İFFET, Mustafa İffet Efendi

(d. ?/? - ö. 1173/1759-60)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mustafa’dır. Mustafa İffet Efendi olarak tanındı. Saatçi Abdullah Efendi’nin oğlu, Sultan Ahmet Câmii vaizi Arab-zâde Şeyh Hasan Efendi’nin damadıdır. Medrese öğrenimi gördü. Kâtib-zâde Kazasker Mehmed Refî‘ Efendi’den talik hattı meşk etti. Sarayın imamı ve müderrisi Arab-zâde Abdurrahman Efendi’nin dairesine intisap etti. Daha sonra Abdurrahman Efendi’nin mektupçusu oldu. Çeşitli medreselerde müderrislik yaptı. Süleymaniye Medresesi müderrisliğine kadar yükseldi. Filibe, Kayseri ve Bağdat kadılığı yaptı. Koca Râgıp Paşa’nın takdirini kazanarak 1172/1758-59’da, Râmiz (Erdem 1994: 228)’e göre 1174/1760-61’de Kudüs kadılığına atandı. Bu görevde iken 1173/1759-60 yılında vefat etti. Mezarı Kudüs’tedir. Tuhfe-i Nâilî (Kurnaz ve Tatçı 2001: 689)’ye göre vefat tarihinin Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 793) 1172/1758-59 ve Râmiz (Erdem 1994: 228)’de 1174/1760-61 olarak gösterilmesi doğru değildir. Vefatına Müstakîm-zâde (1928: 743) “Harf-i menkûtun olur mantûku târîh-i du‘â / Mustafâ İffet Efendi’ye ola cennet mahal 1173” beyti ile tarih düşürdü. “İstirahât-ı bekâ” terkibi (Müstakim-zâde 2000: 321a) de vefat tarihini göstermektedir.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Müstakim-zâde (1928: 743) şiir ve inşada kabiliyetli olduğunu belirttikten sonra bir beytini örnek olarak vermiştir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 3. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 793.

Cunbur, Müjgân (2004). “İffet”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay. 151-152.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 228.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 224.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şairleri. Ankara: Akçağ Yayınları. 225-226.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 689.

Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 743.

Müstakîm-zâde Süleyman Sa’deddin Efendi (2000). Mecelletü’n-Nisâb (Tıpkıbasım). Ankara: KB Yay. 321a.

 Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “İffet Mustafa Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 344.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 23.05.2014
Güncelleme Tarihi: 11.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Bizden ey bâd-ı sabâ ver haber âzâdelere

Mübtelâ oldu gönül bunda Arab-zâdelere

(Müstakimzâde Süleyman Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaası. 743.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NÜZHET, Hasan Nüzhetd. 1826 - ö. 1890Doğum YeriGörüntüle
2İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Doğum YeriGörüntüle
3ATÂ, Atâullah Efendi-zâded. 1750-51 - ö. 1814-15Doğum YeriGörüntüle
4NÜZHET, Hasan Nüzhetd. 1826 - ö. 1890Doğum YılıGörüntüle
5İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Doğum YılıGörüntüle
6ATÂ, Atâullah Efendi-zâded. 1750-51 - ö. 1814-15Doğum YılıGörüntüle
7NÜZHET, Hasan Nüzhetd. 1826 - ö. 1890Ölüm YılıGörüntüle
8İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Ölüm YılıGörüntüle
9ATÂ, Atâullah Efendi-zâded. 1750-51 - ö. 1814-15Ölüm YılıGörüntüle
10NÜZHET, Hasan Nüzhetd. 1826 - ö. 1890MeslekGörüntüle
11İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665MeslekGörüntüle
12ATÂ, Atâullah Efendi-zâded. 1750-51 - ö. 1814-15MeslekGörüntüle
13NÜZHET, Hasan Nüzhetd. 1826 - ö. 1890Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ATÂ, Atâullah Efendi-zâded. 1750-51 - ö. 1814-15Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NÜZHET, Hasan Nüzhetd. 1826 - ö. 1890Madde AdıGörüntüle
17İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Madde AdıGörüntüle
18ATÂ, Atâullah Efendi-zâded. 1750-51 - ö. 1814-15Madde AdıGörüntüle