HÂZIM, Nefesîzâde Seyyid Mehmed Aziz Efendi

(d. 1680-81/1091 - ö. 1717-18/1130)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Nevşehir'de 1091/1680-81 yılında doğdu. Asıl adı, Sâlim'e göre Mehmet Aziz, Ramiz'e göre Ahmet olup, Vâlî mahlasıyla şiirler yazan Nefesî-zâde Seyyit Abdurrahman Efendi'nin oğlu, Refî mahlasıyla şiirler yazan Mehmet Refi Efendi'nin kardeşidir. Babası Abdurrrahman Efendi, Nevşehir müftülüğü görevinde bulundu. Ereğlili Çelebi Efendi olarak tanındı. Ravhî mahlası ile şiirler de yazdı. (Erdem 1994: 64).

Hâzım, ilk eğitimini babasından aldı. Minkarî-zâde Yahya Efendi oğlu Abdullah Efendi'den 1094/1682-83 yılında üç yaşındayken mülâzım oldu. 1108/1696-97 yılında Seyyid Feyzullah Efendi'den hariç elli rütbesi elde etti. 1115 / 1703'te Ferhad Paşa Medresesi'ne; Rebiülahir 1116/ Ağustos 1704'te büyük amcası Paşmakçı-zâde es-Seyyid Ali Efendi'den hareket ile Esîrî Biraderi Kazasker Mustafa Efendi Medresesi'ne geldi. Recep 1117/ Ekim-Kasım 1705'te Debbağ-zâde Mehmet Emin Efendi Medresesi'ne ve Şaban 1119 /Ekim-Kasım 1707'de Sahn-ı Seman'dan birine atandı.1121/1709'da Ebe-zâde Abdullah'tan altmışlı başlangıcı ile Şeyhülislam Yahyâ Efendi Medresesi'ne atandı. 1121 / 1709-10'da Zal Paşa Sultanı'na altmışlı ile; 1123/1711'de Süleymaniye ile Kara Mustafa Paşa Medresesi'ne tayin edildi. Muharrem 1126 /Ocak-Şubat 1714'te Medine'de kadılık yaptı. Mazul olduktan sonra Bolu kazası arpalık olarak verildi. Ramazan 1131/ Temmuz-Ağustos 1719'da İzmir kadılığı verildi. Babası gibi Nevşehir müftülüğü görevinde de bulundu. Kaynaklarda Nevşehir müftülüğünü hangi tarihlerde yaptığı verilmez.1130/1717-18 yılında vefat etti. Salim, vefat tarihini 1131/1718-19 olarak verir.

Râmiz, Hâzım'ın şiir ve inşadaki bilgi ve yeteneğini babasından tevarüs ettiğini vurgular. (Erdem 1994: 64). Sicill'in Âzim mahlası ile yazdığını söylemesi yanlıştır.

Kaynakça

Bağdatlı İsmail Paşa (1945) Keşf el-Zunûn Zeyli. C. I. İstanbul: MEB Yay. 196.

Erdem, Sadık (hzl.)(1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 64.

İnal, İbnülemin Mahmud Kemâl (hzl.) (1928). Müstakîmzâde, Süleyman SadeddinTuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 708.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 274-75.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 173.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. 2. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı BasımAnkara ). KB Yay. 426.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 3. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 01.10.2014

Eserlerinden Örnekler

Sevdâ-zedeyem zülf-i siyehkâr yüzinden

Bir bülbül-i zâram gül-i ruhsâr yüzinden

Mirât-ı cemâl üzre nikâb-efgen olup yâr

Ref oldu yine ol sitem-âzâr yüzinden

Zevrakçe-i vaslını kenâre çekip eşkim

Geldi emelim bu yem-i zehhâr yüzinden

Nakz eyleyeli ahdini her gördüğü demde

Şermende olu Hâzım'ın ol yâr yüzinden

***

Yazıp kabâ-yı sefîd üzre kâkülün o gazâl

Beyâz üstüne buyruldıdur berây-ı visâl

***

Sâkî sununca câm-ı muanber şarâb ile

Bûs eyledim ayagını ben de hicâb ile

***

Mestâne olup üstüme dildâr yıkıldı

Agyâr demiş kim başına yâr yıkıldı

İnce, Adnan (2005). Tezkiretü’ş-Şuarâ - Salim Efendi.Ankara: AKM Yay. 276.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GAHİRÎ, Bektaş Bilird. 1922 - ö. 11.05.1987Doğum YeriGörüntüle
2FETHİ BABA, Ürgüplü Süleymand. ? - ö. 1914Doğum YeriGörüntüle
3Taner, Mehmetd. 04 Aralık 1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4GAHİRÎ, Bektaş Bilird. 1922 - ö. 11.05.1987Doğum YılıGörüntüle
5FETHİ BABA, Ürgüplü Süleymand. ? - ö. 1914Doğum YılıGörüntüle
6Taner, Mehmetd. 04 Aralık 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7GAHİRÎ, Bektaş Bilird. 1922 - ö. 11.05.1987Ölüm YılıGörüntüle
8FETHİ BABA, Ürgüplü Süleymand. ? - ö. 1914Ölüm YılıGörüntüle
9Taner, Mehmetd. 04 Aralık 1946 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10GAHİRÎ, Bektaş Bilird. 1922 - ö. 11.05.1987MeslekGörüntüle
11FETHİ BABA, Ürgüplü Süleymand. ? - ö. 1914MeslekGörüntüle
12Taner, Mehmetd. 04 Aralık 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
13GAHİRÎ, Bektaş Bilird. 1922 - ö. 11.05.1987Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FETHİ BABA, Ürgüplü Süleymand. ? - ö. 1914Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Taner, Mehmetd. 04 Aralık 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GAHİRÎ, Bektaş Bilird. 1922 - ö. 11.05.1987Madde AdıGörüntüle
17FETHİ BABA, Ürgüplü Süleymand. ? - ö. 1914Madde AdıGörüntüle
18Taner, Mehmetd. 04 Aralık 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle