Hüseyin Kıran

(d. 1965 / ö. ?)
Şair
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Amasya’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Amasya’da tamamladı. Siyasi nedenlerle üniversite eğitimini yarıda bıraktı. Aynı nedenlerle 10 yıl cezaevinde kaldı. 2004'te şiir ile edebiyata başladı. Şiirleri, Defter, İzlek ve E dergilerinde yayımlandı. İstanbul Telif Ofisi ve Gümüşlük Akademisi'nin verdiği Edebiyat Bursu'nu alan ilk kişi oldu. İstanbul’da yaşayan şair, evli ve bir çocuk babasıdır.

2004 yılında Madde Kara adlı şiir kitabı ile başladığı edebiyat yaşamını 2006 yılında yayımlanan Resul romanı ile sürdüren Hüseyin Kıran, daha çok Resul romanı ile tanınır. Şairlikten gelen ve şiir yazmayı özel ve zor bir alan gören Kıran; roman yazmayı, suyun akarını bulması gibi kolaycılık olarak görür. Eleştirmenlerin romanlarında anti-kahramanlar yarattığı görüşüne karşı çıkan yazar, yazma amacının dünyayı anlamak olduğunu belirtir. Kahraman yaratmak yerine dünyanın yaşamak için zor bir yer olduğunun farkına vardırmayı önemser. Romanlarını kurgulamadan yazdığını, "kalemin gelişine" ifadesi ile açıklar. “İçimde katledilmiş bir varlığın izlerini buluyorum” diyen Beckett'e göndermede bulunarak yazdıklarında içimizde ve toplumdaki kapalı, karanlık alana ışık tutmaya çalışır (Doğan 2014). Romanlarında karakterler ve olaylar sıradandır; Gecegiden'de olduğu gibi gerçek dünyayla bilinç arasındaki çelişkinin, anlamların kendi yarattığımız yalan dünyada yer bulmasıdır. Bu yönüyle alegorik dilinde, şairliğinin etkisi görülür. Dilde açılan boşluğu kültürün doldurduğunu düşünen yazar, böyle bir ortamda kalıplardan kurtularak yeni bir şey söylemeye ve üretmeye çalışır.

Benim Adım Meleklerin Hizasına Yazılıdır'da, okur; şiirsel dilinin yanında Ruhi Bey'in dogmalarla ve toplumla çatışan bilincini, kutsal kitaplara, ayetlere, surelere göndermeler yapan zengin bir dille buluşur. Romandaki akıl hastahanesi; kötülüğün, dışarıda bırakılan veya kapatılanların var olduğu, yaşadığımız dünyanın metaforudur. Madde Kara'da yazdığı "hayatı hıncın mükemmel terazisiyle tarttım / sarı sanrılarla yıkadım yüzümü / kendime kelimelerden binalar yaptım” dizelerindeki hayatı sorgulama ve içinde biriken hınç duygusu; Küstah adlı şiir kitabında, karşı çıkışları, isyanları sınırsızlıkla özdeşleştiren bir üsluba dönüşür. Hüseyin Kıran için yazılarında hayatı sorgulamanın yanında yaşadıklarını, acılarını, isyanlarını dile getirmek önceliklidir. Son romanı Dağ Yolunda Karanlık Birikiyor'da edebiyatın, edebiyat formu içinde kalınmadan insanı anlamaya çalışan; yer yer insana müdahale etmeye, değiştirmeye uğraşan bir yapıda olması gerektiği düşüncesi gerçekliğe kafa tutan bir dille aktarılır.

Kaynakça

Doğan, S. (2014). "Hüseyin Kıran: Gecegiden", 2 Mart 2012. [https://www.okuryazar.tv/huseyin-kiran-gecedegiden/ (Erişim tarihi: 17.07.2019)]

Gümüş, S. (2006). “Acının yarattığı Resul-adam...”, Milliyet Sanat, Haziran 2006. [https://www.https://www.metiskitap.com/catalog/text/61486 (Erişim tarihi: 18.07.2019)]

Yalçın, Murat (ed.) (2010). "Kıran Hüseyin", Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, YKY Yayınları, Cilt II, s.627.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ALİYE USLU ÜSTTEN
Yayın Tarihi: 15.09.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Madde KaraMetis / İstanbul2004Şiir
ResulMetis / İstanbul2006Roman
Gecede GidenAyrıntı / İstanbul2011Roman
Benim Adım Meleklerin Hizasına YazılıdırAyrıntı / İstanbul2013Roman
Küstahİkaros / İstanbul2014Şiir
Yaşamak - Bir ÇabaYapı Kredi / İstanbul2018Deneme
Dağ Yolunda Karanlık BirikiyorYapı Kredi / İstanbul2019Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâded. 1469 - ö. 1534Doğum YeriGörüntüle
2ESEDÎ/RÜSVAÎ, Ali Cem Akbulutd. 19.05.1978 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Danişmend, İsmail Hamid. 1889 - ö. 12 Nisan 1967Doğum YeriGörüntüle
4Uçar, Yılmazd. 20 Ekim 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ümit Ünald. 14 Nisan 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SELAMİ, Selami Yağard. 04.02.1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Yalçın Tosund. 14 Mayıs 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Mehmet Ali Tevfikd. 1901 - ö. 4 Mayıs 1937MeslekGörüntüle
9Mustafa Gönüld. 20 Ağustos 1929 - ö. 2010MeslekGörüntüle
10Karabulut, Gültekind. 02 Ocak 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Kezer, Aysın Uğurd. 1 Ocak 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Özlü, Tezerd. 10 Eylül 1942 - ö. 18 Şubat 1986Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HULÛSÎ/MENFÎ/YESÂRÎ, Hüseyin Hulûsî Efendid. ? - ö. 1888 ds.Madde AdıGörüntüle
14SEBÛRÎ, Emir Hüseyind. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
15HÜDÂYÎ, Ahî-zâde Hüseyin Efendid. 1572 - ö. 1634Madde AdıGörüntüle