HÜSNÎ, Mehmed Hüsnî Efendi, Konyalı

(d. 1851/1267 - ö. 1888/1306)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1267/1851 yılında Konya'da doğdu. Asıl adı Mehmed Hüsnî Efendi'dir. Şiirlerinde Hüsnî mahlasını kullandı. Konya'ya bağlı İsmil Karyeli Mülâzım Halîl Ağa'nın oğludur. Ömrünün son yıllarını Konya'nın Pîrî Mehmed Paşa Mahallesi'nde aldığı evinde geçiren Halîl Ağa, Mehmed Hüsnî çok küçük yaşta iken vefat etti. Akrabalarının yardımıyla Konya Rüşdî Mektebi'nin bitirdi. Medresede Arapça ve özel olarak da Farsça tahsil etti. Tahsilini tamamladıktan sonra Konya adliyesi zabıt kitabetinde görev yaptı, bir müddet hizmetten sonra Nevşehir Mahkemesi başkitabeti göreviyle Nevşehir'e gitti. Kısa bir müddet orada kaldıktan sonra Konya Vilayeti İdare Meclisi başkâtipliğine tayin edildi. Bu görevinde iken 1306/1888 senesinde genç denebilecek bir yaşta Konya'da vefat etti. Konya'da sürgün olarak ikamete memur olduğu sırada Hüsnî ile sürekli beraber bulunan meşhur Abdülhalîm Memdûh masraflarını kendi karşılayarak ona bir mezar taşı yaptırarak taşa şu kıt'ayı yazdırdı: "Âh ey kenz-i hamiyyet ma'den-i sıdk u vefâ / Kıl bu ulviyyât ile nezd-i Hudâ'da iftihâr / İ'timâd-ı tâm ile târîh-i tâmın söyledim / Eyledi Hüsnî Efendi cenneti cây-ı karâr".

Hüsnî Efendi, ahlaken çok nezih, dürüst, dindar, alçakgönüllü, herkesin işini görmeyi seven, fakirleri koruyan bir kişi imiş. Veled Çelebi, ondan çok şey öğrendiğini söyleyerek kişiliğinden de övgüyle bahsetmektedir (Sadeddin Nüzhet - Mehmed Ferid 1926: 23, 24).

Oğlu Kâzım Hüsnî Bey, babasının Arapça ve Farsçayı çok iyi derecede bildiğini, eski divanların çoğunu okuduğunu, Mesnevî okumaya ve mütalaa etmeye çok meraklı olduğunu, münşiyane yazılar yazmada da mahareti bulunduğunu söyler (Sadeddin Nüzhet - Mehmed Ferid 1926: 24). Şiirlerinden bir kısmı Konya gazetesinde yayımlanan ve bir kısmı da Konya Mahsûlu adıyla toplanan bir antolojide bulunan Hüsnî'nin, kısa hayatında çok fazla şiir söylediği belirtilmektedir (Sadeddin Nüzhet - Mehmed Ferid 1926: 23). Hemen hemen hakkındaki en önemli kaynak olan Konya Vilâyeti Halkiyât ve Harsiyâtı adlı esere şiirlerine örnek olarak dokuz adet gazel alınmıştır.

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. II. İstanbul: Dergah Yay.

Sadeddin Nüzhet, Mehmed Ferid (1926). Konya Vilâyeti Halkiyât ve Harsiyâtı. Konya.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 31.12.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Ser-be-ser ruhsâr-ı gül-fâmında mebsût benlerin

Dâm-ı zülfe sayd-ı dil kasdıyla meşrût benlerin

Mâh-ı âlem-tâbın etrâfındaki encüm gibi

Allah Allâh ârız-ı pür-nûra mahtût benlerin

Dilleri ilkâ ider çâh-ı zenah-dâna hemân

Ârzû-yı vuslatı gerdende menkût benlerin

Sûreti zînet-fezâ-yı vech-i tâbânıñ iken

Hatt-ı zerrînle nev-â-nev şimdi mazbût benlerin

Hasret-i hâl-i siyâhın fikr idüp ey dil-rübâ

Kıldı hayfâ Hüsnî-i dil-zârı mehbût benlerin

(Sadeddin Nüzhet, Mehmed Ferid (1926). Konya Vilâyeti Halkiyât ve Harsiyâtı. Konya. 25.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MERÂMÎ, Seyfi Yıldızd. 15.02.1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SENÂYÎd. ? - ö. 1543-1544Doğum YeriGörüntüle
3HACI EMİNE/ŞEM\'Î\'NİN GÜLÜ/ŞEM\'Î\'NİN BÜLBÜLÜ, Emined. 1824/1845/1846 ? - ö. 1934/1941?Doğum YeriGörüntüle
4HAMDÎ, Ahmed Hamdî Bey, İstanbullud. 1851 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
5Manastırlı Mehmed Rifatd. 1851 - ö. 1907Doğum YılıGörüntüle
6HIFZÎd. 1851 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
7CEYHÛNÎ, Erzurumlud. ? - ö. 1884-1888?Ölüm YılıGörüntüle
8SEYYİD, Azim Şirvânîd. 1835 - ö. 1888Ölüm YılıGörüntüle
9HİKMET, Deli Hikmetd. 1842 - ö. 1888Ölüm YılıGörüntüle
10SALÂHÎ, Abdullah Salâhaddînd. 1705 - ö. 27.12.1782MeslekGörüntüle
11ŞÂKİR, Mehmed Şâkir, İstanbullud. ? - ö. 1852MeslekGörüntüle
12HASAN/ÜMMÎ SİNAN-ZÂDE, Şeyh Hasan Efendid. ? - ö. 1677-78MeslekGörüntüle
13YÛSUFÎ, Yûsuf Efendid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NUSRET, Seyyid Mehmed Nusret Ali Han Efendi, Delhilid. 1848 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RÂŞİD, Râşid Beyd. ? - ö. 1831Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FEYZÎ AĞAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MÛNİS, Şir Muhammed, Harezmîd. 1778 - ö. 1829Madde AdıGörüntüle
18DERVÎŞ ÇELEBİ, Pîrî-zâded. ? - ö. 1672Madde AdıGörüntüle