HİLMÎ, Feyzî-zâde Hilmî Efendi

(d. 1810?/1225? - ö. 1854/1270)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı İsmail’dir. Kayseri eşrafından Feyzî Efendi-zâde Fethullah Efendi’nin oğludur. Ahmed Nazîf’e göre 1225/1810 senesi başlarında, Ahmed Remzi Akyürek'e göre ise 1230/1815-16 senesinde Kayseri’de doğdu. İlk tahsilinden sonra Müderris-zâde Âlim Efendi’nin dersine devam etti. Şair Osmân Seyfî Bey’in oğlu Şa’bân Beyefendi’den de Farsça tahsil ederek Arapça ve Farsçayı öğrendi. Hilmî Efendi’nin, zamanında son derece nüfuzlu ve itibarlı bir kişi olan ve şairliği de bulunan babası Fethullah Efendi, 1236/1820’de zamanın meşhur eşkıyasından Akbıyıkoğlu Hasan Ağa tarafından öldürüldü. Henüz çocukluğunda meydana gelen ve bizzat şahit olduğu bu olayın etkisiyle Hilmî Efendi'ye ömrünün sonuna kadar kurtulamayacağı bir rahatsızlık musallat oldu. Bir müddet Kayseri İdare Meclisi azalığında ve Develi kazası şer’î naibliğinde bulunmasına rağmen çocukluğunda geçirdiği rahatsızlığın izin vermemesinden dolayı memuriyetten ayrılarak köşesine çekildi. 1270 senesi Şevvali’nin başlarında/1854 Haziranı’nın sonlarında Kayseri’de sabah namazını kılmak için gittiği Hunat Camii’nde alnı secdedeyken vefat etti.

Ahmed Remzi Akyürek'in Hilmî’nin şiirlerinden bir seçki hâlinde hazırladığı basılmamış bir eseri vardır. Millî Kütüphane Fahri Bilge Koleksiyonu 586 numarada kayıtlı olan eser Kayserili Feyzî-zâde Hilmî Efendi ve Manzum Bazı Eserleri adıyla geçmektedir. Şairin Dîvânçe'si de diyebileceğimiz bu eser 15 sayfalık küçük boy bir risaledir. Eserin başındaki iki sayfa kadar Hilmî’yi tanıtan bölümden sonra şiirleri herhangi bir sıra gözetilmeksizin karışık olarak verilmiştir. Şiirlerinin muhtevasına da mahalli çevresini yerleştiren Hilmî’nin divan şiirinin bütün nazım şekillerinden örnekler vermeye çalışan orta derecede bir şair olduğu söylenebilir.

Kaynakça

Ahmed Remzi. Kayserili Feyzîzâde Hilmî Efendi ve Manzum Bazı Eserleri. Millî Kütüphane Yz. FB. 586.

Diriöz, Meserret, Haydar Ali Diriöz (1991). Ahmed Nazif, Kayseri Meşhurları. Kayseri. 71-74.

Kalkan, Emir (1988). Çağlar Boyunca Kayseri Şairleri. Kayseri: Kayseri İli Özel İdare Müdürlüğü ve Kayseri Belediyesi. 47-48.

Karamete, Kemâlettin (1939). “On Dokuzuncu Asırda Yetişen Kayseri’nin Büyük Şairlerinden Hilmi Feyzioğlu’nun İki Şiirini Sunuyorum”. Erciyes (Kayseri Halkevi Dergisi). C.1. S.11. 32.

Karamete, Kemâlettin (1939). “Şair Hilmi Feyzioğlu’nun Evvelki Sayıdaki Şiirlerinin Devamı Olarak Müstezâd, Bir Tahmis ve Bir de Koşmasını Sunuyorum”. Erciyes (Kayseri Halkevi Dergisi). C.1. S.12. 365-366.

Köksal, M. Fatih (1998). Kayserili Divan Şairleri. Kayseri: Geçit Yay. 149-156.

Köksal, M. Fatih (2004). “Hilmî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay. 44-45.

Palamutoğlu, Mehmet (hzl.) (1978). Ahmed Nazif, Kayseri Tarihi (Mir’ât-ı Kayseriyye). Kayseri. 176-178.

Satoğlu, Abdullah (1970). Kayseri Şairleri. Ankara. 72.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 11.09.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Haddini sordum efendim de semendir dediler

Kadd-i bâlâna da hoş serv-i çemendir dediler

Unsur-ı zât-ı vücûdun gül-i ra’nâ der iken

Gül-i ter ruhlarıdır sîm-bedendir dediler

Nev-hırâmım seni yâd etdim ise her nerede

Keşti-i bahr-i melâhatde dümendir dediler

Aradım âb-ı hayât-ı ebedi nûş edeni

Leb-i cân-bahş-ı dil-ârâyı emendir dediler

Hilmiyâ çeşm-i dil-ârâsına söz yok der iken

Ana da bâ’is-i îkâz-ı fitendir dediler

Köksal, M. Fatih (1998). Kayserili Divan Şairleri. Kayseri: Geçit Yay. 154.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BELÎĞ, Mehmed (Abdullâh)d. ? - ö. 1744-45Doğum YeriGörüntüle
2KUL FAKİR/MOLLA HÜSEYİN, Osmand. 1880 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3DELİ AZİZ, Velioğlud. ? - ö. 1868-1869Doğum YeriGörüntüle
4BELÎĞ, Mehmed (Abdullâh)d. ? - ö. 1744-45Doğum YılıGörüntüle
5KUL FAKİR/MOLLA HÜSEYİN, Osmand. 1880 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6DELİ AZİZ, Velioğlud. ? - ö. 1868-1869Doğum YılıGörüntüle
7BELÎĞ, Mehmed (Abdullâh)d. ? - ö. 1744-45Ölüm YılıGörüntüle
8KUL FAKİR/MOLLA HÜSEYİN, Osmand. 1880 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9DELİ AZİZ, Velioğlud. ? - ö. 1868-1869Ölüm YılıGörüntüle
10BELÎĞ, Mehmed (Abdullâh)d. ? - ö. 1744-45MeslekGörüntüle
11KUL FAKİR/MOLLA HÜSEYİN, Osmand. 1880 - ö. ?MeslekGörüntüle
12DELİ AZİZ, Velioğlud. ? - ö. 1868-1869MeslekGörüntüle
13BELÎĞ, Mehmed (Abdullâh)d. ? - ö. 1744-45Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KUL FAKİR/MOLLA HÜSEYİN, Osmand. 1880 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DELİ AZİZ, Velioğlud. ? - ö. 1868-1869Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BELÎĞ, Mehmed (Abdullâh)d. ? - ö. 1744-45Madde AdıGörüntüle
17KUL FAKİR/MOLLA HÜSEYİN, Osmand. 1880 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18DELİ AZİZ, Velioğlud. ? - ö. 1868-1869Madde AdıGörüntüle