İSMAİL ÖKSÜZ

(d. 25.07.1956 / ö. -)
çiftçi, hikâyeci
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İsmail Öksüz, 1950 yılında Bayburt'un eski adı Kân olan Aslandede köyünde dünyaya gelmiş olmakla birlikte zamanın zorlukları nedeniyle nüfusa 6 yıl geç yazıldı. Resmî kayıtlarda doğum tarihi 25 Temmuz 1956'dır. 1962 yılında başladığı Aslandede İlkokulundan 1967 yılında mezun olmuştur. Babası geçimini çiftçilikle sağlayan Ömer Öksüz, annesi ev hanımı Şükriye Öksüz'dür. 1980 yılında Hava Öksüz'le evlenmiş ve bu evlilikten ikisi kız, ikisi erkek olmak üzere dört çocuğu bulunmaktadır (Okutmuş 2019).

1965 yılından itibaren köy konağının müdavimlerinden biri olur. Köy konaklarında anlatılan hikâyelere özellikle merak salar ve oralardan öğrendiklerini köyün gençlerine köy meydanında anlatmaya başlar. Bu sırada kendini hikâyelere o kadar verir ki köyün hikâyecisi Değirmenci Ahmet Çavuş nerede takılsa, söze girerek düzeltmeler yapar. Böylelikle köyün hikâyecisi Değirmenci Ahmet Çavuş'un yardımcısı olarak anılır. 1975 yılında Değirmenci Ahmet Çavuş'un vefat etmesiyle birlikte köyün hikâye anlatıcısı olur. Öksüz'ün hikâye anlatma serüveni, bir Almanya gurbetçisinin köye ilk pilli radyoyu getirmesiyle seyrekleşir. Artık köylü daha çok radyo etrafında anlatılan arkası yarın programlarını tercih etmeye başlar. Öksüz'ün hikâyeciliği 1986 yılında köylerine elektriğin gelmesiyle birlikte ise tamamen sonlanır (Okutmuş 2019). Öksüz, günümüzde eski geleneği yaşatmak ve geleceğe taşımak sloganıyla faaliyetlerini sürdüren Bayburt Tarih-Kültür ve Edebiyat Derneğinin düzenlediği kültür sohbetlerinde ve kentin çeşitli kültürel etkinliklerinde sahne alarak hikâyecilik geleneğine dair örnekler sunar (www.bayburtpostasi.com.tr).

Tamamen sözlü gelenekten öğrendiklerini, günümüzde gelecek kuşağa aktaran İsmail Öksüz, bağlama çalmasını bilir. Hikâyelerini deyişlerle süsleyen İsmail Öksüz, Bayburt genelinde yaşayan en önemli hikâyecidir. Bugün hâlen Anadolu'da yüzyıllardır anlatılagelen halk hikâyelerinden Emrah ile Selvi, Telli ile Necip, Leyla ile Mecnun, Aslı ile Kerem, Kağızmanlı Hıfzı, Köroğlu gibi hikâyeleri büyüklerinden duyduğu varyantlarıyla anlatır. Öksüz'ün kendi köyünde derlediği ve uzun yıllar anlattığı 'Murat Reis' adlı bir hikâyesi de vardır (Okutmuş 2019).

Uzun yıllar köy odalarında hikâye anlatan Öksüz, köye gelen âşıklarla da sürekli hasbihâl eder. Köyde 5 yıl süreyle muhtarlık yapan Öksüz, bu sırada birçok kez âşık geceleri düzenlemiştir (Okutmuş 2019). Bölgenin âşıklık geleneği ile ilgili bilgi sahibi de olan Öksüz, konuyla ilgili Bayburt Tarih-Kültür ve Edebiyat Derneğinde düzenlenen bir sunumunda, Bayburt'un Dede Korkut hikâyelerinin bazılarına mekân olan bir coğrafya olduğunu, bu bağlamda hikâyecilik anlamında çok güçlü bir yer olduğunu belirterek, bölge âşıklarının Bayburt'a para kazanmaktan çok bu hikâyeleri derlemek üzere geldiklerini belirtiyor. Öksüz, Bayburt'un bölge âşıklarını besleyen bir coğrafya olduğunu aktarıyor (www.bayburtpostasi.com.tr). İsmail Öksüz'ün kendi köyünden derlediği 'Murat Reis' adlı hikâyeden başka, kendine ait bir şiir veya deyişi bulunmamaktadır (Okutmuş 2019).

Kaynakça

http://www.bayburtpostasi.com.tr/kultur-sanat/bayder-de-asiklik-gelenegi-konusuldu-h16377.html [erişim tarihi: 04.09.2019].

http://www.bayburtpostasi.com.tr/kultur-sanat/bayder-kultur-sohbetleri-nde-asiklik-gelenegi-h13116.html [erişim tarihi: 04.09.2019].

İsmail Öksüz, Bayburt, 1956, İlkokul, Çiftçi, Hikâyeci [Murat Okutmuş tarafından 28.08.2019 tarihinde yapılan görüşme].



Madde Yazım Bilgileri

Yazar: MURAT OKUTMUŞ
Yayın Tarihi: 09.09.2019
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAZIM/DELİ DOLU/DELİ HAZIM, Hazım Demircid. 1925 - ö. 1996Doğum YeriGörüntüle
2MAHKUMÎ/CAN İLHAN, Ümit Can İlhand. 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HAZIM/DELİ DOLU/DELİ HAZIM, Hazım Demircid. 1925 - ö. 1996Doğum YılıGörüntüle
5MAHKUMÎ/CAN İLHAN, Ümit Can İlhand. 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7HAZIM/DELİ DOLU/DELİ HAZIM, Hazım Demircid. 1925 - ö. 1996MeslekGörüntüle
8MAHKUMÎ/CAN İLHAN, Ümit Can İlhand. 1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
9HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?MeslekGörüntüle
10HAZIM/DELİ DOLU/DELİ HAZIM, Hazım Demircid. 1925 - ö. 1996Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MAHKUMÎ/CAN İLHAN, Ümit Can İlhand. 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HAZIM/DELİ DOLU/DELİ HAZIM, Hazım Demircid. 1925 - ö. 1996Madde AdıGörüntüle
14MAHKUMÎ/CAN İLHAN, Ümit Can İlhand. 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Madde AdıGörüntüle