YAŞAR REYHANİd. 1934 - ö. 10 Aralık 2006Madde AdıGörüntüle
14TANER ÖZTÜRKOĞLU, Temel Öztürkoğlud. 20.03.1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15SA'DULLAH PAŞAd. 1838 - ö. 1891Madde AdıGörüntüle