HÂZIM, Nefesî-zâde Seyyid Mehmed Aziz Efendi

(d. 1091/1680-81 - ö. 1130/1717-18)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Nevşehir'de 1091/1680-81 yılında doğdu. Asıl adı, Sâlim'e göre Mehmet Aziz, Ramiz'e göre Ahmet olup, Vâlî mahlasıyla şiirler yazan Nefesî-zâde Seyyit Abdurrahman Efendi'nin oğlu, Refî mahlasıyla şiirler yazan Mehmet Refi Efendi'nin kardeşidir. Babası Abdurrrahman Efendi, Nevşehir müftülüğü görevinde bulundu. Ereğlili Çelebi Efendi olarak tanındı. Ravhî mahlası ile şiirler de yazdı. (Erdem 1994: 64).

Hâzım, ilk eğitimini babasından aldı. Minkârî-zâde Yahya Efendi oğlu Abdullah Efendi'den 1094/1682-83 yılında üç yaşındayken mülâzım oldu. 1108/1696-97 yılında Seyyid Feyzullah Efendi'den hariç elli rütbesi elde etti. 1115 / 1703'te Ferhad Paşa Medresesi'ne; Rebiülahir 1116/ Ağustos 1704'te büyük amcası Paşmakçı-zâde es-Seyyid Ali Efendi'den hareket ile Esîrî Biraderi Kazasker Mustafa Efendi Medresesi'ne geldi. Recep 1117/ Ekim-Kasım 1705'te Debbağ-zâde Mehmet Emin Efendi Medresesi'ne ve Şaban 1119 /Ekim-Kasım 1707'de Sahn-ı Seman'dan birine atandı.1121/1709'da Ebe-zâde Abdullah'tan altmışlı başlangıcı ile Şeyhülislam Yahyâ Efendi Medresesi'ne atandı. 1121 / 1709-10'da Zal Paşa Sultanı'na altmışlı ile; 1123/1711'de Süleymaniye ile Kara Mustafa Paşa Medresesi'ne tayin edildi. Muharrem 1126 /Ocak-Şubat 1714'te Medine'de kadılık yaptı. Mazul olduktan sonra Bolu kazası arpalık olarak verildi. Ramazan 1131/ Temmuz-Ağustos 1719'da İzmir kadılığı verildi. Babası gibi Nevşehir müftülüğü görevinde de bulundu. Kaynaklarda Nevşehir müftülüğünü hangi tarihlerde yaptığı verilmez.1130/1717-18 yılında vefat etti. Salim, vefat tarihini 1131/1718-19 olarak verir.

Râmiz, Hâzım'ın şiir ve inşadaki bilgi ve yeteneğini babasından tevarüs ettiğini vurgular. (Erdem 1994: 64). Sicill'in Âzim mahlası ile yazdığını söylemesi yanlıştır.

Kaynakça

Bağdatlı İsmail Paşa (1945). Keşf el-Zunûn Zeyli. C. I. İstanbul: MEB Yay. 196.

Erdem, Sadık (hzl.)(1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 64.

İnal, İbnülemin Mahmud Kemâl (hzl.) (1928). Müstakîmzâde, Süleyman SadeddinTuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 708.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 274-75.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman-Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 173.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. 2. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Müstakim-zade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). KB Yay. 426.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri, Vakâyiü’l-Fuzalâ. C. 3. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 01.10.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Sevdâ-zedeyem zülf-i siyehkâr yüzinden

Bir bülbül-i zâram gül-i ruhsâr yüzinden

 

Mirât-ı cemâl üzre nikâb-efgen olup yâr

Ref oldu yine ol sitem-âzâr yüzinden

 

Zevrakçe-i vaslını kenâre çekip eşkim

Geldi emelim bu yem-i zehhâr yüzinden

 

Nakz eyleyeli ahdini her gördüğü demde

Şermende olu Hâzım'ın ol yâr yüzinden

***

 Yazıp kabâ-yı sefîd üzre kâkülün o gazâl

Beyâz üstüne buyruldıdur berây-ı visâl

 ***

 Sâkî sununca câm-ı muanber şarâb ile

Bûs eyledim ayagını ben de hicâb ile

 ***

 Mestâne olup üstüme dildâr yıkıldı

Agyâr demiş kim başına yâr yıkıldı

(İnce, Adnan (2005). Tezkiretü’ş-Şuarâ - Salim Efendi.Ankara: AKM Yay. 276.)

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Abdullah Rıza Ergüvend. Ekim 1925 - ö. 16 Ağustos 2001Doğum YeriGörüntüle
2Hüseyin Güneyd. 1945 - ö. 17 Ocak 2019Doğum YeriGörüntüle
3EMRAH MAHZUNİd. 10.03.1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Abdullah Rıza Ergüvend. Ekim 1925 - ö. 16 Ağustos 2001Doğum YılıGörüntüle
5Hüseyin Güneyd. 1945 - ö. 17 Ocak 2019Doğum YılıGörüntüle
6EMRAH MAHZUNİd. 10.03.1964 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Abdullah Rıza Ergüvend. Ekim 1925 - ö. 16 Ağustos 2001Ölüm YılıGörüntüle
8Hüseyin Güneyd. 1945 - ö. 17 Ocak 2019Ölüm YılıGörüntüle
9EMRAH MAHZUNİd. 10.03.1964 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Abdullah Rıza Ergüvend. Ekim 1925 - ö. 16 Ağustos 2001MeslekGörüntüle
11Hüseyin Güneyd. 1945 - ö. 17 Ocak 2019MeslekGörüntüle
12EMRAH MAHZUNİd. 10.03.1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Abdullah Rıza Ergüvend. Ekim 1925 - ö. 16 Ağustos 2001Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Hüseyin Güneyd. 1945 - ö. 17 Ocak 2019Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EMRAH MAHZUNİd. 10.03.1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Abdullah Rıza Ergüvend. Ekim 1925 - ö. 16 Ağustos 2001Madde AdıGörüntüle
17Hüseyin Güneyd. 1945 - ö. 17 Ocak 2019Madde AdıGörüntüle
18EMRAH MAHZUNİd. 10.03.1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle