Metin İlkin

(d. 22 Şubat 1932 / ö. 7 Şubat 1998)
Hikâyeci, şair, çevirmen, yayıncı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Zonguldak'ta doğmuş, çocukluğunu Bartın ve Amasra'da geçirmiştir. 1953'te İşçi Gazetesi'nde ilk yazılarını, 1958'de Yeditepe Dergisi'nde ilk hikâyelerini yayımlamıştır. İlkin'in sosyalizm, edebiyat, kültür ve sanat konularındaki yazıları ile hikâyeleri Güney, Varlık, Yansıma, Gelecek, Yeni Adımlar, Yeditepe, Gerçek gibi süreli yayınlarda yayımlanmıştır (Yağcı, 2008: 6).

1970 yılında Yücel Yayınları'nı kuran İlkin, Mayıs-Ekim 1971 tarihleri arasında Sosyalist Edebiyat Dergisi Gelecek'i; Ocak 1973-Şubat 1975 tarihleri arasında da aylık sanat ve siyaset dergisi olan Yeni Adımlar'ı çıkarmıştır. Güngör Gençay, Zihni Anadol ve Kadir İncesu'yla birlikte Gerçek Sanat Dergisi'nin yayın kuurlunda yer almıştır.

Vefatına kadar, hikâye ve yazılarını çeşitli süreli yayınlarda yayımlamaya devam eden İlkin, İşçi Partisi'nin Merkez Disiplin Kurulu'nda da görev yapmıştır. İstanbul'da vefat etmiştir.

Metin İlkin, hikâyelerini Mescit Çıkmazı, Zor Zaman, Nöbet, Konuşmak, Yarın İçin, Selam Olsun, Çocukluğumuz adlı kitaplarda toplamıştır. Kasaba ve büyükşehrin gecekondu mahallelerinde yaşayan emekçi sınıftan tipleri güçlü gözlem yeteneğiyle getirdiği öykülerinde küçük adamların gündelik hayatlarının, çatışmalarını gerçekçi anlatıma bağlı kalarak betimleyen (Kurdakul, 1989: 332) İlkin, konularını ve hikâye kişilerini hayattan alarak düşünceden gerçekliğe değil de gerçeklikten düşünceye vararak inandırıcılığı artırırken hem kişileri soyutluktan hem de anlatılanları soğukluktan kurtarır (Bezirci, 1994: 172). Postmodernizme, soyutçuluğa karşı durarak anlaşılır olmayı benimseyen İlkin'in tüm hikâyelerinin dokusunda işçi sınıfının ideolojisinin egemen olduğu görülür (Gençay, 2008: 13).

"Yaşam felsefesi gereği tüm öykülerinin kahramanlarını sıradan insanlardan seçer. Bunlar işçi ve emekçilerdir. Öykülerinde, onların yaşamındaki kendine özgü güzelliklerinden, sevinçlerinden, aşklarından, dokunaklı hüzünlerinden ve umutlarından kesitler sunar" (İncesu 2016). Olaylar köylerde, gurbette, gecekondu mahallelerinde, fabrika, depo, fırın, dükkân gibi çevrelerde geçer. Öykülerinde genellikle geçim güçlüğü çeken insanları (Ertop, 2015: 125) anlatan Metin İlkin, toplumcu gerçekçi çizgide eserler veren bir yazardır. Sanat ve toplumsal yaşam birliğini önemli gören (Bozkurt, 2015: 102) İlkin'in öykülerinde yalın dil esastır.

Kaynakça

Bezirci, Asım (1994). "Zor Zaman", 1950 Sonrasında Hikâyecilerimiz. İstanbul: Evrensel Basım. 170-173

Bozkurt, Osman (2015). "Edebiyatımızda Metin İlkin ve Öykücülüğü." Öykücü Metin İlkin'in Öyküsü. İstanbul: Usar Yay. 102-110.

Ertop, Konur (2015). "Metin İlkin'in Öykülerinde Yaşadığımız Günlere Tanıklık", Öykücü Metin İlkin'in Öyküsü. İstanbul: Usar Yay. 125-132

Gençay, Güngör (2008). "Metin İlkin'in Yaşam-Sanat Örgüsü." Berfin Bahar. S.120. 12-13

Gençay, Güngör, Osman Bozkurt, Yılmaz Elmas, Hasan Hüseyin Yalvaç (2015) Öykücü Metin İlkin’in Öyküsü, ?: Usar Yay.

İncesu, Kadir (4.2.2016) "Öykücü Metin İlkin'i tanıyor Musunuz?"https://www.birgun.net/haber-detay/oykucu-metin-ilkin-i-taniyor-musunuz-102753.html

Kurdakul, Şükran (1989). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Yayınevi. 332

Yağcı, Öner (2008). "Gerçekçi Öykücülüğümüzün Sevdalı Sürdürücüsü, İşçi Öykülerinin Usanmazı: Metin İlkin." Berfin Bahar. S.120. 5-8

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATİH SAKALLI
Yayın Tarihi: 20.08.2018
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mescit ÇıkmazıBarış / İstanbul1966Hikâye
KonuşmakYeditepe / İstanbul1966Hikâye
Yarın İçinYücel / İstanbul1970Hikâye
Zor ZamanYücel / İstanbul1971Hikâye
NöbetYücel / İstanbul1971Hikâye
Yarın İçin - Selam OlsunYücel / İstanbul1972Hikâye
Aydınlıkçı Şair Aydınlıkçı Yazar Nazım Hikmet: Nazım Hikmet'in Aydınlık Dergisinde Yayımlanan Bütün Şiir ve YazılarıOda / İstanbul1976Derleme
İlk Kahraman PrometeGerçek Sanat / İstanbul1994Şiir
Antikacı DükkânıOda Yayınları / İstanbul1996Çeviri
ÇocukluğumuzBerfin / İstanbul1997Hikâye
Meksikalı DevrimciBerfin / İstanbul1998Çeviri

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mustafa Ziyaland. 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ENGİN BACId. 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Deniz Şahind. 15 Mart 1978 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4A. Turan Oflazoğlud. 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5NEVRUZ BACI/NEVRUZA, Nevruz Oylumd. 1932 - ö. 10.10.1995Doğum YılıGörüntüle
6SEFİL MEHMET, Mehmet Uğurd. 1932 - ö. 1999Doğum YılıGörüntüle
7Yusuf Samedoğlud. 25 Aralık 1935 - ö. 17 Ağustos 1998Ölüm YılıGörüntüle
8Adnan Benkd. 31 Aralık 1922 - ö. 19 Ocak 1998Ölüm YılıGörüntüle
9BEDRİ YÜCESU, Mehmet Bedri Yücesud. 1901 - ö. 12.11.1998Ölüm YılıGörüntüle
10Tamer Öncüld. 3 Ekim 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Murat Belged. 16 Mart 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Yalçın Pekşend. 6 Ağustos 1940 - ö. -MeslekGörüntüle
13Mustafa Korkmaz Dinçerd. 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Zehra Betül Yazıcıd. 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İlkiftar Ezbercid. 20 Nisan 1976 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Metin Demirtaşd. 17 Mart 1938 - ö. 27 Eylül 2014Madde AdıGörüntüle
17Metin Eloğlud. 11 Mart 1927 - ö. 11 Ekim 1985Madde AdıGörüntüle
18Metin Gözd. 18 Eylül 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle