HÜKMÎ, Hükmî Bey

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Hersek’te doğdu. Asıl adı Hasan’dır. İyi bir öğrenim gördü. 1010/1601’de III. Mehmed’in fermanıyla Ta’likî-zâde Mehmed Subhî’ye halef olarak şehnameci tayin edildi. 1012/1603’te mevcut bulunan kırk divan kâtibi arasında yer alan Hükmî, aynı zamanda Veziriazam Hadım Hasan Paşa’nın tezkireciliğini ve Basra ve Bağdat beylerbeyi olan Cağala-zâde Sinan Paşa (öl. 1014/1605)’nın divan kâtipliğini yaptı. 1604-1605’te reisülküttaplık makamına vekâlet etti. Hemen ardından 1015/1606’da önce reisülküttaplığa, birkaç ay sonra da nişancılığa getirildi. 1023/1614’te tekrar reisülküttap, 1027/1617-18’de nişancı, 1030/1620-21’de ise tekrar reisülküttap oldu. 1048/1638 yılında sipahi mukabelecisi ve IV. Murad’ın Bağdat Seferi (1048/1638)’nden dönüşünde son defa reisülküttap olan Hükmî’nin ölüm tarihi hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Hattın çeşitli türlerini meşk ederek devrinde hattatlığıyla meşhur olan Hükmî’nin, herhangi bir eserinin olup olmadığı bilinmemektedir. Arapça ilimlere vakıf, Farsça bilmede ise usta; şiirde ve inşada başarılı olan şairin şiirleri, renkli ve makbuldü. Bazı tezkire ve mecmualarda şiirlerine, bazı münşeat mecmualarında ise inşasından örneklere rastlanmaktadır.

Kaynakça

Babinger, Franz (1992). Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri, (çev. Coşkun Üçok). Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Woodhead, Christine (1997). “Hasan Hükmî”. TDV İslam Ansiklopedisi. C. 16. 325.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 07.02.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Sûret-i zâhir ile gerçi ki ‘âlî-şânuz

Hâk-i râh-ı fukarâ bende-i dervîşânuz

Tâcımuz şîşe-i mey hâtemimüz câm-ı şarâb

Tahtımuz meygededür şimdi Cem-i devrânuz

‘Arsa-i hâkde n’eyler bize esbâb-ı gurûr

Bir iki gün bu fenâ tekyede çün mihmânuz

Düşeli kûh-ı gam-ı ‘ışkına ol Şîrîn’ün

Şimdi Ferhâd gibi bî-ser ü bî-sâmânuz

Hükmi’yâ çün bize erbâb-ı kemâl oldı zâhir

Lutf-ı tab’ ile bugün Enverî vü Selmân’uz

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Başkanlığı Yay. 277-78.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HABÎBEd. 10 Temmuz 1846 - ö. 1890Doğum YeriGörüntüle
2HİLMÎ, Osman Beyd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HABÎBEd. 10 Temmuz 1846 - ö. 1890Doğum YılıGörüntüle
4HİLMÎ, Osman Beyd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HABÎBEd. 10 Temmuz 1846 - ö. 1890Ölüm YılıGörüntüle
6HİLMÎ, Osman Beyd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
7HABÎBEd. 10 Temmuz 1846 - ö. 1890MeslekGörüntüle
8HİLMÎ, Osman Beyd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9HABÎBEd. 10 Temmuz 1846 - ö. 1890Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10HİLMÎ, Osman Beyd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HABÎBEd. 10 Temmuz 1846 - ö. 1890Madde AdıGörüntüle
12HİLMÎ, Osman Beyd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle