HEYRANÎ, Muhammet Işıkdemir

?
(d. 1890 / ö. 1958)
Demirci
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1890 yılında Artvin’in Yukarı Maden (Yukarı Hod) köyünde doğduğu tahmin edilmektedir. Asıl adı Muhammet Işıkdemir olan âşık, şiirşlerinde Heyranî mahlasını kullanmıştır. Âşıklık geleneğini küçükken öğrenmeye başlayan âşığın bağlama çalmayı bilmese de beğeni toplayan sesiyle yöresinde tanındığı ifade edilmiştir. Bunun yanında, döneminde yaşamış pek çok âşıkla dostluk geliştirerek onlarla deyişmelerde bulunduğu ve ayrıca oğullarıyla da deyişmelerinin olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte, deyişmelerine ait bazı örneklerin yazıya geçirilmediği için kaybolduğundan söz edilmektedir. Geçimini demircilikle sağlayan Heyranî 1958 tarihinde vefat etmiştir (Karadeniz 2002: 255; Öksüz 2013: 272-273).

Deyişlerini çoğunlukla doğaçlama söyleyen Heyranî’nin, kendi türkülerine ek olarak aralarında Hodlu Şamilî ve Âşık Sümmanî’nin de bulunduğu birçok âşığın türkülerini seslendirdiği ifade edilir. Şiirlerinden bazıları "Ağlıyor", "Bana Gönder", "Bilal'in", "Değil mi 1", "Değil mi 2", "Kardeşler" isimlerini taşımaktadır (Karadeniz 2002: 255-260). Ağıtları da bulunan âşık, şiirlerinde 11’li hece ölçüsünü benimsemiştir.

Kaynakça

Karadeniz, Bekir (2002). Artvinli Halk Şairleri. Ankara: Artvin Kültür Yardımlaşma Derneği.

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL
Yayın Tarihi: 28.12.2017

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YANAR, Muharrem Ustad. 1917 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MUHİBBÎ, Salihd. 1823 - ö. 1868Doğum YeriGörüntüle
3MURAT, Murat Muratoğlud. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Osman Fahrid. 1890 - ö. 1920Doğum YılıGörüntüle
5Kaygılı, Osman Cemald. 4 Ekim 1890 - ö. 9 Ocak 1945Doğum YılıGörüntüle
6Lostar, Hasan Basrid. 1890 - ö. 25 Ekim 1946Doğum YılıGörüntüle
7Çavdaroğlu, Şerifd. 28 Teşrinisani 1289/11 Aralık 1873 - ö. 3 Eylül 1958Ölüm YılıGörüntüle
8Ali Rıza Seyfid. 1880 - ö. 14 Temmuz 1958Ölüm YılıGörüntüle
9HIFZIZÂDE/KÖYCÜ, Hüseyin Köycüd. 1895 - ö. 31.01.1958Ölüm YılıGörüntüle
10ŞAMİLÎ, Şamild. 1815 - ö. 1860MeslekGörüntüle
11SÂMÎ, Mustafa Sâmî, Ayaşlıd. 1858 - ö. 1916MeslekGörüntüle
12DEMİRCİ, Elekber Pâkzâd Heddadd. 1901 - ö. ?MeslekGörüntüle
13TEMELİ, Seyit Ali Bayrakd. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İSMAİL, İsmail Kamberîd. 15.02.1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MUHAMMET HÜSEYİN KEYANÎ KAŞKAYÎd. 1916 - ö. 17.04.2009Madde AdıGörüntüle
17MUHAMMET-ZÜLFİKAR, Muhammet Kılıçd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18MEHMET REFİKÎ, Muhammet Şanlıd. 1874 - ö. 1975Madde AdıGörüntüle