İFFET, Mustafa İffet Efendi

(d. ?/? - ö. 1759-60/1173)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mustafa’dır. Mustafa İffet Efendi olarak tanındı. Saatçi Abdullah Efendi’nin oğlu, Sultan Ahmet Câmii vaizi Arab-zâde Şeyh Hasan Efendi’nin damadıdır. Medrese öğrenimi gördü. Kâtib-zâde Kazasker Mehmed Refî‘ Efendi’den talik hattı meşk etti. Sarayın imamı ve müderrisi Arab-zâde Abdurrahman Efendi’nin dairesine intisap etti. Daha sonra Abdurrahman Efendi’nin mektupçusu oldu. Çeşitli medreselerde müderrislik yaptı. Süleymaniye Medresesi müderrisliğine kadar yükseldi. Filibe, Kayseri ve Bağdat kadılığı yaptı. Koca Râgıp Paşa’nın takdirini kazanarak 1172/1758-59’da, Râmiz (Erdem 1994: 228)’e göre 1174/1760-61’de Kudüs kadılığına atandı. Bu görevde iken 1173/1759-60 yılında vefat etti. Mezarı Kudüs’tedir. Tuhfe-i Nâilî (Kurnaz ve Tatçı 2001: 689)’ye göre vefat tarihinin Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 793) 1172/1758-59 ve Râmiz (Erdem 1994: 228)’de 1174/1760-61 olarak gösterilmesi doğru değildir. Vefatına Müstakîm-zâde (1928: 743) “Harf-i menkûtun olur mantûku târîh-i du‘â / Mustafâ İffet Efendi’ye ola cennet mahal 1173” beyti ile tarih düşürdü. “İstirahât-ı bekâ” terkibi (Müstakim-zâde 2000: 321a) de vefat tarihini göstermektedir.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Müstakim-zâde (1928: 743) şiir ve inşada kabiliyetli olduğunu belirttikten sonra bir beytini örnek olarak vermiştir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 3. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 793.

Cunbur, Müjgân (2004). “İffet”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay. 151-152.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 228.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 224.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şairleri. Ankara: Akçağ Yayınları. 225-226.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 689.

Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 743.

Müstakîm-zâde Süleyman Sa’deddin Efendi (2000). Mecelletü’n-Nisâb (Tıpkıbasım). Ankara: KB Yay. 321a.

 Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “İffet Mustafa Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 344.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 23.05.2014
Güncelleme Tarihi: 11.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Bizden ey bâd-ı sabâ ver haber âzâdelere

Mübtelâ oldu gönül bunda Arab-zâdelere

(Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 743.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Onur Caymazd. 18 Ekim 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Doğum YeriGörüntüle
3HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859Doğum YeriGörüntüle
4Onur Caymazd. 18 Ekim 1977 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Doğum YılıGörüntüle
6HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859Doğum YılıGörüntüle
7Onur Caymazd. 18 Ekim 1977 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Ölüm YılıGörüntüle
9HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859Ölüm YılıGörüntüle
10Onur Caymazd. 18 Ekim 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806MeslekGörüntüle
12HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859MeslekGörüntüle
13Onur Caymazd. 18 Ekim 1977 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Onur Caymazd. 18 Ekim 1977 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Madde AdıGörüntüle
18HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859Madde AdıGörüntüle